Thị trường Úc mở thêm không gian hợp tác mới cho nhà đầu tư Việt Nam

Thị trường Úc với khung pháp lý minh bạch

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc Bộ Tài chính Úc lấy ý kiến cộng đồng đối với dự thảo luật chống các hành vi thương mại không công bằng, dự kiến có hiệu lực từ giữa năm 2027 nếu được thông qua. Nội dung dự luật tập trung vào việc loại bỏ các hình thức kinh doanh thiếu minh bạch vốn tồn tại phổ biến trong môi trường thương mại điện tử và dịch vụ số, đồng thời nâng chuẩn bảo vệ người tiêu dùng lên mức nghiêm ngặt hơn.

Các doanh nghiệp sẽ buộc phải công khai toàn bộ chi phí giao dịch ngay từ đầu, chấm dứt tình trạng phụ phí ẩn xuất hiện ở bước thanh toán cuối cùng; quy trình đăng ký và hủy dịch vụ phải đơn giản, minh bạch; những kỹ thuật tạo áp lực giả tạo như đồng hồ đếm ngược ảo hoặc thông báo khan hiếm giả sẽ bị cấm hoàn toàn. Đặc biệt, việc sử dụng dữ liệu cá nhân để định giá khác nhau cho từng người tiêu dùng cũng nằm trong diện kiểm soát chặt chẽ.

Mức xử phạt lên tới 50 triệu AUD đối với doanh nghiệp vi phạm cho thấy định hướng quản lý mới của Úc đang xây dựng môi trường cạnh tranh dựa trên niềm tin thay vì chiến thuật tiếp thị ngắn hạn. Điều này tạo ra hai lớp tác động đối với nhà đầu tư Việt Nam. Một mặt, rào cản tuân thủ tăng lên, đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn hóa quản trị ngay từ đầu; mặt khác, những doanh nghiệp có năng lực minh bạch và quản trị tốt lại có lợi thế cạnh tranh rõ rệt khi thị trường loại bỏ dần các mô hình kinh doanh thiếu bền vững.

Trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam ngày càng mở rộng sang thương mại điện tử xuyên biên giới, dịch vụ số, giáo dục trực tuyến hay logistics thông minh, khung pháp lý mới của Úc thực chất đang tạo ra “sân chơi sạch”, nơi yếu tố uy tín và chất lượng dịch vụ trở thành chìa khóa tiếp cận thị trường.

Xu hướng tiêu dùng thận trọng và làn sóng đầu tư công nghệ mở ra dư địa hợp tác

Bên cạnh thay đổi pháp lý, số liệu thị trường lao động tháng 01/2026 cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của Úc duy trì ở mức 4,1% nhưng tỷ lệ thiếu việc làm tăng lên 5,9%, kéo theo mức thiếu hụt sử dụng lao động chạm ngưỡng 10%. Điều này phản ánh một thực tế đáng chú ý: nền kinh tế vẫn duy trì việc làm nhưng doanh nghiệp đang thận trọng hơn trong mở rộng giờ làm và tuyển dụng mới.

Hệ quả trực tiếp là chi tiêu hộ gia đình có xu hướng duy trì ở mức tiết chế, đặc biệt trong nhóm người trẻ. Đối với nhà đầu tư Việt Nam, đây không phải tín hiệu tiêu cực mà là sự dịch chuyển cấu trúc tiêu dùng sang các sản phẩm có giá trị thực, tính bền vững và hiệu quả chi phí cao. Những lĩnh vực như thực phẩm chất lượng ổn định, hàng tiêu dùng thiết yếu, sản phẩm thân thiện môi trường, dịch vụ tối ưu chi phí vận hành hay giải pháp công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp tiết giảm chi phí có nhiều dư địa tăng trưởng hơn so với phân khúc cao cấp mang tính tiêu dùng cảm tính.

Vụ kiện giữa cơ quan cạnh tranh Úc và tập đoàn bán lẻ Coles liên quan tới cáo buộc “giảm giá ảo” càng cho thấy người tiêu dùng Úc đang bước vào giai đoạn đề cao tính trung thực trong thương mại. Khi các chiến dịch marketing gây hiểu nhầm bị kiểm soát chặt, doanh nghiệp muốn tồn tại phải dựa vào giá trị sản phẩm thật thay vì kỹ thuật quảng cáo. Đây lại là cơ hội cho hàng hóa Việt Nam nếu xây dựng được chiến lược thương hiệu dựa trên chất lượng và minh bạch thông tin, đặc biệt trong các ngành nông sản chế biến, thực phẩm, đồ gia dụng và hàng tiêu dùng xanh.

Song song với xu hướng tiêu dùng thận trọng, Chính phủ Úc tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào khoa học và công nghệ thông qua việc tài trợ 3,8 triệu USD cho các dự án thuộc Quỹ Nghiên cứu Chiến lược Úc – Ấn Độ. Các lĩnh vực được ưu tiên như tái chế pin mặt trời, nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu, xử lý rác thải điện tử, y sinh, vắc xin, an ninh mạng và điện toán lượng tử phản ánh định hướng dài hạn của nền kinh tế Úc như chuyển sang tăng trưởng dựa trên tri thức và công nghệ xanh.

Đây chính là không gian hợp tác mới cho doanh nghiệp và nhà đầu tư Việt Nam. Thay vì chỉ tiếp cận Úc như thị trường xuất khẩu truyền thống, các doanh nghiệp có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị đổi mới sáng tạo thông qua hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đầu tư startup hoặc liên kết đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao. Xu hướng quốc tế hóa hoạt động nghiên cứu mà Úc đang thúc đẩy mở ra cơ hội để các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tham gia các mạng lưới hợp tác đa phương trong khu vực.