Thương mại điện tử là bệ phóng số cho sản phẩm địa phương

Từ những tỉnh miền núi xa xôi đến các thành phố lớn, từ doanh nghiệp lớn đến hợp tác xã và hộ kinh doanh nhỏ lẻ, thương mại điện tử đang tạo ra cơ hội tái định vị, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị cho sản phẩm Việt, nếu như mỗi chủ thể biết cách tận dụng đúng lúc và đúng cách.

Tạo liên kết vùng, đưa đặc sản vươn xa qua nền tảng số

Trong dòng chảy đó, sự kiện “Sản phẩm miền Trung vươn xa cùng thương mại điện tử” diễn ra ngày 26/6/2025 tại thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa là một minh chứng cụ thể cho cách tiếp cận chủ động, sáng tạo và thiết thực mà Bộ Công Thương và chính quyền địa phương đang triển khai. Đây là một trong những hoạt động trọng điểm của Chương trình phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2021–2025, với mục tiêu lớn hơn là xây dựng một hệ sinh thái thương mại điện tử toàn diện, thúc đẩy liên kết vùng, rút ngắn khoảng cách giữa sản xuất và tiêu dùng, và từng bước đưa đặc sản địa phương vươn ra thế giới thông qua con đường số hóa.

Sự kiện “Sản phẩm miền Trung vươn xa cùng thương mại điện tử” là nơi quy tụ hàng chục doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh tiêu biểu từ các tỉnh miền Trung, đem theo những sản vật nổi tiếng như yến sào Khánh Hòa, nước mắm truyền thống, rong nho, tinh dầu thiên nhiên, hải sản chế biến và các mặt hàng thủ công mỹ nghệ đặc sắc. Các gian hàng được bố trí không chỉ để trưng bày, mà còn là không gian livestream trực tiếp trên nền tảng số, kết nối song song giữa thực tế và trực tuyến, giúp người tiêu dùng có thể trải nghiệm, tương tác, mua sắm một cách thuận tiện và sinh động. Việc kết hợp này không chỉ tạo hiệu ứng lan tỏa mà còn là bước thực hành quan trọng trong hành trình chuyển đổi số của doanh nghiệp.

Một điểm nổi bật khác là chuỗi chương trình đào tạo kỹ năng bán hàng qua livestream – hình thức thương mại hiện đại đang trở thành “vũ khí tăng trưởng” tại thị trường Việt Nam. Dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia đến từ các nền tảng thương mại điện tử và công ty nội dung số, học viên sẽ được tiếp cận toàn bộ quy trình livestream chuyên nghiệp: từ xây dựng kịch bản thu hút, điều phối thiết bị, tương tác với người xem cho đến các kỹ năng chốt đơn và xử lý hậu cần. Đặc biệt, trọng tâm của chương trình là vận hành TikTok Shop một nền tảng đang chứng kiến sự bùng nổ của hàng nghìn doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước. Việc học cách tối ưu tài khoản, sản xuất video ngắn, chạy quảng cáo và xây dựng thương hiệu cá nhân trên nền tảng này có thể giúp các doanh nghiệp địa phương vượt qua rào cản tiếp cận thế hệ tiêu dùng mới.

Không dừng lại ở thị trường nội địa, sự kiện còn mang đến cơ hội “ra biển lớn” thông qua hoạt động tư vấn xuất khẩu trên sàn thương mại điện tử xuyên biên giới. Các chuyên gia từ lĩnh vực logistics và thương mại điện tử quốc tế hướng dẫn doanh nghiệp chuẩn hóa sản phẩm, xây dựng gian hàng quốc tế, lựa chọn hình thức vận chuyển và thanh toán phù hợp, và đặc biệt là tiếp cận thị trường trọng điểm như ASEAN và Trung Quốc. Đối với nhiều doanh nghiệp địa phương, đây là lần đầu tiên tiếp cận con đường xuất khẩu không qua trung gian, một bước tiến lớn trong hành trình hội nhập.

Bên cạnh việc giới thiệu công nghệ và kỹ năng, sự kiện còn góp phần xây dựng một tư duy kinh doanh số toàn diện, nơi gian hàng thực tế và gian hàng trực tuyến không còn tồn tại song song mà bổ trợ, cộng hưởng lẫn nhau. Từ quảng bá thương hiệu, nâng cao doanh số, đến chiến lược phát triển dài hạn, thương mại điện tử không chỉ là một kênh bán hàng, mà còn là một hệ sinh thái mở giúp người bán nhân rộng giá trị vượt ra khỏi giới hạn địa lý.

Đào tạo thực chiến, xây dựng lực lượng nòng cốt cho thương mại điện tử

Nhưng thương mại điện tử không chỉ cần sản phẩm, công nghệ và nền tảng mà cần nhất là con người. Đây là nơi bài toán đào tạo nhân lực trở nên cấp thiết. Tại Việt Nam, doanh thu thương mại điện tử bán lẻ năm 2024 đạt hơn 20 tỷ USD, chiếm trên 8% tổng mức bán lẻ hàng hóa cả nước, nhưng mới chỉ có khoảng 30 trường đại học đưa ngành thương mại điện tử vào đào tạo chính quy. Nghịch lý đang diễn ra hiện nay là sinh viên ra trường thiếu kỹ năng thực chiến, doanh nghiệp thì thiếu người vận hành, còn chương trình đào tạo vẫn nặng lý thuyết và thiếu cập nhật xu hướng mới như AI, blockchain hay thương mại xuyên biên giới.

Đó là lý do vì sao nhiều cơ sở giáo dục đang tiên phong xây dựng mô hình “đào tạo gắn thực chiến”. Với triết lý “không để ai bị bỏ lại phía sau trong cuộc cách mạng số”, nhà trường đã thiết kế hệ sinh thái học tập thực tế gồm phòng máy, studio livestream, sàn thương mại điện tử mô phỏng và nền tảng đào tạo trực tuyến. Đội ngũ giảng viên không chỉ là nhà giáo, mà còn là người từng khởi nghiệp, từng tư vấn hoặc điều hành doanh nghiệp trong lĩnh vực số.

Chương trình học không dừng ở kỹ năng, mà còn đào tạo tư duy, thói quen cập nhật liên tục và khả năng phản ứng nhanh với thay đổi. Với học bổng rộng mở, chi phí hợp lý, và liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp, ngôi trường này đang tạo nên một thế hệ lao động số mới – thực học, thực hành và thực nghiệp.

Với vai trò là một trong bốn trụ cột của Chiến lược chuyển đổi số ngành Công Thương (bên cạnh quản lý nhà nước, logistics và công nghiệp số), thương mại điện tử không chỉ là công cụ bán hàng, mà là nền tảng hạ tầng mới của kinh tế Việt Nam. Bộ Công Thương hiện đang triển khai đồng bộ các đề án hỗ trợ như Chương trình phát triển thương mại điện tử quốc gia, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng TMĐT và đưa nền tảng số về đến tận thôn bản để hỗ trợ tiêu thụ nông sản, hàng thủ công và sản phẩm OCOP.

Tuy nhiên, nếu không có lực lượng nhân sự được đào tạo bài bản, những nỗ lực đó có thể chỉ là đầu tư hạ tầng công nghệ mà thiếu đi yếu tố con người – yếu tố cốt lõi của mọi sự chuyển đổi. Thương mại điện tử không thể phát triển trong một môi trường thiếu hiểu biết, thiếu kỹ năng và thiếu hệ thống hỗ trợ dài hạn.

Thương mại điện tử là con đường ngắn nhất để sản phẩm Việt vươn ra thế giới, và cũng là biểu tượng của khát vọng đổi mới, hội nhập và phát triển. Để đi trọn con đường ấy, mỗi doanh nghiệp phải học cách làm chủ nền tảng số, mỗi cơ sở đào tạo phải đổi mới tư duy giáo dục, và mỗi nhà quản lý phải thấu hiểu rằng: đào tạo nhân lực chính là nền móng của chuyển đổi số bền vững.

Từ Nha Trang đến Lai Châu, từ gian hàng OCOP đến gian hàng TikTok Shop, từ những livestream đầu tiên đến mô hình xuất khẩu xuyên biên giới, thương mại điện tử đang mở ra không chỉ thị trường, mà là một kỷ nguyên mới cho doanh nghiệp Việt. Một kỷ nguyên mà ai biết thích nghi sẽ là người đi đầu và cơ hội, chưa bao giờ rộng mở đến thế.