Sản xuất và cung ứng cà phê không gây mất rừng theo quy định của Liên minh châu Âu

Ngày 29/06/2023 Quy định Chống phá rừng châu Âu (EUDR) bắt đầu có hiệu lực. Theo Quy định này, 100% sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam, bao gồm gỗ và sản phẩm gỗ, cà phê, cao su… khi nhập khẩu vào thị trường châu Âu đều cần được truy xuất đến từng vườn.

Cùng ngày, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Bộ NN&PTNT) đã phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam và Tổ chức Sáng kiến Thương mại bền vững IDH tổ chức Hội nghị “Sản xuất và cung ứng cà phê không gây mất rừng theo quy định của Liên minh Châu Âu”. Hội nghị do Ông Lê Minh Hoan, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT cùng bà Florika Fink-Hooijer, Tổng vụ trưởng Vụ Môi trường của Ủy ban Châu Âu (EC) đồng chủ trì với sự tham dự của hơn 100 đại biểu gồm đại diện cơ quan quản lý trực thuộc Bộ NNPTNT, chính quyền các tỉnh thành khu vực Tây Nguyên, các nước thành viên Liên minh Châu Âu (EU), các tổng công ty, tập đoàn, hiệp hội, và doanh nghiệp ngành cà phê và các tổ chức phát triển trong nước và quốc tế.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan đã nhấn mạnh “Quy định Chống phá rừng châu Âu (EUDR) khi có hiệu lực dự kiến từ tháng 12/2024 sẽ tác động trực tiếp đến các tác nhân trong các chuỗi cung ứng ngành hàng gỗ và sản phẩm từ gỗ, cao su và cà phê. Các chuỗi cung ứng ngành hàng sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức để đáp ứng EUDR, đặc biệt trong các vấn đề về dữ liệu định vị, truy xuất nguồn gốc, hệ thống giám sát, phản hồi chống phá rừng. Bộ NN&PTNT coi việc tuân thủ Quy định này không chỉ là để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu các mặt hàng chủ lực vào thị trường EU, mà xem đây là cơ hội để đẩy nhanh việc thực hiện chiến lược phát triển ngành nông nghiệp Việt Nam theo định hướng minh bạch, trách nhiệm, bền vững và tăng trưởng xanh”.

“Là thị trường tiêu thụ lớn, Liên minh Châu Âu nhận thấy vai trò quan trọng của mình trong vấn đề này. Đó là lý do tại sao, gần đây EU đã thông qua một Quy định của Liên minh Châu Âu nhằm chống lại nạn phá rừng. Các nghĩa vụ thẩm định và yêu cầu về truy xuất nguồn gốc sẽ được áp dụng nghiêm ngặt, không phân biệt cho tất cả các sản phẩm liên quan. EU cam kết hỗ trợ Việt Nam trong quá trình phát triển bền vững. Thông qua việc kết hợp sức mạnh của cả hai bên, EU và Việt Nam cùng hướng đến mục tiêu giải quyết các thách thức về môi trường một cách hiệu quả hơn, đóng góp vào sự thịnh vượng của nhân dân Việt Nam cũng như bảo tồn di sản tự nhiên độc đáo của đất nước này”, Bà Florika Fink-Hooijer Tổng vụ trưởng Vụ Môi trường của Ủy ban Châu Âu nhấn mạnh cam kết của EU trong phát biểu tại hội nghị.

Trong khuôn khổ hội nghị, các thông tin tổng quan về yêu cầu Quy định mới của EU về sản phẩm không gây mất rừng (EUDR) đã được chia sẻ, các cơ hội và thách thức mà Quy định mới có thể mang đến cho ngành cả phê Việt Nam, đưa ra các đề xuất về giải pháp hỗ trợ ngành đáp ứng các quy định mới trong thời hạn chuẩn bị 18-24 tháng do EU đặt ra. Bên cạnh đó, Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ hợp tác quốc tế, Bộ NN&PTNT trình bày về Khung Kế hoạch hành động cấp quốc gia của ngành cà phê nhằm đáp ứng EUDR cũng được trình bày lần đầu tiên trước trước các đại diện quan trọng của ngành cà phê Việt Nam và các cơ quan quốc tế liên quan.

Bà Trần Quỳnh Chi, Giám đốc Vùng Cảnh quan Châu Á, Tổ chức IDH khẳng định vai trò quan trọng của đối tác công tư trong quá trình triển khai giải pháp đáp ứng với EUDR tại Việt Nam: “Sự ra đời của quy định EUDR sẽ là một cú hích quan trọng để tạo bước chuyển căn bản cho toàn bộ ngành hàng theo hướng minh bạch và bền vững, đáp ứng yêu cầu đa dạng của thị trường và nhà mua như không phá rừng, phát thải thấp và sinh kế nông hộ. Với những kinh nghiệm triển khai Chương trình Cảnh quan bền vững tại Tây Nguyên trong gần 10 năm qua cùng các cơ quan quản lý nhà nước và các công ty như JDE Peet’s, Simexco, Intimex, ECOM và LDC, IDH sẽ đồng hành cùng các đối tác trung ương và địa phương để triển khai đồng bộ các hoạt động đáp ứng với EUDR tại Việt Nam.”

Trong phần thảo luận, những băn khoăn, vướng mắc về Quy định mới đã được chia sẻ thẳng thắn. Là một trong những nhà mua cà phê hàng đầu thế giới, JDE Peet’s thể hiện cam kết đồng đầu tư và tham gia triển khai kế hoạch hành động đáp ứng với EUDR. “Đứng trước những quy định mới của EU về chuỗi cung ứng không gây phá rừng và suy thoái rừng, JDE Peet’s cam kết hợp tác chặt chẽ với các đối tác như Bộ Nông nghiệp và PTNT, chính quyền các tỉnh Tây Nguyên, IDH và các doanh nghiệp nhằm xây dựng và triển khai đồng bộ các giải pháp sáng tạo, giúp ngành cà phê Việt Nam nhanh chóng đáp ứng các quy định mới này.” Đại diện cho những nông hộ và doanh nghiệp trồng và sản xuất cà phê Việt Nam, Ông Nguyễn Nam Hải – Chủ tịch Hiệp hội cà phê – ca cao Việt Nam VICOFA cũng nêu lên những lo lắng trong việc triển khai thực hiện quy định mới. Ông cũng đề xuất việc xây dựng cơ sở dữ liệu địa lý và truy xuất nguồn gốc để hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng với Quy định chống phá rừng và gây suy thoái rừng và các quy định về phát triển bền vững khác.

Kết thúc hội nghị, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Bộ NN&PTNT), Tổ chức IDH, Đại diện 5 tỉnh Tây Nguyên, Hiệp hội Cà phê Cacao Việt Nam (VICOFA), Công ty Koninklijke Douwe Egberts BV (KDE) (Hà Lan) đã cùng ký vào Biên bản ghi nhớ hợp tác PPP hỗ trợ ngành cà phê đáp ứng EUDR như một lời cam kết cùng chung tay xây dựng ngành cà phê Việt Nam minh bạch và bền vững, bảo vệ rừng và tài nguyên thiên nhiên đồng thời đa dạng hóa sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của thị trường, đảm bảo sinh kế cho nông hộ.