Thanh Hóa: Nâng cao hiệu quả tăng cường các biện pháp quản lý thị trường vàng
Vương Hưởng
Để bình ổn thị trường vàng, việc xuất hóa đơn điện tử theo từng lần bán đối với các cửa hàng kinh doanh vàng là biện pháp hiệu quả. Điều này góp phần tạo sự minh bạch cho thị trường và hạn chế việc buôn lậu, đầu cơ thao túng giá vàng.
Thu hồi giấy phép kinh doanh vàng nếu không thực hiện hóa đơn điện tử
Hiện nay, Nhà nước đang liên tiếp đưa ra các chỉ đạo yêu cầu cơ quan thuế tập trung và quyết liệt tuyên truyền, hỗ trợ các đơn vị kinh doanh vàng bạc triển khai áp dụng hóa đơn điện tử (HDĐT) khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế để cung cấp cho khách hàng.
Ngày 11/4/2024, Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo 160/TB-VPCP về kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp các giải pháp quản lý thị trường vàng trong thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra chỉ đạo liên quan đến việc xuất hoá đơn điện tử của cơ sở mua bán vàng:
“Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan: Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác giám sát, quản lý, điều hành thị trường vàng, nhất là việc cương quyết phải có hóa đơn điện tử trong việc thực hiện các giao dịch mua, bán vàng để nâng cao tính minh bạch, cải thiện hiệu quả giám sát, điều hành, bảo đảm thị trường vàng hoạt động an toàn, hiệu quả, công khai, minh bạch; xử lý thu hồi ngay giấy phép hoạt động đối với doanh nghiệp không thực hiện nghiêm quy định của pháp luật.”
Trong bối cảnh Nhà nước đang có những chỉ đạo quyết liệt về quyết định bắt buộc các tiệm vàng sử dụng hóa đơn điện tử cho từng lần giao dịch, thì thực tế thị trường ngành vàng đang có những cơ hội và những rào cản, thách thức sau:
Một số đơn vị kinh doanh vàng cho biết đã triển khai áp dụng hóa đơn điện tử từ hơn 1 năm nay. Các tiệm đã trang bị máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế. Sau khi nhận tiền thanh toán, nhân viên bán hàng sẽ khởi tạo hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, cung cấp cho khách hàng. Mỗi khách hàng mua vàng với giá trị từ 200.000đ trở lên đều nhận được hóa đơn điện tử sau mỗi giao dịch.
Theo thông tin thống kê từ Tổng cục Thuế, cho đến thời điểm hiện tại, toàn quốc đã có 53.425 cơ sở kinh doanh đã áp dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền, trong đó có 5.835 cơ sở kinh doanh vàng, bạc và sử dụng trên 1 triệu hóa đơn điện tử.
Khảo sát thực tế cho thấy, quan điểm của người dân (người tiêu dùng) về việc các tiệm vàng cần phải xuất hóa đơn điện tử cho khách hàng là “cần thiết” và rất ủng hộ.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp chủ yếu mua vàng trôi nổi trên thị trường do trước đây Ngân hàng Nhà nước không cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng. Điều này gây khó khăn cho các DN trong việc cung cấp và hoàn thiện chứng từ về nguồn gốc xuất xứ vàng.
Đối với lĩnh vực gia công vàng bạc, một số trường hợp người mua là cá nhân không lấy hóa đơn, khiến việc kiểm soát của cơ quan thuế gặp nhiều khó khăn.
Nhiều tiệm vàng lo ngại về việc chưa hiểu rõ các quy định, luật pháp và cách sử dụng các phần mềm (phần mềm xuất hóa đơn kết nối với máy tính tiền, phần mềm quản lý vàng…). Do đó cần sự hướng dẫn từ cơ quan thuế để từng bước hoàn thiện chứng từ và thực hiện đúng quy định về hóa đơn điện tử.
Lợi ích của việc triển khai và áp dụng hóa đơn điện tử máy tính tiền cho ngành vàng
Đối với Nhà nước
Giúp minh bạch thị trường vàng: Khi giao dịch vàng không có hóa đơn, cơ quan quản lý sẽ khó nắm bắt thị trường, dẫn đến các vấn đề như trốn thuế, buôn lậu, thao túng giá. Sử dụng hóa đơn điện tử sẽ giúp cơ quan quản lý theo dõi sát thị trường vàng cho từng giao dịch, bao gồm mặt hàng, số lượng, giá cả, thời gian, đối tác. Đồng thời cả việc ghi nhận những địa phương nào đang đẩy giá lên và có dấu hiệu “thao túng”, ảnh hưởng đến giá vàng toàn thị trường. Từ đó kịp thời có những phương án quản lý và xử lý kịp thời để thị trường hoạt động an toàn, hiệu quả, công khai, minh bạch.
Hạn chế được việc buôn lậu vàng: Với hóa đơn điện tử, các giao dịch vàng phải được minh bạch, bởi nếu vàng được nhập lậu thì không có đầu vào hợp pháp để xuất hóa đơn đầu ra. Như vậy, hóa đơn điện tử sẽ giúp cơ quan quản lý kiểm soát được nguồn gốc vàng, từ đó ngăn chặn tình trạng buôn lậu, vàng không rõ nguồn gốc.
Hạn chế trốn thuế, gian lận thuế: HĐĐT giúp cơ quan quản lý nắm bắt chính xác doanh thu của các tiệm vàng, từ đó quản lý tốt việc nộp thuế của các cơ sở kinh doanh vàng. Như vậy, Nhà nước không bị thất thu thuế qua hoạt động kinh doanh vàng.
Đối với các cơ sở kinh doanh vàng
Tăng tính cạnh tranh: Việc áp dụng các công nghệ và chuyển đổi số trong công tác đăng ký và sử dụng hóa đơn điện từ khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế giúp các cơ sở kinh doanh vàng minh bạch hóa hoạt động, thể hiện sự chuyên nghiệp, nâng cao uy tín và tăng sự tin tưởng của khách hàng, từ đó thúc đẩy kinh doanh.
Tăng hiệu quả quản lý, kiểm soát tình hình kinh doanh của cửa hàng: Hóa đơn điện tử tiệm vàng cho phép theo dõi, kiểm soát các giao dịch mua bán một cách chính xác và kịp thời. Dữ liệu giao dịch được lưu trữ, quản lý tập trung, dễ dàng truy xuất khi cần.
Nâng cao hiệu suất, giảm chi phí: Các cơ sở kinh doanh vàng bạc khi sử dụng HĐĐT sẽ giảm được 90% chi phí in ấn, chuyển phát, lưu trữ hóa đơn giấy. Đồng thời giúp tự động hóa các quy trình thanh toán, quản lý kho và các nghiệp vụ kế toán của doanh nghiệp.
Tăng tính tuân thủ, minh bạch: HĐĐT đáp ứng đầy đủ các quy định pháp luật về hóa đơn, dữ liệu giao dịch được lưu trữ an toàn. Từ đó, các tiệm vàng có thể dễ dàng cung cấp dữ liệu kê khai thuế khi cơ quan quản lý yêu cầu.
Đối với người tiêu dùng
Tăng tính minh bạch: Giúp người tiêu dùng có thể yên tâm về nguồn gốc, chất lượng sản phẩm vàng khi mua hàng.
Đảm bảo quyền lợi: Khi người dân bán lại vàng có hóa đơn điện tử, sẽ giúp chứng minh nguồn gốc của sản phẩm, tránh bị “ép” tuổi vàng và bảo vệ quyền lợi người mua.
Hóa đơn điện tử dễ dàng lưu trữ, tra cứu, giúp người tiêu dùng quản lý tốt hơn các giao dịch mua bán vàng.
Tăng cường quản lý, giám sát
Ngày 20/3/2024, Thủ tướng Chính Phủ đã ban hành Công điện số: 23/CĐ-TTg về Tăng cường các biện pháp quản lý thị trường vàng. Để tăng cường các biện pháp quản lý và phát triển thị trường vàng an toàn, lành mạnh, hiệu quả, bền vững, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu: “…Thực hiện ngay việc thanh tra, kiểm tra đối với thị trường vàng, hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh vàng, các cửa hàng, đại lý phân phối và mua bán vàng miếng và các chủ thể khác tham gia thị trường; kịp thời phát hiện những sơ hở, bất cập để xử lý chủ động, tích cực, hiệu quả theo thẩm quyền và báo cáo đề xuất cấp có thẩm quyền các biện pháp xử lý phù hợp, đúng quy định đối với những vấn đề vượt thẩm quyền; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật, nhất là các hành vi buôn lậu vàng qua biên giới, trục lợi, đầu cơ, thao túng, lợi dụng chính sách đẩy giá của các tổ chức, cá nhân... gây mất ổn định, an toàn thị trường vàng; trường hợp phát hiện hoạt động kinh doanh vàng có dấu hiệu vi phạm pháp luật, kịp thời chuyển tài liệu, hồ sơ cho cơ quan chức năng để xử lý nghiêm, công khai, minh bạch theo quy định pháp luật;…”.
Cục quản lý thị trường và các cơ quan quản lý tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp kinh doanh vàng trên địa bàn, yêu cầu các cơ sở kinh doanh xuất trình đầy đủ giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, kiểm tra nguồn gốc hàng hóa, tình trạng xuất hóa đơn, nhãn hàng hóa…
Tổng cục Thuế tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, đôn đốc các tiệm vàng thực hiện áp dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền. Phối hợp cùng các đơn vị cung cấp giải pháp hóa đơn máy tính tiền cho ngành vàng uy tín để thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo nhằm đào tạo, hỗ trợ DN, người dân nắm được quy định, cách thức triển khai.
Ngành Thuế kiến nghị Ngân hàng Nhà nước quy định thanh toán không dùng tiền mặt cho giao dịch vàng, đồng thời tăng cường kiểm soát.
UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo rà soát, xử lý vi phạm về xuất hóa đơn, và giám sát, kiểm tra việc áp dụng hóa đơn điện tử tại các cơ sở kinh doanh vàng.
Trong quá trình khảo sát để có số liệu, thông tin thực hiện tuyên truyền về công tác sử dụng hóa đơn đơn điện tử, các giao dịch vàng phải được minh bạch có đầu vào hợp pháp, giúp cơ quan quản lý kiểm soát được nguồn gốc vàng, từ đó ngăn chặn tình trạng buôn lậu vàng không rõ nguồn gốc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Với mục đích đồng hành cùng cơ quan quản lý Nhà nước là UBND tỉnh Thanh Hóa nhằm giám sát, phản biện trong việc thực thi các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, qua đó đề xuất những giải pháp, quản lý nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp kinh doanh vàng. Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư đã thực hiện khảo sát và thu thập các thông tin liên quan đến các doanh nghiệp kính doanh vàng tại tỉnh Thanh Hóa nói chung, Công ty TNHH thương mại vàng bạc Kim Chung (219 Lê Hoàn, phường Lam Sơn, TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa) nói riêng.
Theo số liệu khảo sát của chúng tôi. Ngày 12/10/2024, tại Công ty TNHH thương mại vàng bạc Kim Chung (219 Lê Hoàn, phường Lam Sơn, TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa) đã xuất bán bán hơn chục lượng vàng (tên gọi khác: cây vàng), loại vàng SJC. Tại các “Phiếu bán hàng" – Quầy số 1, có đóng dấu đã thu tiền, trong đó có 02 phiếu 10c SJC – SAI GON JEWELRY COMPANY (2 lượng) được bán với giá 8.590.000 VNĐ/1 chỉ, thành tiền 171.180.000 VNĐ; 01 phiếu 10c SJC– SAI GON JEWELRY COMPANY (01 lượng) được bán với giá 8.330.000 VNĐ/1 chỉ, thành tiền 83.300.000 VNĐ; tại phiếu 120c SJC – SAI GON JEWELRY COMPANY (12 lượng) được bán với giá 8.590.000 VNĐ/1 chỉ, thành tiền 1.030.800.000 VNĐ.
Phiếu bán hàng 120c SJC (12 lượng) được bán với giá 8.590.000 VNĐ/1 chỉ, thành tiền 1.030.800.000 VNĐ được nhân viên giao lại cho khách hàng.
Tổng số vàng Công ty TNHH thương mại vàng bạc Kim Chung bán ra là 15 lượng vàng, với tổng giá trị là 1.285.280.000 VNĐ. Hình thức thanh toán: Thanh toán bằng tiền mặt và chuyển khoản qua tài khoản cá nhân của Lê Thị Thảo, thuộc Vietcombank (VCB), số tiền 169.000.000 VNĐ.
Nhân viên giao 12 lượng vàng SJC- SAI GON JEWELRY COMPANY
Theo lời nhân viên tại quầy tư vấn về vàng miếng SIC thì “…Hàng nhà chị em cứ cầm đi đi, đi ra nước ngoài cũng là bốn con chín (9999), để lâu dài cũng là bốn con chín, chẳng qua là một cái đánh ra lá, một cái đánh ra nhẫn. Nhà chị không cần chứng minh thư, em cung cấp chị cũng không lấy, chị lấy làm gì. Em cung cấp là cung cấp cho Ngân hàng Nhà nước…Về giao dịch ở đâu cung được, hàng đảm bảo, ở đây làm việc uy tín…”.
Tại quầy hàng của Công ty TNHH thương mại vàng bạc Kim Chung, nhân viên tại quầy tư vấn bán cho khách hàng về vàng miếng SIC.
Ngày 24/10/2024, ông Nguyễn Hữu Bình – Giám đốc Công ty TNHH thương mại vàng bạc Kim Chung cho biết: “Về việc triển khai hóa đơn điện tử, cái đó làm rồi và không gặp khó khăn gì. Sự việc ngày 12/10/2024, tại Công ty TNHH thương mạivàng bạc Kim Chungcó xuất bán hơn chục lượng vàng thì tôi cho rằng đó là cá nhân nào bán chứ không phải công ty. Chúng tôi không kinh doanh vàng miếng SJC, cá nhân nào mua bán, trao đổi thì tôi không biết và họ phải tự chịu trách nhiệm…”.
Từ kết quả, tài liệu trong quá trình khảo sát hoat động kinh doanh vàng của Công ty TNHH thương mại vàng bạc Kim Chung (219 Lê Hoàn, phường Lam Sơn, TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa) khi đã xuất bán bán hơn chục lượng vàng SJC - – SAI GON JEWELRY COMPANY nhưng chỉ viết phiếu thu tiền, không xuất hóa đơn điện tử. Theo luật sư Nguyễn Văn Cân (Đoàn luật sư Hà Nội) thì hànu vi này chưa tuân thủ chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Liên quan tới doanh nghiệp Kim Chung, ngày 14/6/2024, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá Nguyễn Văn Thi đã ký quyết định xử phạt Công ty TNHH thương mại vàng bạc Kim Chung, có địa chỉ trụ sở chính ở 219 Lê Hoàn, phường Lam Sơn (TP Thanh Hoá), người đại diện theo pháp luật là ông Nguyễn Hữu Bình - Chủ tịch HĐTV, kiêm Giám đốc.
Lí do: Công ty TNHH thương mại vàng bạc Kim Chung đã có hành vi vi phạm hành chính là trưng bày để bán hàng hoá giả mạo nhãn hiệu. Cụ thể, ngày 9/4/2024, tại cửa hàng của công ty này đã trưng bày để bán lắc kim loại màu vàng, màu trắng giả mạo các nhãn hiệu: Chanel, Versace, Dior, Christian Dior, Hermes, Louis Vuitton. Trị giá tang vật vi phạm là hơn 195 triệu đồng.
Với hành vi vi phạm trên, Công ty TNHH thương mại vàng bạc Kim Chung bị xử phạt số tiền 205 triệu đồng; đình chỉ một phần hoạt động kinh doanh lắc kim loại màu vàng, màu trắng trong thời hạn 2 tháng.
Ngoài ra, buộc đưa vào sử dụng không nhằm mục đích thương mại đối với hàng hoá giả mạo nhãn hiệu sau khi đã loại bỏ yếu tố vi phạm trên nhãn hàng hoá.
Đối với doanh nghiệp trốn thuế
Vừa qua, Công an TP Hà Nội vừa khởi tố vụ án hình sự liên quan đến Công ty TNHH Dược phẩm Công nghệ cao NAC do Vũ Đăng Thái làm Giám đốc. Thái và các đồng phạm bị cáo buộc đã thực hiện hàng loạt hành vi vi phạm pháp luật, từ trốn thuế đến lừa dối khách hàng.
Theo điều tra, Thái chỉ đạo nhân viên công ty sử dụng điện thoại và sim rác để tạo tài khoản ngân hàng cá nhân thay cho tài khoản doanh nghiệp. Mục đích là để nhận thanh toán từ khách hàng mà không đưa doanh thu vào sổ sách kế toán. Phương thức này giúp công ty trốn thuế hàng trăm tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh sản phẩm dược. Trong khi doanh thu thực tế của công ty lên tới 51 tỷ đồng, Thái và đồng phạm chỉ kê khai thuế khoảng 885 triệu đồng.
Để che giấu hành vi trốn thuế, nhóm đối tượng còn sử dụng hai bộ sổ sách kế toán khác nhau nhằm qua mặt cơ quan chức năng. Khi bị phát hiện, Thái cùng các đối tượng liên quan đã bị khởi tố vì vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng vi phạm
Thời gian qua, việc các cơ quan chức năng liên tiếp phát hiện nhiều doanh nghiệp (DN) vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng, từ doanh nghiệp ở các địa phương tới các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực kinh doanh vàng, như:
Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) vừa nhận quyết định xử phạt hành chính với số tiền 1,34 tỷ đồng do những vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng. Cụ thể, theo Quyết định số 648/QĐ-XPHC do Cơ quan Thanh tra, Giám sát Ngân hàng ban hành ngày 2/10/2024, PNJ đã vi phạm nhiều quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực kinh doanh vàng và phòng, chống rửa tiền. Đây là kết quả của đợt thanh tra liên ngành do Chính phủ tổ chức nhằm rà soát, kiểm tra việc tuân thủ các chính sách pháp luật của các tổ chức, doanh nghiệp trong lĩnh vực kinh doanh vàng.
Theo quyết định xử phạt, PNJ đã vi phạm các nội dung như: Ban hành quy định nội bộ chưa phù hợp với quy định pháp luật, quy trình phân loại khách hàng theo rủi ro chưa chặt chẽ, báo cáo các giao dịch giá trị lớn và quy trình kiểm toán nội bộ không đáp ứng đầy đủ yêu cầu của pháp luật về phòng chống rửa tiền. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng mắc một số sai sót trong việc cung cấp thông tin và dữ liệu cho các cơ quan quản lý Nhà nước. Ngoài việc bị xử phạt hành chính 1,34 tỷ đồng, PNJ đã cam kết sẽ nghiêm chỉnh chấp hành quyết định của Cơ quan Thanh tra, Giám sát Ngân hàng.
Trước đó, tại Hà Nội, Vĩnh Phúc, Nghệ An, TP Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Cà Mau, Long An… lực lượng chức năng đã kiểm tra các cơ sở kinh doanh vàng và đã xử phạt nhiều tỷ đồng, tạm giữ hàng trăm sản phẩm không có hóa đơn chứng từ và tịch thu toàn bộ hàng hóa vi phạm. Ngoài xử phạt hành chính, các doanh nghiệp này bị buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm bằng cách loại bỏ hoàn toàn những logo được đính, đúc trái phép trên hàng hóa theo quy định của pháp luật.
Tổng cục QLTT cho biết, thời gian qua, lực lượng QLTT đã phối hợp với các đơn vị chức năng kiểm tra các cửa hàng kinh doanh vàng tại nhiều địa phương trong bối cảnh tình hình thị trường vàng thế giới và trong nước tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, giá vàng có những thời điểm biến động ảnh hưởng đến sự ổn định, an toàn thị trường tài chính, tiền tệ và tâm lý xã hội. Thời gian tới, lực lượng QLTT sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ lĩnh vực sản xuất, kinh doanh vàng; đồng thời, tổ chức thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm đảm bảo sự ổn định của thị trường vàng trên địa bàn.
