Việt Nam có hơn 14.000 sản phẩm OCOP với khoảng 7.800 chủ thể tham gia. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 26% sản phẩm đạt chuẩn 4 sao và cả nước mới có 46 sản phẩm OCOP 5 sao, trong đó chỉ có 2% đủ tiêu chuẩn xuất khẩu.
Theo ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), đối tượng chủ thể của chương trình OCOP kinh tế quy mô nhỏ và rất nhỏ, tính ổn định trong chất lượng sản phẩm; năng lực xúc tiến thương mại, năng lực tổ chức của các chủ thể OCOP mặc dù có tiến bộ trong thời gian qua nhưng trên thị trường quốc tế những yêu cầu về bao bì, thiết kế, kiểu dáng sản phẩm ra làm sao… ở các chủ thể OCOP còn thiếu.
Do đó, hoạt động kết nối cực kỳ quan trọng đối với các sản phẩm OCOP. Trong đó, thông qua hội chợ, triển lãm, sẽ mang đến hình ảnh các sản phẩm OCOP của mỗi vùng miền, mỗi địa phương đến tay người tiêu dùng, thị trường. Qua đó nâng cao được nhận thức của người tiêu dùng đối với sản phẩm, chất lượng OCOP và cả các thương hiệu sản phẩm OCOP.
Trong bối cảnh tình trạng nông sản sản xuất ra chưa theo kịp tín hiệu thị trường; thị trường tiêu thụ nông sản chưa bền vững; tư duy sản xuất của người dân chưa đáp ứng yêu cầu của kinh tế thị trường; cơ chế chưa hấp dẫn, nên khó thu hút được các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ nông dân tham gia kinh doanh nông sản;…. yêu cầu cấp bách để tăng tiêu thụ sản phẩm nông sản nói chung, sản phâm OCOP nói riêng cho doanh nghiệp và hợp tác xã đó là sự "chuyển mình" về mặt liên kết vùng.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: IT
Để làm được điều này, các chuyên gia nhận định, rất cần tăng cường nguồn lực để thực hiện các hoạt động xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản tại thị trường trong nước và quốc tế.
Nhắc đến Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), nhiều người thường nghĩ đến những sản phẩm làng xã nhỏ lẻ, không sản xuất đại trà và có sản lượng hạn chế, do đó ít liên quan đến xuất khẩu. Tuy nhiên, ý nghĩa của OCOP không chỉ dừng lại ở việc phát triển sản phẩm địa phương, mà còn mở ra cơ hội lớn cho sản phẩm Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế. Chương trình OCOP cùng với Chương trình Phát triển du lịch nông thôn đã và đang góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển mạnh mẽ, gia tăng giá trị kinh tế cho các vùng quê.
Hằng năm, các địa phương trên cả nước đều tổ chức hội chợ OCOP, tuy nhiên, các hội chợ này mới chỉ dừng lại ở quy mô cấp huyện, cấp tỉnh, chưa có sự kiện tầm quốc gia hay quốc tế. Để khắc phục hạn chế này, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn cùng Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đã thống nhất phối hợp tổ chức "Triển lãm các sản phẩm OCOP xuất khẩu (OCOPEX)" nhằm tạo một sân chơi lớn hơn, nơi các sản phẩm OCOP có cơ hội vươn ra thị trường toàn cầu.
Dự kiến, Triển lãm các sản phẩm OCOP xuất khẩu (OCOPEX) 2024 sẽ được tổ chức từ ngày 31/10 đến 04/11/2024, tại Quảng trường Grand World, Khu Venice, thuộc Khu đô thị Vinhomes Ocean Park 3, Hưng Yên. Với quy mô 250 gian hàng, sự kiện sẽ có sự tham gia của hơn 150 doanh nghiệp có sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao đến 5 sao, trưng bày theo hai chủ đề chính: theo vùng miền và theo lĩnh vực sản phẩm.
Ông Phương Đình Anh, Phó Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương, Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn chia sẻ: "Chúng ta đã tổ chức các triển lãm OCOP cấp tỉnh và vùng, nhưng chưa có một sự kiện quy mô toàn quốc và tập trung vào xuất khẩu. Với OCOPEX, chúng tôi hướng đến việc tổ chức sự kiện này thường niên, tạo điều kiện cho các sản phẩm OCOP của Việt Nam tiếp cận với bạn bè quốc tế."
Hiện nay, Việt Nam có hơn 14.000 sản phẩm OCOP với khoảng 7.800 chủ thể tham gia. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 26% sản phẩm đạt chuẩn 4 sao và cả nước mới có 46 sản phẩm OCOP 5 sao, trong đó chỉ có 2% đủ tiêu chuẩn xuất khẩu. Triển lãm OCOPEX sẽ là cơ hội để các sản phẩm này tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Bên cạnh việc xuất khẩu trực tiếp, một mục tiêu khác của chương trình là phát triển hình thức xuất khẩu tại chỗ thông qua du lịch nông thôn. Khách du lịch quốc tế sẽ được trải nghiệm sản phẩm OCOP ngay tại các làng quê Việt Nam, từ đó thúc đẩy việc mua sắm và mang sản phẩm về nước qua hình thức xách tay. Đây là một hướng đi tiềm năng giúp gia tăng giá trị và quảng bá sản phẩm OCOP đến nhiều quốc gia.
Ông Vũ Bá Phú khẳng định, OCOPEX không chỉ là triển lãm để giới thiệu sản phẩm mà còn là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu trực tiếp các sản phẩm OCOP chủ lực. Thông qua triển lãm, các sản phẩm OCOP có cơ hội được tiếp cận với mạng lưới phân phối quốc tế và tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, từ đó chủ động hội nhập kinh tế thế giới. Các cơ quan đại diện nước ngoài và tổ chức xúc tiến thương mại tại Việt Nam sẽ có điều kiện tìm hiểu sâu hơn về các sản phẩm đặc sắc của từng địa phương, tạo cơ hội hợp tác và phát triển bền vững.
Với sự hỗ trợ từ các bộ ngành và tổ chức liên quan, triển lãm OCOPEX hứa hẹn sẽ trở thành sự kiện thường niên, góp phần đưa sản phẩm OCOP của Việt Nam ngày càng vươn xa trên thị trường quốc tế, nâng tầm giá trị kinh tế và văn hóa của nông thôn Việt Nam.
