Thái Nguyên: Nhiều giải pháp, định hướng phát triển sản phẩm OCOP

Sản phẩm OCOP động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp

Chương trình OCOP có mục tiêu trọng tâm là phát triển sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị, có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường. Để phát triển sản phẩm OCOP, thời gian qua, tỉnh Thái Nguyên đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa dạng trên các phương tiện thông tin truyền thông, góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong triển khai, thực hiện Chương trình; tổ chức các lớp tập huấn, hỗ trợ các địa phương, chủ thể thực hiện chu trình, chuyển đổi số trong Chương trình OCOP, hướng dẫn livestream bán sản phẩm OCOP trên mạng xã hội…

Cùng với đó, công tác xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm được đẩy mạnh với một số hoạt động như Hội chợ “Mỗi xã, phường một sản phẩm”; trưng bày sản phẩm OCOP và các sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu tại các sự kiện chính trị lớn của tỉnh; các hoạt động xúc tiến thương mại cho sản phẩm OCOP trên hệ thống truyền thông đa phương tiện, sàn giao dịch thương mại điện tử. Đến nay, cơ bản 100% sản phẩm OCOP của tỉnh đã được hỗ trợ và đưa lên 02 sàn Postmart.vn và Voso.vn.

Việc quảng bá sản phẩm OCOP còn được thực hiện thông qua hệ thống gian hàng, điểm trưng bày, giới thiệu và bán sản phẩm OCOP đặc trưng của các địa phương trên địa bàn tỉnh. Từ năm 2020 đến nay, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã hỗ trợ xây dựng, hình thành trên 130 điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP cấp xã, trên 20 điểm cấp huyện; phối hợp xây dựng điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp chủ lực, tiêu biểu, đặc sản của tỉnh tại Trạm dừng nghỉ Hải Đăng và Trung tâm Xúc tiến thương mại của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn…

Đáng chú ý, trong xây dựng và phát triển các sản phẩm OCOP, tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo các sở, ngành và các hợp tác xã, đơn vị không chạy theo số lượng mà chú trọng nâng cao chất lượng. Bên cạnh tiêu chuẩn chung của Nhà nước, tỉnh ban hành tiêu chuẩn riêng là sản phẩm đạt OCOP phải có vùng nguyên liệu, sản lượng (đủ lớn) ổn định, có quy trình sản xuất tiên tiến, đặc biệt chú trọng trong khâu chế biến. Bởi vậy, các sản phẩm được công nhận OCOP ở Thái Nguyên là những sản phẩm có chất lượng, giá trị. Nhiều sản phẩm khẳng định được vị thế, uy tín trên thị trường như: Chè tôm nõn của HTX chè Hảo Đạt, miến Việt Cường của HTX miến Việt Cường, gà đồi Phú Bình, tương Úc Kỳ, nõn măng nứa và mộc nhĩ khô Võ Nhai…

Việc phát triển các sản phẩm OCOP cũng góp phần thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, tăng giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích, như trồng chè đạt 750 triệu đồng/năm, cây ăn quả đạt 350 triệu đồng/năm. Năm 2023, giá trị sản xuất ngành Nông nghiệp Thái Nguyên đạt gần 16 nghìn tỷ đồng.

Đánh giá về Chương trình OCOP, ông Trần Nho Hưởng, Phó chánh Văn phòng điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tỉnh Thái Nguyên cho rằng: Chương trình OCOP đã có sức lan tỏa lớn, góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong việc sản xuất theo quy trình, tiêu chuẩn để nâng cao chất lượng sản phẩm; đồng thời quan tâm đến vấn đề xây dựng bộ nhận diện của sản phẩm để tạo thương hiệu, nâng cao giá trị gia tăng. Bên cạnh đó, khi triển khai Chương trình này, đã thúc đẩy sự liên kết từ sản xuất nhỏ đến sản xuất lớn, liên kết các hộ với nhau thành tổ sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp trong sản xuất nông nghiệp.

Chương trình OCOP của Thái Nguyên được ghi nhận khi hình thành nhiều chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ, trong đó, nhiều cơ sở, doanh nghiệp đã xây dựng được sản phẩm thế mạnh, chất lượng. Tuy nhiên, bên cạnh đó, Chương trình OCOP đang tồn tại thực trạng là: Còn một số chủ thể OCOP chưa quan tâm đầu tư cho bao bì, nhãn mác sản phẩm, chưa có sự sáng tạo, nét đặc trưng riêng biệt hay hiển thị các tiêu chuẩn phù hợp với quy định của các siêu thị và thương mại quốc tế; các gian trưng bày, điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP hiện nay chỉ mới tập trung vào việc kết nối, trưng bày, giới thiệu các sản phẩm OCOP chủ lực của địa phương đó, chứ chưa có sự liên kết với sản phẩm của các địa phương khác để nâng cao hiệu quả bán hàng; việc thương mại hóa các sản phẩm OCOP chưa đạt hiệu quả cao.

Mặc dù chương trình OCOP đã giúp doanh nghiệp, hợp tác xã sản xuất sản phẩm đặc trưng vùng miền, nhưng việc tiêu thụ lại không dễ dàng. Nút thắt lớn nhất hiện nay là thiếu liên kết với doanh nghiệp phân phối. Bên cạnh đó, một số cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP chưa nắm được quy định nên chưa đáp ứng yêu cầu cung ứng hàng cho doanh nghiệp bán lẻ, các siêu thị, cửa hàng nên số lượng các sản phẩm OCOP vào được siêu thị rất ít.

Tính đến tháng 3/2024, Thái Nguyên đã có 240 sản phẩm OCOP (trong đó có 149 sản phẩm 3 sao, 89 sản phẩm 4 sao và 2 sản phẩm 5 sao). Đây là một lợi thế rất lớn để các sản phẩm của tỉnh tham gia các sản thương mại điện tử, nền tảng xã hội, bởi chất lượng các sản phẩm đã được các ngành chức năng thẩm định và đánh giá. Theo ông Trần Nho Hưởng – Phó Chánh Văn phòng Điều phối Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới tỉnh Thái Nguyên, việc mở rộng tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp nói riêng và sản phẩm OCOP nói chung trên các sàn thương mại điện tử thời gian qua đã giúp cho các chủ thể OCOP xây dựng thương hiệu, quảng bá, giới thiệu và mở rộng thị trường.

“Trong thời gian qua, chúng tôi đã chủ động xây dựng và phối hợp với các đơn vị liên quan để tổ chức xúc tiến thương mại cho các sản phẩm nông sản, OCOP của tỉnh, mời các chuyên gia bán hàng Tiktoker về Thái Nguyên để chia sẻ, phối hợp, hỗ trợ các chủ thể và bán hàng trực tiếp trên những nền tảng số. Từ đó đã góp phần hình thành tư duy mới trong việc bán hàng cho các chủ thể có sản phẩm OCOP trên địa bàn bàn” - ông Hưởng cho hay.

Hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm OCOP trên nền tảng số vươn tầm quốc tế

Để hỗ trợ các chủ thể có sản phẩm OCOP trên địa bàn hiểu và bán hàng trên nền tảng số, tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức nhiều cuộc Hội thảo: “Chuyển đổi số trong Chương trình xây dựng nông thôn mới và Chương trình OCOP”; Hội thảo về “Giải pháp ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong trồng, chế biến, tiêu thụ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, thương hiệu và giá trị sản phẩm Chè tỉnh Thái Nguyên”; Hội nghị triển khai, hướng dẫn các chủ thể OCOP tạo lập, thương mại điện tử trên nền tảng số Tiktok và áp dụng các mô hình kinh tế số; Hội thảo kết hợp Livestream giới thiệu, quảng bá các sản phẩm nông sản chủ lực, sản phẩm OCOP của tỉnh Thái Nguyên…

Ngoài ra, Sở NN&PTNT tỉnh Thái Nguyên, Văn phòng Điều phối xây dựng nông thôn mới tỉnh Thái Nguyên đã phối hợp tích cực với các sở, ngành, đơn vị, địa phương liên quan để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong kết nối, quảng bá và tiêu thụ nông sản. Hiện đã có hơn 2.400 sản phẩm được cập nhật trên sàn giao dịch Thương mại điện tử tỉnh tại địa chỉ www.thainguyentrade.vn; đưa sản phẩm lên sàn Potsmart và sàn Vỏ Sò được 3.240 sản phẩm; tập huấn về kỹ năng số và kỹ năng hoạt động trên không gian mạng cho trên 2.600 cơ sở, hộ sản xuất; mở gian hàng cho gần 2.200 cơ sở, hộ sản xuất nông nghiệp...

Cũng từ đó phong trào livestream bán hàng nông sản trên địa bàn tỉnh đạt hiệu quả và ngày càng được nhân rộng, nhiều buổi Livestream: “Lễ hội Võ Nhai mùa na chín – Xúc tiến, kết nối tiêu thụ sản phẩm Na Võ Nhai và nông sản tỉnh Thái Nguyên năm 2023”; “Chợ phiên OCOP - Thái Nguyên 2023”, “Ngày hội kết nối cung cầu du lịch nông nghiệp nông thôn; giới thiệu sản phẩm OCOP tỉnh Thái Nguyên năm 2024”… đã đem lại những kết quả rất tích cực.

Theo ông Nguyễn Khánh Toàn, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại tỉnh Thái Nguyên cho biết, thời gian qua, lãnh đạo tỉnh đã có nhiều chủ trương, chính sách về xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm OCOP. Hàng năm, tỉnh tổ chức ít nhất 2 hội chợ giới thiệu, quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu đến người tiêu dùng nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ.

Bên cạnh tổ chức các sự kiện kết nối, quảng bá trên địa bàn tỉnh, Trung tâm Xúc tiến thương mại cũng đồng hành cùng doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất hàng nông sản tham gia hội chợ, festival tại các tỉnh, thành phố trong cả nước; kết nối trưng bày và bán sản phẩm tại các siêu thị, trung tâm thương mại.

Đồng thời, đẩy mạnh phát triển sàn giao dịch thương mại điện tử; hỗ trợ thiết kế, in ấn, tem nhãn, bao bì sản phẩm; duy trì, phát triển các phần mềm bản đồ số làng nghề...

Đến nay, toàn tỉnh đã có 2.600 sản phẩm của hơn 240 đơn vị, trong đó có 173 sản phẩm OCOP, 60 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu được hỗ trợ đưa lên sàn thương mại điện tử trong và ngoài nước như: Postmart.vn, Lazada.vn, Tiki.vn, Alibaba.coCó thể thấy việc tham gia bán hàng trên các sàn thương mại điện tử, nền tảng công nghệ số (Tiktok, Zalo, Youtobe, Facebook)… không chỉ giúp các chủ thể sản xuất ở Thái Nguyên quảng bá sản phẩm rộng rãi, tăng số lượng đơn hàng và doanh thu mà còn giúp họ tìm kiếm được thị trường và mở rộng các kênh tiêu thụ sản phẩm bền vững.

Những giải pháp đã, đang thực hiện  góp phần quan trọng để phát triển sản phẩm, mở rộng quy mô sản xuất, hướng đến mục tiêu đưa sản phẩm OCOP của Thái Nguyên lên các sàn giao dịch thương mại điện tử quốc tế và có mặt nhiều hơn trên thị trường ngoài nước.