Tháo gỡ khó khăn cho các dự án điện năng lượng tái tạo: Quyết liệt, đồng bộ, đúng thẩm quyền
Lê Phượng
Chiều 15/4, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến với các bộ, ngành và địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án điện năng lượng tái tạo.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình chủ trì cuộc họp của Ban Chỉ đạo 751 với lãnh đạo một số bộ, ngành, địa phương về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án điện năng lượng tái tạo - Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng
Cuộc họp được tổ chức trong khuôn khổ hoạt động của Ban Chỉ đạo 751 – cơ quan vừa được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thành lập ngày 11/4/2025 theo Quyết định số 751/QĐ-TTg, do Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình làm Trưởng ban. Ban Chỉ đạo có chức năng tham mưu, tư vấn, đề xuất phương án tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, bao gồm cả các dự án năng lượng tái tạo.
Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng cùng các thành viên Ban Chỉ đạo đã nghe Bộ Công Thương báo cáo việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 233/NQ-CP ngày 10/12/2024 của Chính phủ về việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án điện năng lượng tái tạo. Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long cho biết, Bộ đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, đôn đốc các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chủ động xử lý các vướng mắc.
Tuy nhiên, theo báo cáo tổng hợp ngày 11/2/2025 của Bộ Công Thương gửi Ban Chỉ đạo 1568, vẫn còn nhiều địa phương chưa báo cáo hoặc báo cáo chưa đầy đủ về kết quả triển khai Nghị quyết 233. Một số vướng mắc điển hình được nêu ra gồm: thủ tục đất đai, nghiệm thu công trình, cơ chế giá FIT, xử lý với các dự án điện mặt trời mái nhà quy mô lớn, chuyển mục đích sử dụng đất rừng...
Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình đánh giá cao sự chủ động của một số địa phương trong việc tích cực tháo gỡ khó khăn, giúp các dự án sớm được triển khai trở lại. Tuy nhiên, ông cũng phê bình một số địa phương còn chậm trễ, thiếu trách nhiệm, đùn đẩy công việc. “Tình trạng ‘đá bóng lên, đá bóng xuống’ cần phải chấm dứt. Các địa phương phải nghiêm túc rút kinh nghiệm,” Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
“Không có biên bản nghiệm thu thì không đủ điều kiện vận hành, không đủ điều kiện vận hành thì không được hưởng giá FIT” là nhấn mạnh của Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ. Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát các thủ tục, trình tự liên quan đến quy hoạch, xây dựng, cấp phép, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, và cơ chế giá FIT. Việc xử lý cần được thực hiện khẩn trương trong tháng 5/2025, theo đúng thẩm quyền, đảm bảo tiến độ và hiệu quả.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: IT
Chiều cùng ngày, Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình cũng đã chủ trì cuộc họp nội bộ Ban Chỉ đạo 751 để rà soát, phân loại các dự án theo thẩm quyền xử lý, xây dựng nguyên tắc, quan điểm và giải pháp cụ thể cho từng nhóm vướng mắc.
Tăng cường chính sách ưu đãi cho phát triển điện năng lượng tái tạo
Bên cạnh các nỗ lực tháo gỡ khó khăn, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo và điện năng lượng mới.
Theo đó, các dự án điện tái tạo có lắp đặt hệ thống lưu trữ điện và đấu nối vào lưới điện quốc gia sẽ được ưu tiên huy động vào giờ cao điểm. Chính phủ cũng khuyến khích nghiên cứu, sản xuất thiết bị công nghệ cao trong lĩnh vực điện mặt trời và điện gió.
Đối với các dự án điện năng lượng mới sử dụng 100% hydrogen xanh hoặc amoniac xanh, nếu đáp ứng điều kiện cung cấp điện cho hệ thống điện quốc gia và là dự án đầu tiên trong loại hình, sẽ được hưởng nhiều ưu đãi: miễn/giảm tiền thuê đất, tiền sử dụng biển, cam kết sản lượng hợp đồng tối thiểu...
Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng, Phó trưởng ban Chỉ đạo về giải quyết các vấn đề khó khăn, vướng mắc các dự án tồn đọng (Ban Chỉ đạo 751) nêu rõ, các dự án điện năng lượng tái tạo này nhằm trong nhóm 1.533 dự án tồn đọng. Bộ Chính trị, Chính phủ đã có chủ trương tập trung tháo gỡ cho nhóm dự án này, trong đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 233 với đầy đủ các nguyên tắc.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, các địa phương cần phải bám vào nội dung của Nghị quyết, xem xét phân nhóm xử lý, không để xảy ra tiêu cực, lãng phí, lợi ích nhóm. Khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền của cơ quan, cấp, ngành, địa phương nào thì cơ quan, cấp, ngành, địa phương đó giải quyết, làm quyết liệt, không đùn đẩy trách nhiệm.
Những chính sách và chỉ đạo này cho thấy quyết tâm lớn của Chính phủ trong việc thúc đẩy phát triển năng lượng sạch, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Luật Điện lực số 61/2024/QH15 quy định: Điện năng lượng tái tạo là điện được sản xuất từ một hoặc nhiều nguồn năng lượng sơ cấp sau đây: Năng lượng mặt trời; năng lượng gió; năng lượng đại dương, gồm thủy triều, sóng biển, hải lưu; năng lượng địa nhiệt; năng lượng từ sức nước, gồm cả thủy điện; năng lượng sinh khối gồm nhiên liệu sinh học và các dạng năng lượng có nguồn gốc từ thực vật; năng lượng từ chất thải của quá trình sản xuất, kinh doanh, sinh hoạt, trừ chất thải của quá trình sản xuất, kinh doanh có sử dụng nhiên liệu hóa thạch và chất thải được xác định là nguy hại theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; dạng năng lượng tái tạo khác theo quy định của pháp luật.
