Sau nhiều năm KIDO vẫn không thể rời lĩnh vực bánh kẹo

Cuối năm 2014, giới tài chính trong nước bất ngờ khi Kinh Đô chủ động bán lại thương hiệu cho tập đoàn Tập đoàn Mondelēz International với giá trị khoảng 10.000 tỷ đồng. Công ty cổ phần Kinh Đô đổi tên thành Công ty cổ phần Tập đoàn KIDO, rời lĩnh vực kinh doanh bánh kẹo và bước chân vào thị trường dầu ăn, kem và các mảng thực phẩm thiết yếu khác.

Quyết định này được thực hiện tại thời điểm KIDO có tham vọng trở thành doanh nghiệp tỷ đô nhưng tăng trưởng ngành kinh doanh chính là bánh kẹo của công ty lúc đó chỉ đạt 5-6%/năm. Tận dụng nguồn lực mới sau thương vụ, KIDO dần chiếm lĩnh thị trường với thị phần dẫn đầu ngành kem ( khoảng 43,5%) và dầu ăn (khoảng 30%) tại Việt Nam những năm gần đây.

Từ khi mua thêm mua mảng dầu ăn, hoạt động kinh doanh mỗi năm của KIDO đều tăng khoảng 30-40%. Tính riêng quý 2 năm 2022, công ty tăng trưởng 27% so với năm ngoái. Trước khi thực hiện thương vụ, KIDO chỉ có 120.000 điểm bán bánh nhưng đến khi chuyển sang mảng dầu ăn, công ty đã xây dựng mạng lưới lên tới 450.000 điểm bán, phân phối hàng triệu sản phẩm ra thị trường mỗi ngày.

Tuy nhiên ngay trong lúc các mảng kinh doanh mới vẫn làm ăn tốt thì KIDO lại quay về với ngành bánh kẹo, tham vọng đưa thương hiệu bánh tươi và bánh trung thu KIDO’s Bakery lên vị trí thứ 2 trong ngành bánh tươi tại Việt Nam.

Trước đó KIDO không được phép tham gia vào thị trường bánh kẹo theo thỏa thuận với đối tác mua lại mảng bánh kẹo trước đây là Mondelēz. Đây cũng chính là ngành hàng mà lãnh đạo KIDO đang đặt nhiều kỳ vọng. Một năm sau khi hết hạn hợp đồng với Mondelez, KIDO quay trở lại thị trường đồ ăn nhẹ, bánh mì và bánh trung thu. Theo đó, thương hiệu KIDO’s Bakery chính thức ra mắt vào quý 3/2022.

Ở thị trường nước giải khát, KIDO cũng chưa từng bỏ cuộc. Năm 2021, họ liên doanh với Vinamilk (công ty sữa lớn nhất Việt Nam) để thành lập Vibev, công ty bán sữa tươi và kem, trong đó KIDO nắm 49% cổ phần. Tuy nhiên, một năm sau, liên doanh giải thể do hai tập đoàn lớn thay đổi chiến lược.

Bánh trung thu KIDO vượt 10% kế hoạch

Hồi tháng 9/2022, đại diện cho Tập đoàn KIDO, ông Trần Lệ Nguyên – Phó chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn cho biết: “Năm nay, đến cuối mùa vụ trung thu chúng tôi đã tiếp nhận hơn 650 đơn hàng xí nghiệp có số lượng công nhân lớn tại các khu chế xuất, khu công nghiệp trên toàn quốc. Và gần 2.900 đơn hàng đến từ các cơ quan, doanh nghiệp trong nước, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, các đơn vị hành chánh nhà nước, khối giáo dục... đã đặt hàng bánh trung thu KIDO's Bakery Song song đó, các điểm bán của KIDO thời gian qua cũng ghi nhận doanh số khả quan từ đầu mùa vụ. Đến thời điểm hiện tại sản lượng bánh trung thu KIDO’s Bakery đã tăng hơn 60% so với cùng kỳ. Đây là một sự ủng hộ cực lớn chứng tỏ uy tín của Tập đoàn KIDO, sự tin tưởng và ủng hộ của các đối tác cho các nhãn hàng của Tập đoàn”.

“Sự am hiểu khẩu vị người Việt Nam, cùng những sáng tạo của KIDO trong việc mang đến cho thị trường những sản phẩm ngon với nhân xốt độc đáo, đậm đà hương vị truyền thống, kết hợp cùng thiết kế bao bì sang trọng, tinh tế theo tiêu chuẩn Nhật Bản, dịch vụ, hậu mãi tốt, sự lan tỏa trên các kênh thông tin, cùng nhu cầu thưởng thức, biếu tặng tăng cao của người tiêu dùng trong mùa Tết thứ 2 của người Việt chính là những nhân tố quan trọng giúp việc tiêu thụ bánh của KIDO’s Bakery gia tăng mạnh mẽ và nhanh chóng “cháy hàng” sớm trước thềm trung thu” – Ông Trần Lệ Nguyên chia sẻ thêm.

Bánh trung thu KIDO’s Bakery đã ra mắt thị trường từ đầu tháng 8/2023 và được phân phối trên tất cả các kênh phân phối tích hợp của Tập đoàn KIDO gồm 450.000 điểm bán ngành thực phẩm thiết yếu, 120.000 điểm bán ngành hàng lạnh. Cùng với kênh B2B, gian hàng, KIDO tận dụng triệt để lợi thế kênh hộ gia đình, shop phố gần khu dân cư khắp toàn quốc với những kệ hàng có sẵn để giới thiệu, quảng bá và phân phối bánh trung thu. Thông qua các kênh hộ gia đình, shop phố…vô cùng tiện lợi, người tiêu dùng tại các địa phương, từ thành thị cho đến nông thôn đều có thể đến tận nơi thử các sản phẩm, cảm nhận sự khác biệt về chất lượng, bao bì bắt mắt trước khi mua về thưởng thức cùng gia đình cũng như biếu tặng.

Sự dịch chuyển trong hành vi mua sắm của người tiêu dùng từ việc chỉ chú trọng chọn bánh phục vụ nhu cầu biếu tặng như các năm trước thì năm nay việc chọn mua sản phẩm để thưởng thức trong phân khúc hộ gia đình tăng lên đáng kể. Đây là tín hiệu tích cực và đặc biệt thuận lợi cho Tập đoàn KIDO bởi lợi thế về hệ thống kênh phân phối tích hợp trên toàn quốc sẽ phục vụ tốt nhất, nhanh nhất cho phân khúc khách hàng lớn và tiềm năng này.

Mua lại nhiều thương hiệu

Thương vụ nổi tiếng đầu tiên là mua lại thương hiệu kem Wall’s của Unilever năm 2003. Không chỉ thương hiệu, nhà máy kem của Wall’s cũng được chuyển sở hữu cho Kinh Đô. Đi kèm với đó là một thoả thuận không cạnh tranh.

Đây được coi là một trong số các mảng kinh doanh chủ chốt tiếp theo của KIDO là kem. Theo đó, tăng trưởng của mảng kinh doanh thực phẩm, chủ yếu nhờ kem, không ổn định với tốc độ tăng trưởng âm bình quân 4,4% từ năm 2017 đến năm 2022. Tuy nhiên, xét về tổng thể, KIDO hiện là công ty dẫn đầu ngành kem tại Việt Nam với thị phần 44,5%. Trong đó nhãn hiệu Merino chiếm 24,2% và nhãn hiệu Celano chiếm 19,2%. Tỷ suất lợi nhuận gộp cao của mảng kinh doanh này (trên 50%) cũng đóng góp vào một nửa lợi nhuận của công ty.

Vào tháng 4/2023, Hội đồng Quản trị Tập đoàn KIDO đã thông qua chủ trương sẽ đầu tư để nắm quyền chi phối tại Công Ty TNHH MTV Chế Biến Thực Phẩm Thọ Phát – đơn vị sở hữu thương hiệu nổi tiếng Bánh bao Thọ Phát. Theo đó, thương vụ này sẽ bao gồm hai giai đoạn, Tập đoàn KIDO sẽ mua 25% cổ phần của doanh nghiệp sở hữu thương hiệu Bánh bao Thọ Phát trong giai đoạn 1, và mua từ 51% đến 70% cổ phần còn lại để chi phối và sở hữu thương hiệu Bánh bao Thọ Phát.

Tính đến cuối quý 3/2023, Kido đã rót 810 tỉ đồng để sở hữu 51% cổ phần của doanh nghiệp chuyên sản xuất bánh bao Thọ Phát, đồng thời đang hoàn tất thủ tục để nâng tỉ lệ sở hữu lên 68%.

Năm nay, Thọ Phát đặt mục tiêu doanh thu 1.100 tỷ đồng, lợi nhuận 150 tỷ. Theo kỳ vọng cùa KIDO, sau khi chung một nhà, doanh thu của Thọ Phát sẽ tăng gấp 3 lần trong năm tới.

Kido cũng đưa ra chiến lược dành cho Thọ Phát trong vòng 5 năm tới, sẽ tận dụng lợi thế có sẵn, tập trung phát triển 1.000 đại lý, 1.200 cửa hàng Mini Bao, 100.000 điểm bán lẻ và 100% cửa hàng MT, xuất khẩu sang ít nhất 30 nước trên thế giới.

Cùng với bánh bao Thọ Phát, Kido đang sở hữu 4 công ty liên doanh, liên kết tính đến hết tháng 9, gồm Chế biến thực phẩm Dabaco (50%), Mỹ phẩm LG Vina (40%), Lavenue (50%), Thực phẩm đông lạnh Kido (49%).

Mảng kinh doanh dầu ăn và bơ, đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 13,6% từ năm 2017 đến năm 2022, vượt qua tiềm năng tăng trưởng chung của thị trường là 8,8% cho giai đoạn 2020-2025. Dầu ăn và bơ có thị phần cao tương ứng là 39% và 79%, đứng thứ hai về tổng thể. Tuy nhiên, tỷ suất lợi nhuận gộp của dầu ăn chỉ ở mức 12-16%, mang lại một nửa lợi nhuận cho công ty.

Về phía thượng nguồn (upstream), công ty sở hữu một nhà máy lọc dầu, một nhà máy sản xuất dầu và ba nhà máy chế biến dầu. Một số nguyên liệu thô như hướng dương, hạt cải dầu và dầu ô liu cần phải nhập khẩu 100%. Về phía hạ nguồn (downstream), công ty có mạng lưới phân phối rộng khắp với 450.000 điểm bán, bao gồm kênh truyền thống và kênh hiện đại (siêu thị, cửa hàng tiện lợi, sàn thương mại điện tử…).

Sản phẩm là dầu thực vật, được chia thành bốn loại: loại thông thường – dùng trong công nghiệp, loại trung cấp – dùng trong gia đình, loại cao cấp – dùng để phục vụ nhóm khách hàng riêng (chẳng hạn như những người mắc bệnh tim hoặc béo phì) và loại chuyên biệt – dành cho những người có sở thích đặc biệt (dầu làm từ các nguyên liệu độc đáo như hướng dương, hạt cải dầu, quả gấc và ô liu).

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay khi nhận thức về sức khỏe của người dân ngày càng được nâng cao, chế độ ăn ít muối và ít dầu mỡ được khuyến khích, các sản phẩm tốt cho cơ thể có giá thành cao (gấp 5 lần sản phẩm thông thường), chúng tôi cho rằng triển vọng của ngành dầu ăn không quá lạc quan. KIDO cũng đang nỗ lực tung ra các sản phẩm gia vị mới dưới thương hiệu dầu ăn Tường An để tạo nên điểm đột phá. Tuy nhiên, thị trường gia vị đã được định hình (như đề cập trong Kirin Views kỳ trước, Masan hiện đang dẫn đầu thị trường) và không dễ để giành được thị phần.

Báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2023 của Kido cho thấy doanh thu thuần của doanh nghiệp này đạt 2.303 tỉ đồng, giảm 27% so với cùng kỳ 2022. Biên lãi gộp đạt 19%, còn giá vốn bán hàng giảm 30% về 1.860 tỉ đồng.

Doanh thu công ty sau 9 tháng đầu năm đạt 6.670 tỉ đồng, giảm 30%, trong đó doanh thu tài chính đột biến 1.273 tỉ đồng, gấp 12 lần so với cùng kỳ. Nhờ đó, Kido báo lãi trước thuế 871 tỉ đồng, tăng gần 80% so với cùng kỳ năm ngoái, lãi sau thuế 646,5 tỉ đồng, tăng 75% so với cùng kỳ năm trước.

Theo mục tiêu của công ty đặt ra cho năm 2023, doanh thu thuần đạt 15.000 tỉ đồng và lợi nhuận trước thuế 900 tỉ đồng. Tổng tài sản của KIDO tại ngày 30/9 đạt 13.179 tỉ đồng, giảm 6% so với đầu năm. Khoản tiền, tương đương tiền, tiền gửi có kỳ hạn chiếm 21% tài sản khi đạt 2.821 tỉ đồng.

Về lịch sử hình thành Tập đoàn KIDO

Kinh Đô ban đầu là một cơ sở sản xuất bánh mì, bánh tươi tại Phú Lâm, Quận 6, thành phố Hồ Chí Minh do hai anh em Trần Lệ Nguyên – Trần Kim Thành sáng lập vào năm 1993.

Cũng trong giai đoạn đó, thị trường trong nước đang tràn ngập sản phẩm snack được nhập khẩu từ Thái Lan. Nhận thấy cơ hội, hai nhà sáng lập Kinh Đô đã đầu tư 750.000 USD nhập dây chuyền sản xuất snack từ Nhật Bản. Sau đó đưa ra sản phẩm snack được sản xuất tại Việt Nam, có mức giá rẻ hơn và hợp khẩu vị của khách hàng trong nước. Từ đó sản phẩm snack của Kinh Đô dần vượt qua các món bim bim từ Thái Lan.

Sau snack, các sản phẩm tiếp theo của thương hiệu này cũng dần khẳng định được chất lượng như bánh cookies, bánh mì tươi, bánh bông lan…

Tới năm 1998, Kinh Đô gia nhập thị trường bánh trung thu. Đây là một thành công lớn với thương hiệu bánh kẹo này. Có thời điểm bánh trung thu của Kinh Đô chiếm 70% thị trường trong nước.

Những năm 2000, Kinh Đô bắt đầu xuất khẩu ra nhiều nước. Nhiều thị trường khó tính như Mỹ, Nhật, Đức… cũng chấp nhận sản phẩm của doanh nghiệp này.

Đến nay, sản phẩm của Kinh Đô không chỉ là các sản phẩm bánh mà còn có dầu ăn, kem, thực phẩm đông lạnh.

Kinh Đô cũng là doanh nghiệp sớm lên sàn chứng khoán từ 2005. Đã có thời gian chuẩn bị trước vài năm, KDC đã liên tục tăng giá. Có thời điểm cổ phiếu công ty này đã lên mức 250.000 đồng. Nhưng vào năm 2019, KDC đã ra khỏi rổ VN30.