Nói về truyền thống lịch sử của Thanh Hoá, huyện Thọ Xuân có lẽ là cái tên chúng ta nghĩ đến đầu tiên, bởi vùng đất này được ví như “kho” di sản văn hóa vật thể, phi vật thể hết sức phong phú và giàu giá trị.
Huyện Thọ Xuân được biết đến là mảnh đất “Địa linh nhân kiệt” của tỉnh Thanh Hoá, với truyền thống lịch sử, văn hoá, cách mạng hào hùng. Mảnh đất này là phát tích của 2 vương triều Tiền Lê và Hậu Lê, với 256 di tích đã được kiểm kê, nổi bật phải kể đến 2 di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh và đền thờ Lê Hoàn, 4 di tích và cụm di tích cấp quốc gia, 49 di tích cấp tỉnh và 1 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Trò Xuân Phả, đây cũng là nơi thành lập Chi bộ Đảng Yên Trường và Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá.
Khu di tích Quốc gia đặc biệt Lam Kinh
Gắn với di tích lịch sử, vùng quê Thọ Xuân còn được biết đến với nhiều lễ hội, lễ tục truyền thống và nhiều trò chơi, trò diễn dân gian đặc sắc. Trong đó, tiểu biểu có 2 lễ hội quy mô cấp tỉnh là: Lễ hội Lam Kinh và Lễ hội Lê hoàn được tổ chức với nội dung phong phú, hấp dẫn.
Ngoài ra, Thọ Xuân còn được biết đến với hàng chục làng nghề truyền thống và các sản phẩm đặc trưng, nổi tiếng như bánh gai Tứ Trụ, bưởi Luận Văn, bánh lá răng bừa Xuân Lập, kẹo lạc Xuân Yên, nem nướng thị trấn Thọ Xuân, cam Xuân Thành, bưởi Diễn Bắc Lương...
Đặc sản bánh gai Tứ Trụ - Thọ Xuân. Ảnh: internet
Khơi nguồn tài nguyên để du lịch phát triển
Có thể nói huyện Thọ Xuân cái nôi linh thiêng của Xứ Thanh, nơi hội tụ nhiều tiềm năng dồi dào, phong phú thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch văn hóa tâm linh, du lịch sinh thái và du lịch danh lam thắng cảnh…
Ông Nguyễn Xuân Hải – Phó Chủ tịch UBND huyện Thọ Xuân cho biết, nhằm khơi nguồn tài nguyên cho du lịch phát triển, những năm qua, huyện rất chú trọng đến việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá, lịch sử truyền thống, qua đó tập trung nguồn lực cho công tác trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử cách mạng, di tích tâm linh, lễ hội, làng nghề truyền thống. Đồng thời, quảng bá hình ảnh đẹp về đất và người Thọ Xuân, để thu hút khách du lịch về thăm quan.
Trong 9 tháng đầu năm 2023, huyện đã đón được gần 857.300 lượt lượng khách du lịch, trong đó khách quốc tế ước đạt 665 lượt, khách nội địa 856.635 lượt, đạt 165% kế hoạch năm.
Đến nay, Thọ Xuân có 08 di tích đã được thống nhất cho chủ trương tu bổ, tôn tạo (sửa chữa Đền thờ Lê Hoàn, Mộ vua Lê Huyền Tông, Đền thờ Lê Văn An, Đền thờ Tống Văn Mẫn, Nhà ông Mai Văn Khang, Đền Mường Tiên bạn, Đình làng Trung Thôn, Đình làng Lễ Nghĩa); 02 di tích đã trình nhiệm vụ quy hoạch tổng thể, quy hoạch chi tiết để bảo tồn, phát huy giá trị (Quy hoạch tổng thể Đền thờ Lê Hoàn, quy hoạch chi tiết Phố cổ phố Đầm); 01 di tích đã trình xin chủ trương lập quy hoạch (Hành cung Vạn Lại- Yên Trường), 01 di sản được đưa vào danh mục di sản phi vật thể quốc gia (Lễ hội truyền thống Đền thờ Lê Hoàn); 02 di tích đang đề nghị cấp có thẩm quyền lập hồ sơ đề nghị xếp hạng (Đền thờ Cao Sơn, Đền Ba Ngọc); 5 nhà vệ sinh được khảo sát xây dựng (Đền thờ các Vua thời Lê Trung Hưng, Chùa Tạu, Đền bà Phạm Thị Ngọc Trần, Phố cổ phố Đầm, Phủ Día).
Năm nay cũng là năm đầu tiên huyện tổ chức Tuần lễ Văn hóa - Du lịch - Ẩm thực. Qua đó, tổ chức thành công Lễ hội đền thờ Lê Hoàn và đón nhận di sản phi vật thể quốc gia năm 2023.
Lễ hội Đền thờ Lê Hoàn được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản phi vật thể quốc gia.
Các lễ hội truyền thống trên địa bàn huyện được tổ chức quy mô, bài bản thu hút đông đảo nhân dân và du khách; có 03 di sản, lễ hội được hỗ trợ kinh phí (Xuân Phả, Pồn Pông, Cồng chiêng đánh mảng); Phối hợp tập huấn cho 156 người làm công tác Văn hoá, thể thao và du lịch để thúc đẩy phát triển du lịch; Phối hợp với Công ty lữ hành Lê Gia khảo sát phát triển 5 tuor, tuyến du lịch gắn với các di tích, di sản văn hóa và làng nghề truyền thống trên địa bàn huyện; Kết nối tuyến du lịch các huyện Thọ Xuân, Yên Định, Cẩm Thủy, Vĩnh Lộc. Xây dựng kế hoạch phối hợp tổ chức lễ hội Lam Kinh năm 2023.
