Thúc đẩy phát triển công trình xanh

Những con số ấn tượng

Một trong những giải pháp phát triển bền vững trở thành ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia là thúc đẩy các công trình xanh nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường thông qua việc tiết kiệm năng lượng, quản lý tài nguyên hiệu quả, nâng cao chất lượng không gian sống.

Năm 2024 ghi nhận bước tiến vượt bậc khi số lượng công trình xanh được chứng nhận tại Việt Nam tăng gấp đôi so với năm trước. Theo báo cáo “Tổng quan Thị trường Công trình Xanh Việt Nam 2024” do hệ thống chứng nhận công trình xanh EDGE và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) thuộc Ngân hàng Thế giới công bố, Việt Nam hiện có tổng cộng 559 công trình xanh được chứng nhận.

Số lượng công trình xanh được chứng nhận đã vượt xa mục tiêu đề ra tại Quyết định 280/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là phải đạt được 80 công trình xanh vào năm 2025, 150 công trình xanh vào năm 2030. Sự tăng trưởng số lượng công trình xanh tại Việt Nam diễn ra liên tục trong 14 năm qua.

Nếu như những năm 2010 và 2011, mỗi năm chỉ có 1 công trình được chứng nhận thì đến năm 2012, con số này đã tăng lên 20. Số lượng công trình đạt chứng nhận xanh tiếp tục tăng mạnh từ năm 2017 với 26 công trình, thêm 58 công trình vào năm 2020, tăng thêm 76 công trình vào năm 2023.

Đặc biệt, năm 2024, ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ, với 163 công trình, gấp hơn 2 lần so với năm 2023 (76 công trình), gấp 3 lần so với năm 2022 (54 công trình). Sự tăng trưởng này cho thấy sự thay đổi trong nhận thức, hành động của các chủ đầu tư, người sử dụng về lợi ích của công trình xanh.

Thành phố Hồ Chí Minh có diện tích sàn đạt chứng nhận xanh cao nhất, với 3,406,387 m2, theo sau là Hà Nội với 2,161,328 m2 và Bình Dương với 1,589,517 m2 sàn xây dựng.

Ngân hàng đồng hành cùng doanh nghiệp

Năm 2025, mảng công nghiệp xanh bao gồm nhà máy, nhà kho và nhà xưởng) chiếm đến 56,45%, theo sau là mảng văn phòng xanh (chiếm 15.61%) và mảng chung cư xanh (chiếm 14.15%). Việc dịch chuyển hoạt động sản xuất sang Việt Nam cung như đẩy mạnh công nghiệp hóa, mở rộng sản xuất và kho vận tại Việt Nam là lý do chính cho việc các công trình công nghiệp xanh tăng trưởng mạnh.

Với việc các ngân hàng lớn, như Vietcombank, ban hành Khung trái phiếu xanh (Green Bond) sẽ tăng lực cho sự phát triển công trình xanh tại Việt Nam, hướng đến việc đạt trung hòa carbon vào 2050.

Theo Nghị định 15 năm 2021, công trình xanh được quy định từ thiết kế, xây dựng đến vận hành đáp ứng các tiêu chí, tiêu chuẩn về hiệu quả năng lượng, tiết kiệm tài nguyên, đảm bảo chất lượng môi trường sống và bảo vệ môi trường.

Các dự án xanh sẽ đóng góp vào mục tiêu giảm 74,3 triệu tấn CO2 đến năm 2030 theo cam kết trong Đóng góp tự quyết định (NDC) của Việt Nam với ngành xây dựng, tiến tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Để được công nhận là công trình xanh, ngoài các tiêu chí bền vững về xây dựng thiết kế, vật liệu thi công, các dự án cần phải đáp ứng hiệu suất môi trường, vận hành tiết kiệm năng lượng.

Thực tế, tại Việt Nam hiện nay, đa số các giải pháp công trình xanh mới chỉ được áp dụng tại các dự án thuộc phân khúc cao cấp. Đây là nơi khách hàng sẵn sàng chi trả cao hơn để có được chất lượng sống tốt hơn, trong lành hơn. Tuy nhiên, phân khúc nhà giá thấp và trung bình (chung cư) mới là khu vực tiêu tốn nhiều năng lượng nhất, trong khi khả năng chi trả của người dân lại hạn chế hơn so với các phân khúc trên.

Việt Nam hiện là một trong những nền kinh tế châu Á có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất trong 20 năm qua (bình quân 7,5%/năm). Theo tính toán, các công trình xanh sẽ tiết kiệm cho chủ đầu tư từ 20 - 40% chi phí vận hành mỗi tháng nhờ thiết kế thông minh, quy trình vận hành được tính toán kỹ. Nhờ vậy, công trình xanh của chung cư còn giúp người sử dụng tiết kiệm nhiều chi phí sinh hoạt từ điện, nước tới các dịch vụ công cộng khác.