Thị trường hạt tiêu thế giới và vị thế của Việt Nam trong dòng chảy thương mại toàn cầu

Diễn biến cung cầu quốc tế

Việc sản lượng không bùng nổ như các giai đoạn trước khiến giá quốc tế tiếp tục được nâng đỡ, tạo ra một mặt bằng giá mới mang tính có lợi cho các quốc gia xuất khẩu, đồng thời thúc đẩy các nhà sản xuất và doanh nghiệp chế biến điều chỉnh chiến lược nhằm tận dụng cơ hội thương mại.

Theo dự báo mới nhất của Hiệp hội Hồ tiêu Quốc tế (IPC), sản lượng hạt tiêu toàn cầu có thể phục hồi lên khoảng 533.000 tấn vào năm 2026, với điều kiện thời tiết vẫn thuận lợi và các chương trình phục hồi trang trại vẫn tiếp tục. Biến động thời tiết tại nhiều vùng sản xuất, dẫn đến sản lượng tiêu toàn cầu năm 2025 được dự kiến giảm nhẹ so với năm ngoái, chỉ đạt khoảng 520.000 tấn.

Dự báo, xu hướng tăng giá hạt tiêu trên thị trường thế giới cùng sự phục hồi của nhu cầu tại các thị trường trọng điểm sẽ tiếp tục hỗ trợ xuất khẩu trong những tháng cuối năm. Dù sản lượng có thể không tăng nhiều, nhưng giá bán cao sẽ giúp ngành hạt tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng mạnh về trị giá, hướng tới mục tiêu vượt mốc 1,5 tỷ USD trong năm 2025.

Trong bối cảnh này, Braxin ghi dấu ấn mạnh mẽ khi xuất khẩu tháng mười đạt hơn 6000 tấn với trị giá gần 39 triệu đô la Mỹ, tăng rất mạnh so với cùng kỳ và tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong mười tháng đầu năm. Việt Nam đồng thời trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Braxin, chiếm gần một phần ba tổng lượng xuất khẩu của quốc gia này, tiếp theo là các thị trường có nhu cầu chế biến đáng kể như Ấn Độ hay các quốc gia châu Phi. Mức giá xuất khẩu bình quân hơn 6200 đô la Mỹ một tấn của Braxin cho thấy xu hướng tăng giá đồng loạt trên thị trường và sự chuyển dịch thương mại sang các thị trường có khả năng hấp thụ tốt.

Sự phục hồi nhu cầu, mặt bằng giá tăng và diễn biến cung không quá dư thừa tạo ra kỳ vọng tích cực rằng giá trị thương mại hạt tiêu toàn cầu sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trong các tháng cuối năm. Điều này mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực cạnh tranh, chất lượng và độ ổn định nguồn cung.

Chiến lược để doanh nghiệp Việt Nam củng cố vị thế

Trong bối cảnh thị trường quốc tế nhiều biến động, xuất khẩu hạt tiêu của Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định về lượng và tăng mạnh về trị giá nhờ mặt bằng giá xuất khẩu bình quân cao. Tháng mười, xuất khẩu đạt hơn 18 nghìn tấn với trị giá gần 126 sáu triệu đô la Mỹ, giảm nhẹ về lượng so với tháng trước nhưng tăng so với cùng kỳ năm trước. Tính chung mười tháng, lượng xuất khẩu đạt hơn 205 nghìn tấn với trị giá 1,39 tỷ đô la Mỹ, giảm về lượng nhưng tăng mạnh về trị giá so với cùng kỳ, cho thấy giá hạt tiêu Việt Nam đang được thị trường chấp nhận ở mức cao.

Các thị trường tiêu thụ chính có sự phân hóa rõ rệt. Hoa Kỳ giảm mạnh về lượng nhập khẩu nhưng vẫn tăng nhẹ về trị giá; Đức duy trì lượng nhập khá ổn định nhưng tăng rất mạnh về trị giá, thể hiện nhu cầu bền vững đối với sản phẩm chất lượng cao. Một loạt thị trường châu Á và Trung Đông như Thái Lan, Hàn Quốc, Ai Cập hay Thổ Nhĩ Kỳ ghi nhận mức tăng trưởng tích cực; trong khi Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ tăng ở mức ba chữ số trong tháng mười, củng cố xu hướng đa dạng hóa thị trường của Việt Nam.

Tại Đức, Việt Nam là nguồn cung hạt tiêu chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng nhập khẩu của Đức, chiếm 60,1% trong 8 tháng đầu năm 2025, giảm so với mức 62,2% của cùng kỳ năm 2024, phản ánh sự đánh giá cao của các nhà nhập khẩu châu Âu đối với chất lượng và tiêu chuẩn chế biến của ngành hồ tiêu Việt Nam.

Từ những diễn biến trên, doanh nghiệp Việt Nam có thể rút ra một số định hướng quan trọng nhằm gia tăng lợi thế cạnh tranh và mở rộng thị phần trong bối cảnh giá quốc tế được dự báo duy trì ở mức cao.

Thứ nhất, doanh nghiệp cần ưu tiên nâng cao tính ổn định của nguồn cung thông qua quản lý liên kết vùng trồng, chuẩn hóa quy trình thu hái, bảo quản và chế biến nhằm giảm thiểu biến động về chất lượng giữa các lô hàng. Nhiều thị trường như EU và Đức đang ngày càng ưu tiên tiêu chuẩn cao, vì vậy việc bảo đảm chất lượng đồng nhất sẽ trực tiếp quyết định khả năng giữ giá bán ở mức cao.

Thứ hai, doanh nghiệp nên tăng cường đầu tư vào truy xuất nguồn gốc và minh bạch hóa thông tin sản phẩm. Trong bối cảnh nhiều quốc gia nhập khẩu chú trọng đến tiêu chuẩn an toàn, việc áp dụng công nghệ số vào quản lý chuỗi giá trị sẽ giúp củng cố niềm tin của đối tác và giảm rủi ro bị từ chối hàng hóa.

Thứ ba, cần mở rộng sự hiện diện trên các thị trường có sức hấp thụ lớn nhưng chưa được khai thác đầy đủ. Những thị trường đang tăng trưởng mạnh như Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ hay một số quốc gia châu Phi cho thấy tiềm năng đáng kể, đặc biệt trong giai đoạn nhu cầu toàn cầu phục hồi.

Thứ tư, doanh nghiệp nên chú trọng hơn tới chiến lược giá và thời điểm giao dịch. Bối cảnh cung cầu hiện nay tạo ra cơ hội bán hàng thuận lợi nhưng cũng đòi hỏi sự linh hoạt trong ký kết hợp đồng, tránh tình trạng gom hàng quá mức hoặc bán ra khi giá chưa đạt kỳ vọng.

Thứ năm, việc đầu tư vào chế biến sâu và nâng cấp sản phẩm cũng là hướng đi quan trọng nhằm gia tăng giá trị gia tăng, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu thô và củng cố vị thế của hạt tiêu Việt Nam trong các phân khúc cao cấp vốn đang được các thị trường châu Âu ưa chuộng.