Tín dụng tiếp sức nông nghiệp, thủy sản giữ nhịp tăng trưởng tỉnh Cà Mau

Khi sản xuất thủy sản bước vào giai đoạn tăng tốc cuối năm, dòng tín dụng được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò vốn mồi, giúp doanh nghiệp và người dân bổ sung vốn lưu động, đầu tư sản xuất, tích trữ nguyên liệu và đáp ứng các đơn hàng xuất khẩu. Bài toán lúc này không chỉ là tăng tín dụng, mà quan trọng hơn là đưa vốn đến đúng nơi có khả năng tạo ra tăng trưởng.

Tín dụng phải đi cùng sức bật của sản xuất

Sau 9 tháng, khu vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản của Cà Mau cơ bản bám sát kịch bản tăng trưởng. Đây là điểm đáng chú ý trong bối cảnh nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều yếu tố bất định từ thị trường xuất khẩu, giá nguyên liệu, thuế quan, thời tiết cực đoan và sức hấp thụ vốn chưa đồng đều giữa các nhóm doanh nghiệp.

Thủy sản tiếp tục là mắt xích có ý nghĩa quyết định. Sản lượng nuôi và khai thác thủy sản 9 tháng ước đạt 971.130 tấn, tương đương 98,9% kịch bản; riêng sản lượng tôm đạt 454.065 tấn, bằng 99,7% kịch bản. Diện tích nuôi tôm khoảng 417.800ha, cơ bản đạt kế hoạch.

Khoảng cách gần 10.870 tấn so với kịch bản sản lượng thủy sản 9 tháng vì thế không đơn thuần là một con số thống kê. Nó cho thấy dư địa tăng trưởng của Cà Mau trong quý IV vẫn còn, nhưng để biến dư địa thành kết quả thực tế cần thêm vốn, thêm năng lực sản xuất và quan trọng nhất là khả năng hấp thụ vốn của người dân, doanh nghiệp.

Ở góc độ này, tín dụng trở thành một trong những công cụ quan trọng để nối cung vốn với nhu cầu sản xuất.

Đến cuối tháng 9/2026, dư nợ tín dụng của các tổ chức tín dụng trên địa bàn Cà Mau ước đạt 126.500 tỷ đồng, tăng 0,10% so với tháng trước và tăng 2,11% so với cuối năm 2025. Trong tổng dư nợ, tín dụng dành cho nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể.

Số liệu thống kê đến cuối tháng 8 cho thấy dư nợ tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn tại Cà Mau đạt 64.598 tỷ đồng, tăng 6,05% so với cuối năm 2025, chiếm 51,1% tổng dư nợ tín dụng toàn tỉnh. Con số này phản ánh khá rõ cấu trúc của nền kinh tế địa phương: vốn ngân hàng vẫn đang tập trung đáng kể vào khu vực tạo sinh kế và giá trị sản xuất chủ lực.

Dòng vốn đang tìm đến nơi tạo ra giá trị

Điểm đáng chú ý là nhu cầu tín dụng cuối năm được dự báo có khả năng tăng lên cùng với chu kỳ sản xuất. Đối với thủy sản, đây là thời điểm doanh nghiệp có nhu cầu vốn để thu mua, dự trữ nguyên liệu, chế biến và thực hiện các đơn hàng xuất khẩu. Với khu vực nông nghiệp, nhu cầu vốn gắn với mùa vụ, vật tư đầu vào và tái đầu tư sản xuất. Trong khi đó, tiến độ các dự án đầu tư công, công trình trọng điểm và các dự án năng lượng cũng có thể tạo thêm nhu cầu tín dụng đối với khu vực công nghiệp - xây dựng.

Tuy nhiên, mặt bằng tín dụng tháng 9 cũng cho thấy một thực tế cần nhìn thẳng: vốn chưa tăng mạnh không hẳn vì ngân hàng thiếu khả năng cung ứng, mà một phần đến từ sức hấp thụ vốn của nền kinh tế.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó khăn về đơn hàng, chi phí đầu vào và khả năng mở rộng quy mô. Một số doanh nghiệp có tâm lý thận trọng khi vay mới. Trong khi đó, tiến độ giải ngân đầu tư công còn chậm, các dự án lớn chưa chuyển hóa đầy đủ thành nhu cầu vốn.

Vì vậy, câu chuyện tín dụng của Cà Mau trong những tháng cuối năm không nên chỉ được nhìn qua tốc độ tăng dư nợ. Điều quan trọng hơn là chất lượng dòng vốn và khả năng biến đồng vốn thành sản lượng, doanh thu, việc làm và giá trị xuất khẩu.

Thủy sản cần vốn, nhưng cần cả năng lực hấp thụ vốn

Cà Mau đang đứng trước một nghịch lý đáng chú ý: thủy sản là ngành giữ vai trò lớn trong tăng trưởng, nhưng chính sự phụ thuộc cao vào chu kỳ thủy sản cũng khiến nền kinh tế nhạy cảm hơn trước biến động giá, thị trường và thương mại quốc tế.

9 tháng, tổng sản lượng thủy sản của tỉnh cơ bản bám sát kịch bản, nhưng vẫn còn khoảng cách cần thu hẹp trong quý IV. Trong khi đó, xuất khẩu thủy sản tăng nhưng thấp hơn tốc độ tăng xuất khẩu chung của tỉnh. Đây là dấu hiệu cho thấy tăng sản lượng chưa đồng nghĩa với tăng tương ứng giá trị xuất khẩu.

Bởi vậy, tín dụng cho thủy sản cần được đặt trong một chuỗi giá trị rộng hơn: từ con giống, thức ăn, vùng nuôi, thu mua nguyên liệu đến chế biến, bảo quản và xuất khẩu.

Nếu dòng vốn chỉ dừng ở khâu bổ sung vốn ngắn hạn cho từng hộ nuôi, tác động sẽ có giới hạn. Ngược lại, khi vốn được kết nối với doanh nghiệp chế biến, vùng nguyên liệu, chuỗi liên kết và thị trường đầu ra, khả năng tạo giá trị gia tăng sẽ lớn hơn.

Đây cũng là lý do chương trình tín dụng đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản có ý nghĩa đáng chú ý. Đến cuối tháng 8/2026, chương trình đã giải ngân 38.804 tỷ đồng cho 9.729 lượt khách hàng; dư nợ đạt 9.117 tỷ đồng. Tại Cà Mau, giải ngân đạt 13.418 tỷ đồng với 442 lượt khách hàng vay, dư nợ 231 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy nguồn vốn ưu tiên đã đi vào khu vực sản xuất chủ lực. Vấn đề tiếp theo là làm sao để vốn tiếp tục chảy vào những khâu có khả năng tạo thêm giá trị thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu vốn theo mùa vụ.

Dư địa tăng trưởng nằm ngay trong những nguồn lực sẵn có

Một tín hiệu tích cực khác của kinh tế Cà Mau là khả năng khai thác những nguồn lực hiện hữu để tạo thêm thu nhập. Tại xã Cái Đôi Vàm, khoảng 297ha sân, vườn tạp và bờ bao vuông tôm chưa được khai thác hiệu quả đang được địa phương định hướng tận dụng để phát triển rau màu, cây ăn trái. Hơn 700 hộ với khoảng 207ha được xác định có điều kiện phát triển các mô hình này.

Đây là câu chuyện nhỏ nhưng phản ánh một tư duy lớn: tăng trưởng không nhất thiết bắt đầu bằng việc mở rộng diện tích hay tăng quy mô đầu tư. Trong nhiều trường hợp, tăng trưởng đến từ việc làm cho nguồn lực đang có tạo ra nhiều giá trị hơn.

Một hộ dân tận dụng đất trống trồng rau có thể tạo thêm nguồn thu vài trăm nghìn đồng mỗi ngày. Khi nhân rộng thành hàng trăm, hàng nghìn hộ, giá trị kinh tế không còn nhỏ.

Tín dụng trong bối cảnh đó cũng cần được thiết kế phù hợp với từng mô hình sản xuất. Những khoản vốn vừa sức, đúng thời điểm, thủ tục phù hợp với dòng tiền mùa vụ sẽ có khả năng phát huy hiệu quả tốt hơn so với việc đẩy vốn vào những dự án mà thị trường chưa sẵn sàng hấp thụ.

Tạo lực đẩy cho quý IV: 9 tháng đầu năm, một số lĩnh vực đã tạo nền khá tích cực cho Khu vực I. Sản lượng lúa đạt 1,704 triệu tấn, bằng 100,3% kịch bản; đàn heo xuất chuồng đạt 584.222 con, tương đương 100,04% kịch bản. Sản lượng gỗ khai thác đạt 427.238 m³, bằng 120,2% kịch bản quý III.

Những kết quả này tạo dư địa để ngành nông nghiệp tập trung hơn vào thủy sản trong quý IV, đồng thời bảo đảm các chỉ tiêu đã đạt được ở trồng trọt, chăn nuôi và lâm nghiệp.

Ở tầm rộng hơn, Cà Mau còn phải xử lý đồng thời nhiều điểm nghẽn: giải ngân đầu tư công mới đạt khoảng 40% kế hoạch; các vướng mắc về giá đất, giải phóng mặt bằng và vật liệu ảnh hưởng đến tiến độ dự án; thiên tai, sạt lở, sụt lún và xâm nhập mặn tiếp tục tạo sức ép lên hạ tầng và sinh kế vùng ven biển.

Trong bối cảnh đó, tín dụng không thể một mình tạo ra tăng trưởng. Nhưng nếu được dẫn đúng hướng, tín dụng có thể trở thành lực đẩy quan trọng để các nguồn lực khác vận động nhanh hơn.

Không nên chạy theo tăng trưởng tín dụng bằng mọi giá

Điều Cà Mau cần trong giai đoạn cuối năm không đơn thuần là một tốc độ tăng trưởng tín dụng cao hơn, mà là khả năng hấp thụ vốn tốt hơn của nền kinh tế.

Với một địa phương có tỷ trọng lớn về nông nghiệp và thủy sản, dòng tiền mang tính mùa vụ là đặc điểm khó tránh khỏi. Do đó, tín dụng cần bám sát chu kỳ sản xuất, đặc biệt ở các thời điểm thu mua nguyên liệu, tái đầu tư vụ nuôi, chế biến và thực hiện đơn hàng xuất khẩu.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng cần nâng khả năng hấp thụ vốn thông qua minh bạch tài chính, củng cố phương án kinh doanh, liên kết vùng nguyên liệu và nâng tỷ trọng chế biến sâu.

Tăng trưởng tín dụng chỉ thực sự có ý nghĩa khi đồng vốn tạo ra thêm sản lượng, doanh thu, việc làm và giá trị gia tăng. Với Cà Mau, dư địa này còn khá lớn nếu tín dụng được kết nối tốt hơn với chuỗi giá trị thủy sản, nông nghiệp và các dự án hạ tầng động lực.

Vốn phải đi cùng sức bật của nền kinh tế

Cà Mau đang bước vào những tháng cuối năm với một nền sản xuất tương đối ổn định nhưng chưa hết thách thức. Thủy sản còn khoảng cách so với kịch bản; xuất khẩu chịu sức ép từ thuế quan và phòng vệ thương mại; doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn thận trọng; đầu tư công chưa đạt tiến độ kỳ vọng.

Trong bức tranh đó, tín dụng có thể đóng vai trò “chất dẫn” giúp các nguồn lực được chuyển hóa nhanh hơn thành hoạt động sản xuất, nhưng bài toán cuối cùng vẫn nằm ở hiệu quả sử dụng vốn.

Từ mặt nước nuôi tôm, nhà máy chế biến đến những khoảng đất trống trong sân, vườn và bờ bao vuông tôm, Cà Mau đang có một lượng dư địa đáng kể để tạo thêm giá trị. Nếu dòng vốn ngân hàng tiếp tục được đưa đúng địa chỉ, đúng thời điểm và gắn với những mô hình có khả năng tạo dòng tiền, tín dụng sẽ không chỉ là con số trên bảng cân đối của ngân hàng. Đó sẽ là dòng vốn trực tiếp nuôi dưỡng sản xuất, nâng sức chống chịu của doanh nghiệp và góp phần giữ nhịp tăng trưởng cho kinh tế Cà Mau trong những tháng cuối năm 2026.