Quảng Ninh tăng tốc phát triển ngành công nghiệp chế biến, chế tạo

Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo thu hút 8,98 tỷ USD vốn đầu tư

Trong những năm qua, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo (CBCT) đang từng bước khẳng định vai trò then chốt trong phát triển công nghiệp, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo giá trị gia tăng cao và đóng góp tích cực vào nguồn thu ngân sách của tỉnh Quảng Ninh.

Quy mô doanh nghiệp lĩnh vực CBCT phát triển khá nhanh, bình quân tăng 11,2%/năm. Trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2023, Quảng Ninh đã ghi nhận những bước phát triển vượt bậc trong lĩnh vực công nghiệp CBCT. Quy mô ngành đạt trên 37.000 tỷ đồng, với tốc độ tăng trưởng bình quân 22,83%/năm, tạo hàng vạn việc làm mới cho lao động địa phương.

Theo thống kê của Sở Công Thương, từ năm 2021 đến nay, toàn tỉnh giải phóng trên 717ha đất công nghiệp, tăng 32% so với năm 2020, tạo quỹ đất sạch để thu hút các dự án quy mô lớn, công nghệ cao. Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030 được Thủ tướng phê duyệt tiếp tục khẳng định hướng phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo với hai vùng trọng điểm. Trong đó, phía Tây Nam phát triển công nghiệp thiết bị, linh kiện ô tô và năng lượng tái tạo; phía Đông Bắc trở thành trung tâm sản xuất công nghệ cao, dệt may hiện đại, phù hợp với mục tiêu phát triển xanh và công nghệ cao.

Đặc biệt, tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng qua từng năm. Giai đoạn 2020-2025, lĩnh vực công nghiệp CBCT của Quảng Ninh thu hút 8,98 tỷ USD vốn đầu tư, trong đó 6,74 tỷ USD là vốn FDI. Ngành duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân trên 21% mỗi năm, nâng tỷ trọng trong cơ cấu GRDP của tỉnh lên 12,83%, tăng 3% so với năm 2020. Với những kết quả này, công nghiệp chế biến, chế tạo đã và đang trở thành động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế Quảng Ninh.

Hiện nay, quy mô và tỷ trọng công nghiệp CBCT trên địa bàn tỉnh đang tăng mạnh. Đến nay, tỉnh đã thu hút được 73 dự án đầu tư mới trong lĩnh vực CBCT. Đồng thời, phê duyệt điều chỉnh tăng vốn cho 40 lượt dự án, với tổng vốn đầu tư thu hút đạt 208.723 tỷ đồng (trong đó, vốn FDI đạt khoảng 6.656 triệu USD) gấp 4,17 lần chỉ tiêu thu hút của cả giai đoạn 2020-2025 nêu tại Nghị quyết 01 của BCH Đảng bộ tỉnh.

Từ nền tảng tăng trưởng mạnh mẽ và thu hút đầu tư ấn tượng, ngành công nghiệp CBCT tại Quảng Ninh tiếp tục ghi dấu với sự góp mặt của nhiều tập đoàn lớn trong và ngoài nước. Các tập đoàn tầm cỡ quốc tế đã lựa chọn Quảng Ninh là nơi xây dựng và mở rộng hệ thống sản xuất. Tiêu biểu như Tập đoàn Foxconn, "ông lớn" trong ngành công nghệ cao đã đầu tư 5 dự án tại đây với tổng vốn gần 1 tỷ USD. Nhà máy ô tô Thành Công Việt Hưng, đưa vào khai thác từ năm 2025 với công suất thiết kế hơn 120.000 xe/năm, không chỉ tạo động lực thu hút doanh nghiệp phụ trợ ô tô mà còn góp phần gia tăng giá trị sản phẩm.

Chỉ số sản xuất ngành công nghiệp CBCT đã tăng 34,59% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, 9 sản phẩm đạt và vượt kế hoạch, như vải dệt kim (tăng 70,4%), tivi (tăng 34,8%), loa và tai nghe (tăng 19%), tấm quang năng (tăng 36,5%), tấm sàn vinyl tiles (tăng 13,5%) và xe các loại (tăng 16,3%).

Phấn đấu năm 2030 đưa tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GRDP của tỉnh đạt trên 18% 

Với quyết tâm đưa ngành công nghiệp CBCT trở thành một trong 3 trụ cột chính trong ngành công nghiệp của tỉnh, ngay đầu nhiệm kỳ 2020-2025, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã sớm ban hành Nghị quyết số 01-NQ/TU về phát triển nhanh, bền vững công nghiệp chế biến, chế tạo giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030. Đây được xem là chủ trương, quyết sách đúng đắn để tạo bứt phá, lợi thế cạnh tranh hơn nữa cho ngành công nghiệp CBCT trong giai đoạn mới.
 

Với những lợi thế sẵn có là hệ thống các cảng biển, dịch vụ logistics, các KCN, đường cao tốc, nhất là hệ thống các cặp cửa khẩu song phương với Trung Quốc... sẽ tạo ra lực đẩy mạnh mẽ để công nghiệp CBCT của tỉnh phát triển nhanh, mạnh, bền vững, thật sự là động lực và có đóng góp quan trọng cho tăng trưởng bền vững của tỉnh giai đoạn 2020-2025.

Nghị quyết Đại hội XVI của Đảng bộ tỉnh nêu rõ yêu cầu cơ cấu lại công nghiệp theo hướng hiện đại, ưu tiên các ngành nền tảng, công nghiệp mới nổi, công nghiệp chế biến, chế tạo xanh – sạch – công nghệ cao, gắn với phát triển hạ tầng KKT, KCN đồng bộ, hiện đại, đa phương thức, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn phát triển mới của tỉnh. Đây được coi là một trong những nhiệm vụ then chốt nhằm khơi thông, giải phóng sức sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế địa phương, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Nghị quyết đề ra mục tiêu rõ ràng, đưa tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GRDP của tỉnh đạt trên 18% vào năm 2030, đồng thời nâng cao năng suất lao động, hiệu quả và khả năng cạnh tranh của ngành bằng các động lực chính: khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển năng lượng mới và kinh tế tuần hoàn. Song hành là việc hoàn thiện hệ thống hạ tầng các khu công nghiệp, khu kinh tế cảng biển theo hướng hiện đại, đa phương thức, bảo đảm điều kiện tiên quyết để thu hút các dự án công nghiệp quy mô lớn, công nghệ cao, thân thiện môi trường. 

Điểm nhấn quan trọng trong nghị quyết là yêu cầu phát triển mạnh các ngành công nghiệp nền tảng và các ngành mới nổi như công nghiệp điện tử, cơ khí chính xác, chế tạo thiết bị thông minh, vật liệu mới, năng lượng tái tạo. Đây là định hướng phù hợp với xu thế toàn cầu, đồng thời tận dụng lợi thế vị trí địa kinh tế của tỉnh.