Quảng Ninh tăng tốc chuyển đổi số cửa khẩu, nâng cao năng lực xuất nhập khẩu

Chuyển đổi số tạo bước ngoặt trong hoạt động thông quan tại Quảng Ninh

Một trong những yếu tố mang tính đột phá là việc tỉnh Quảng Ninh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số tại các cửa khẩu, với trọng tâm là triển khai mô hình “cửa khẩu số” và “hải quan thông minh”. Các mô hình này cho phép doanh nghiệp chủ động khai báo từ xa, thay vì phải trực tiếp thực hiện thủ tục tại cửa khẩu như trước đây. Nhờ đó, thời gian chờ đợi được rút ngắn đáng kể, đồng thời giảm áp lực ùn tắc hàng hóa, đặc biệt trong những thời điểm cao điểm.

Toàn bộ hệ thống quản lý tại cửa khẩu đã được số hóa, giúp tự động hóa các quy trình kiểm soát người, phương tiện và hàng hóa. Việc ứng dụng đồng bộ các công nghệ hiện đại như nhận diện khuôn mặt, quét vân tay, mã QR và hộ chiếu điện tử không chỉ nâng cao hiệu quả xử lý mà còn đảm bảo tính chính xác, an toàn. Các dữ liệu được kết nối trực tiếp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và xuất nhập cảnh, giúp việc xác thực thông tin diễn ra nhanh chóng, hạn chế sai sót.

Cùng với đó, việc minh bạch hóa thông tin được chú trọng thông qua các nền tảng số. Tại nhiều cửa khẩu, thủ tục hành chính được niêm yết bằng mã QR, cho phép doanh nghiệp dễ dàng tra cứu mọi lúc, mọi nơi. Các chính sách mới cũng được cập nhật thường xuyên, giúp doanh nghiệp kịp thời nắm bắt, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thông quan.

Một điểm đáng chú ý khác là việc cắt giảm các khâu trung gian, đặc biệt trong kiểm tra chuyên ngành. Điều này không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ mà còn giảm chi phí phát sinh cho doanh nghiệp. Nhờ những cải cách này, quy trình thông quan trở nên nhanh gọn, minh bạch hơn, đồng thời góp phần hạn chế tiếp xúc trực tiếp, phù hợp với xu hướng quản lý hiện đại.

Thực tế triển khai cho thấy cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao hiệu quả của chuyển đổi số tại các cửa khẩu Quảng Ninh. Thời gian thông quan được rút ngắn rõ rệt, chi phí lưu kho, lưu bãi giảm đáng kể, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất và kinh doanh. Đồng thời, hệ thống số hóa cũng hỗ trợ hiệu quả trong công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, góp phần đảm bảo an ninh khu vực biên giới.

Hoàn thiện hạ tầng, hình thành chuỗi logistics liên kết

Song song với chuyển đổi số, Quảng Ninh xác định phát triển hạ tầng và logistics là trụ cột quan trọng để nâng cao năng lực xuất nhập khẩu. Tỉnh tập trung đầu tư, nâng cấp hệ thống giao thông theo hướng đồng bộ, kết nối chặt chẽ giữa các cửa khẩu, cảng biển với khu công nghiệp và khu kinh tế. Đây được xem là nền tảng để tạo dòng chảy hàng hóa thông suốt, giảm chi phí vận chuyển và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Hiện nay, các cảng biển lớn như Cái Lân, Hải Hà đang được khai thác hiệu quả, đóng vai trò quan trọng trong vận chuyển hàng hóa khối lượng lớn. Việc kết nối giữa hệ thống cửa khẩu với cảng biển đang từng bước hình thành chuỗi logistics liên hoàn, giúp rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Quảng Ninh cũng triển khai nhiều giải pháp linh hoạt nhằm tối ưu hóa thời gian thông quan. Từ đầu tháng 3/2026, hoạt động thông quan hàng hóa vào cuối tuần tại khu vực cầu Bắc Luân II đã được thí điểm. Việc kéo dài thời gian làm thủ tục sang cả thứ Bảy và Chủ nhật giúp tăng thêm khoảng 30% thời gian thông quan trong tuần. Trung bình mỗi ngày cuối tuần, có trên 100 phương tiện với khối lượng hơn 1.500 tấn hàng hóa được xử lý, góp phần giảm áp lực dồn ứ và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

Hệ thống cửa khẩu của Quảng Ninh, bao gồm cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Hoành Mô, Bắc Phong Sinh cùng các lối mở, điểm thông quan hàng hóa, đang phát huy hiệu quả rõ nét. Đây không chỉ là các điểm trung chuyển hàng hóa mà còn là những mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thương quốc tế. Đặc biệt, các cửa khẩu như Hoành Mô và Bắc Phong Sinh đang được đẩy mạnh hiện đại hóa, cải cách thủ tục và ứng dụng công nghệ số, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động và thu hút doanh nghiệp.

Số liệu cho thấy quy mô và mức độ sôi động của hoạt động xuất nhập khẩu tại địa phương ngày càng gia tăng. Tại khu vực Móng Cái, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 3,3 tỷ USD với trên 54.000 tờ khai của gần 1.000 doanh nghiệp. Riêng tại cửa khẩu quốc tế Móng Cái, kim ngạch đạt trên 1,2 tỷ USD. Trên toàn tỉnh, trong 2 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 680 triệu USD, trong khi nhập khẩu đạt khoảng 725 triệu USD, đều tăng so với cùng kỳ năm trước.

Những kết quả này không chỉ phản ánh sự phục hồi và tăng trưởng của hoạt động thương mại mà còn cho thấy hiệu quả từ các chính sách cải cách và đầu tư mà tỉnh đang triển khai. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để Quảng Ninh tiếp tục định hướng phát triển các khu kinh tế cửa khẩu theo hướng hiện đại, trở thành trung tâm logistics và thương mại quốc tế trong tương lai.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, cùng với yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn chất lượng và kiểm dịch, việc chủ động chuyển đổi số, cải cách thủ tục và đầu tư hạ tầng đã giúp Quảng Ninh nâng cao năng lực thích ứng. Không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong nước, những giải pháp này còn góp phần tăng sức hút đối với các nhà đầu tư quốc tế, mở ra dư địa phát triển bền vững cho hoạt động xuất nhập khẩu của địa phương trong thời gian tới.