Tổng thống Mỹ chính thức áp thuế 25% đối với thép và nhôm nhập khẩu

Mức thuế 25%, không có ngoại lệ hay miễn trừ

Ngay sau đó, nhiều quốc gia đã phản ứng mạnh mẽ, lo ngại về tác động của chính sách này đối với nền công nghiệp và nền kinh tế toàn cầu.

Trong phát biểu tại Phòng Bầu dục khi ký sắc lệnh, ông Trump khẳng định: "Hôm nay, tôi đã đơn giản hóa thuế đối với thép và nhôm. Mức thuế sẽ là 25%, không có ngoại lệ hay miễn trừ."

Ông Trump cũng cho biết sẽ xem xét khả năng áp thuế thêm đối với các mặt hàng khác như ô tô, dược phẩm và chip máy tính.

Theo số liệu chính thức từ Mỹ, Canada và Mexico là hai quốc gia nhập khẩu thép lớn nhất vào Mỹ, trong khi Brazil và Hàn Quốc cũng là những nhà cung cấp thép quan trọng.

Bộ trưởng Đổi mới sáng tạo Canada, Francois-Philippe Champagne, chia sẻ trên mạng xã hội X rằng thép và nhôm của Canada đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các ngành công nghiệp chủ chốt tại Mỹ như quốc phòng, đóng tàu và ô tô. Ông nhấn mạnh: "Điều này giúp Bắc Mỹ trở nên cạnh tranh và an toàn hơn. Chúng tôi sẽ tiếp tục bảo vệ Canada, người lao động và các ngành công nghiệp của chúng tôi."

Quyền Tổng thống Hàn Quốc, Choi Sang-mok, cũng đã gặp Bộ trưởng Công nghiệp và các quan chức cấp cao khác của Hàn Quốc để thảo luận và đưa ra phản ứng đối với khả năng tăng thuế nhập khẩu từ Mỹ.

Tổng thống Trump cũng cho biết ông đang xem xét miễn thuế thép cho Australia. Ông lý giải: "Chúng tôi có thặng dư thương mại với Australia, phần lớn nhờ họ mua rất nhiều máy bay."

Trước khi Tổng thống Trump ký sắc lệnh, Thủ tướng Australia, Anthony Albanese, đã thông báo rằng ông đã thảo luận với ông Trump về khả năng miễn thuế đối với Australia. Sau cuộc gặp, ông Albanese chia sẻ: "Tổng thống Mỹ đã đồng ý xem xét khả năng miễn trừ vì lợi ích chung của cả hai quốc gia."

Hiện nay, Mỹ phụ thuộc nhiều vào nhôm nhập khẩu, chủ yếu từ Canada, Các Tiểu Vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và Trung Quốc, để đáp ứng nhu cầu sản xuất trong nước.

Các nền kinh tế lớn bị ảnh hưởng nghiêm trọng

Ngày 10/2, tại Mexico, Cơ quan xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings đã đưa ra cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ suy thoái kinh tế của Mexico, đồng thời nhấn mạnh khả năng hạ xếp hạng tín dụng của nước này do tác động từ chính sách tăng thuế nhập khẩu của Mỹ.

Fitch phân tích rằng việc Mỹ áp thuế mới lên đến 25% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mexico có thể gây ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế lớn thứ hai khu vực Mỹ Latinh. Cụ thể, biện pháp này có thể làm giảm hoạt động sản xuất trong nước tới 3 điểm phần trăm vào năm 2026 và đẩy Mexico vào suy thoái ngay trong năm nay.

Các ngành kinh tế chủ chốt của Mexico, như chế tạo sản xuất và công nghiệp ô tô, sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề. Với kim ngạch thương mại song phương hàng năm vượt 700 tỷ USD, sự phụ thuộc của Mexico vào thị trường Mỹ khiến nước này trở nên dễ bị tổn thương trước các biện pháp hạn chế thương mại.

Fitch cũng cảnh báo rằng áp lực kinh tế có thể làm ảnh hưởng đến xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Mexico, từ đó tác động đến chi phí tài chính và khả năng ứng phó với khủng hoảng của Chính phủ Tổng thống Claudia Sheinbaum cùng các doanh nghiệp trong nước.

Hiện tại, Fitch duy trì xếp hạng tín nhiệm của Mexico ở mức BBB- với triển vọng ổn định, dự báo tăng trưởng kinh tế đạt 1,1% trong năm nay và 1,7% vào năm 2026. Tuy nhiên, tình trạng bất ổn được dự đoán sẽ kéo dài đến năm 2026, khi Hiệp định thương mại USMCA sẽ được xem xét lại.

Liên quan đến vấn đề này, số liệu mới nhất từ Viện Địa lý và Thống kê quốc gia Mexico (Inegi) cho thấy xuất khẩu ô tô hạng nhẹ trong tháng 1/2025 đã giảm gần 35.000 chiếc so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 219.400 chiếc, mặc dù sản lượng tăng 1,68%. Mỹ vẫn là thị trường nhập khẩu chính, chiếm 83,6% tổng xuất khẩu ô tô của Mexico.

Ngoài ra, Inegi cho biết doanh số bán xe trong tháng 1/2025 tại thị trường trong nước đạt hơn 119.800 chiếc, tăng 5,94% so với cùng kỳ năm 2024. Năm ngoái, sản lượng và xuất khẩu ô tô của Mexico tăng hơn 5%, đánh dấu ba năm tăng trưởng liên tiếp sau đại dịch COVID-19.

Tại Bỉ, các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng việc Tổng thống Donald Trump đe dọa áp thuế nhập khẩu 25% lên hàng hóa châu Âu có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế Bỉ, với tổng thiệt hại có thể lên đến hàng tỷ euro.

Ông Eric Dor, Giám đốc nghiên cứu kinh tế tại Trường Quản lý IESEG (Pháp), cho biết chính sách thuế mới của Mỹ sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu của Bỉ, ảnh hưởng đến khoảng 33,017 tỷ euro hàng hóa xuất khẩu mỗi năm. Xuất khẩu sang Mỹ chiếm 6,34% tổng kim ngạch xuất khẩu của Bỉ trong năm 2023.

Ngành dược phẩm của Bỉ sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, chiếm tới 54,38% tổng giá trị xuất khẩu sang Mỹ. Các ngành khác như máy móc thiết bị, phương tiện giao thông, phụ tùng và hóa chất hữu cơ cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Tác động của chính sách thuế này không chỉ dừng lại ở thiệt hại trực tiếp. Là một mắt xích quan trọng trong chuỗi xuất khẩu châu Âu, Bỉ còn phải đối mặt với những ảnh hưởng gián tiếp khi các đối tác thương mại lớn như Pháp, Hà Lan và Đức – những quốc gia có quan hệ thương mại mạnh với Mỹ – cũng bị tác động. Điều này có thể tạo ra "hiệu ứng domino", làm suy giảm thu nhập quốc gia, ảnh hưởng đến thu nhập hộ gia đình và tiêu dùng nội địa.

Để đối phó, châu Âu đang cân nhắc các biện pháp trả đũa, trong đó có khả năng tăng thuế đối với các sản phẩm và dịch vụ từ Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ như Microsoft, Windows và Instagram. Tuy nhiên, ông Dor cảnh báo châu Âu cần tìm các giải pháp thay thế phù hợp trước khi thực hiện các biện pháp này.

Lê Phượng tổng hợp