Thủ tướng chủ trì hội nghị tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho các dự án năng lượng tái tạo

Những khó khăn, vướng mắc

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đã có thể hoàn thành toàn bộ 15/15 chỉ tiêu của năm 2024, trong đó có chỉ tiêu tăng trưởng GDP đạt khoảng hơn 7%. Đó là một kết quả khả quan, tạo đà vững chắc cho các mục tiêu trong năm 2025, trong đó tăng trưởng GDP dự kiến đạt khoảng 8%.

Theo Thủ tướng, để đạt được những mục tiêu tăng trưởng đó, việc đảm bảo nguồn năng lượng là một yếu tố rất quan trọng. Thực tiễn đã chỉ ra rằng mỗi điểm phần trăm tăng trưởng GDP cần khoảng 1,5 điểm phần trăm tăng trưởng điện năng. Do đó, việc phát triển và tối ưu hóa các nguồn năng lượng tái tạo là cần thiết để đáp ứng nhu cầu điện năng ngày càng tăng của nền kinh tế.

Trong thời gian qua, mặc dù có những tiến bộ đáng kể trong việc phát triển điện năng lượng tái tạo, nhưng vẫn tồn tại nhiều vướng mắc, khó khăn. Các dự án năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Tính đến hết năm 2023, tổng công suất nguồn năng lượng tái tạo trong hệ thống điện Việt Nam đạt 21.664 MW, chiếm khoảng 27% tổng công suất nguồn điện của cả hệ thống. Sản lượng điện phát từ các nguồn điện gió, điện mặt trời đạt khoảng 27.317 triệu kWh, chiếm gần 13% sản lượng điện của cả hệ thống.

Tuy nhiên, một số dự án năng lượng tái tạo vẫn bị tạm dừng hoặc chậm tiến độ, chưa đưa vào khai thác sử dụng, gây lãng phí nguồn lực xã hội rất lớn. Nguồn năng lượng tái tạo hiện có không được tận dụng triệt để, làm giảm khả năng cung ứng điện, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu điện năng đang tăng cao. Thủ tướng nhấn mạnh rằng, tình trạng này không chỉ làm giảm hiệu quả kinh tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ đổ vỡ đối với các doanh nghiệp, gây mất khả năng thanh toán, phá sản và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư kinh doanh.

Giải pháp để tháo gỡ vướng mắc

Với mục tiêu phát huy tối đa hiệu quả đầu tư các dự án năng lượng tái tạo, Chính phủ đã quyết định triển khai các giải pháp để tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho các dự án năng lượng tái tạo, đồng thời bảo đảm lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và người dân. Theo đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết vào ngày 7/12/2024, trong đó đưa ra các phương hướng, chủ trương và lộ trình cụ thể nhằm tháo gỡ các khó khăn về pháp lý, tài chính và kỹ thuật cho các dự án này.

Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định, Chính phủ sẽ không hợp thức hóa các sai phạm trong quá trình triển khai các dự án, nhưng sẽ tạo điều kiện thuận lợi để các công trình đã đầu tư hoàn chỉnh có thể đi vào khai thác sử dụng, tránh lãng phí nguồn lực xã hội. Điều này là một nỗ lực lớn của Chính phủ, phản ánh sự lắng nghe, thấu hiểu và quyết tâm giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp và các cơ quan nhà nước. Thủ tướng nhấn mạnh, việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án năng lượng tái tạo phải được thực hiện công khai, minh bạch, không gây khó khăn, phiền hà cho doanh nghiệp, và nghiêm cấm hành vi tiêu cực, tham nhũng.

Theo đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu các cấp, các ngành liên quan phải khẩn trương vào cuộc, chủ động thực hiện các giải pháp để giải quyết các vướng mắc, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm. Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì việc rà soát kỹ các trường hợp khó khăn, vướng mắc của các dự án năng lượng tái tạo và đề xuất các giải pháp xử lý, điều chỉnh quy hoạch và kế hoạch thực hiện.

Đối với các chủ đầu tư, Thủ tướng yêu cầu họ tích cực khắc phục các vi phạm, thiếu sót đã được cơ quan có thẩm quyền chỉ ra, thực hiện đầy đủ các thủ tục đầu tư xây dựng và vận hành dự án theo quy định của pháp luật. Các doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan để giải quyết các vướng mắc, đồng thời khẩn trương hoàn tất các thủ tục cần thiết để các dự án có thể đưa vào khai thác và sử dụng.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng được yêu cầu rà soát các vi phạm đã được chỉ ra trong các kết luận thanh tra và quyết định của cơ quan có thẩm quyền, đảm bảo các dự án hoàn thành các thủ tục mua bán điện, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các dự án năng lượng tái tạo.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên nhận định rằng, việc thực hiện chủ trương phát triển năng lượng tái tạo là một giải pháp mới, chưa có tiền lệ và thiếu kinh nghiệm. Hệ thống pháp lý hiện nay cũng chưa hoàn chỉnh, dẫn đến quá trình triển khai các dự án gặp phải không ít khó khăn. Bộ Công Thương đã đưa ra sáu giải pháp để tháo gỡ khó khăn cho các dự án, bao gồm việc bổ sung quy hoạch, khắc phục sai phạm về thủ tục và điều chỉnh các quy hoạch có liên quan.

Theo thống kê, quy mô các dự án năng lượng tái tạo đã đầu tư sơ bộ lên tới khoảng 308.409 tỉ đồng, tương đương khoảng 13 tỉ USD, chiếm tỉ trọng công suất gần 13% và chiếm tỉ trọng sản lượng điện khoảng 6,06% của toàn hệ thống điện. Tuy nhiên, việc chậm trễ trong việc đưa các dự án vào khai thác không chỉ gây lãng phí lớn mà còn tiềm ẩn nguy cơ đổ vỡ, mất khả năng thanh toán, gây hậu quả nghiêm trọng đối với các doanh nghiệp và tác động xấu đến môi trường đầu tư kinh doanh.