Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường: Cần xem xét kỹ lưỡng trước khi áp dụng

Cảnh báo về tính thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn

Theo TS. Dương Đình Giám, Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, đến nay vẫn chưa có cơ sở khoa học rõ ràng chứng minh nước giải khát có đường là nguyên nhân chính gây thừa cân, béo phì. “Nếu đánh thuế để hạn chế tiêu dùng thì phải trả lời được: có giảm được tình trạng thừa cân, béo phì hay không?” – ông đặt vấn đề.

Ông Giám cũng chỉ rõ, việc chỉ tập trung vào NGK có đường mà không xét đến các sản phẩm có đường khác là thiếu toàn diện. Trong khi đó, nhu cầu sử dụng nước giải khát có đường là có thật, đặc biệt ở các vùng nông thôn, nơi điều kiện thời tiết nóng nực và lao động tay chân phổ biến.

Từ góc độ tư vấn chính sách thuế, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, cho rằng: “Trước đây khi còn công tác tại Bộ Tài chính, đề xuất áp thuế với nước giải khát có đường từng được đưa ra nhưng bị loại bỏ vì chưa đủ cơ sở. Nếu giờ đề xuất lại thì cần đánh giá thật kỹ lưỡng và có đầy đủ căn cứ khoa học.”

Lo ngại tác động đến doanh nghiệp và người tiêu dùng

TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE), cho rằng việc đánh thuế trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang có nhiều biến động sẽ khiến doanh nghiệp càng thêm khó khăn, đặc biệt là các tập đoàn FDI đang hoạt động tại Việt Nam. Ông kiến nghị, nếu Quốc hội vẫn quyết định bổ sung mặt hàng này vào diện chịu thuế TTĐB, cần có lộ trình áp dụng hợp lý: hoãn trong 2 năm đầu kể từ khi luật có hiệu lực và chỉ áp dụng mức thuế 5% trong 2 năm sau đó.
 

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Đăng Sinh, đại diện Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP), cũng cho rằng việc đánh thuế chỉ riêng NGK có đường là không công bằng nếu không áp dụng với toàn bộ các sản phẩm có đường.

Đại diện phía doanh nghiệp, ông Bùi Khánh Nguyên, Phó Tổng Giám đốc Đối ngoại, Công ty Coca-Cola Việt Nam khẳng định chính sách cần dựa trên hai tiêu chí: khoa học và công bằng. Ông cho rằng, nếu lý do áp thuế là do sản phẩm chứa đường, thì nhiều mặt hàng khác như bánh kẹo, trà sữa, socola, đồ ăn nhanh, mỳ gói... cũng cần được xem xét. “Cần đánh giá một cách toàn diện và có nghiên cứu quy mô lớn hơn, đáng tin cậy hơn trước khi quyết định chính sách” – ông Nguyên nói.

Đề xuất lộ trình hợp lý, tránh gây "cú sốc" cho thị trường

Tại Tọa đàm, các đại biểu thống nhất rằng nếu Quốc hội vẫn cho rằng cần thiết phải áp dụng thuế TTĐB đối với NGK có đường để điều tiết hành vi tiêu dùng, thì cần có lộ trình thực hiện phù hợp, tránh gây tác động tiêu cực tới doanh nghiệp và người lao động.

Tổng kết buổi tọa đàm, đại diện Hiệp hội VBA nhấn mạnh: “Chính sách thuế cần dựa trên luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn. Ngành đồ uống luôn ủng hộ các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, song mong muốn các cơ quan quản lý cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo khi luật được ban hành sẽ khả thi, hiệu quả, bảo vệ được sức khỏe người dân nhưng đồng thời cũng giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong bối cảnh hiện nay.”

Các đại biểu cùng thống nhất kiến nghị: Chưa nên áp dụng thuế TTĐB đối với nước giải khát có đường trong giai đoạn hiện tại. Nếu buộc phải áp dụng, đề xuất hoãn thực hiện trong 2 năm đầu, sau đó áp thuế không quá 5% trong 2 năm tiếp theo để doanh nghiệp có thời gian thích nghi và điều chỉnh.

Tọa đàm đã tạo nên một diễn đàn trao đổi đa chiều và trách nhiệm, phản ánh sự quan tâm lớn của các bên liên quan và thể hiện tinh thần đóng góp xây dựng vì một chính sách thuế công bằng, hiệu quả, có lợi cho sự phát triển bền vững của đất nước.