Quảng Ngãi tăng tốc đầu tư công năm 2026, đặt mục tiêu giải ngân trên 95%

Tăng tốc từ khâu phân bổ đến tổ chức thực hiện

Theo kế hoạch năm 2026, tổng vốn đầu tư công được giao cho Quảng Ngãi hơn 6.820 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách địa phương chiếm khoảng 5.862 tỷ đồng, còn lại gần 959 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương. Trên cơ sở này, tỉnh đã phân bổ chi tiết gần 6.588 tỷ đồng cho các chương trình, dự án trọng điểm, ưu tiên các công trình hạ tầng thiết yếu, các dự án chuyển tiếp và những dự án có khả năng hoàn thành trong năm.

Ngay trong tháng đầu năm, ước giải ngân đạt khoảng 323 tỷ đồng, tương đương gần 5% kế hoạch vốn được giao. Con số này chưa cao, nhưng phản ánh nỗ lực khởi động sớm, đặc biệt trong bối cảnh một số nguồn vốn Trung ương bổ sung còn đang hoàn thiện thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu.

Từ thực tiễn năm trước, tỉnh thẳng thắn nhìn nhận những “điểm nghẽn” chủ yếu tập trung ở công tác giải phóng mặt bằng, nguồn thu tiền sử dụng đất không đạt kế hoạch, cùng với việc một số dự án chậm hoàn thiện hồ sơ pháp lý nên chưa đủ điều kiện giải ngân. Bước sang năm 2026, định hướng điều hành không chỉ dừng ở việc giao vốn, mà là kiểm soát toàn bộ chu trình thực hiện dự án, từ chuẩn bị đầu tư đến thanh toán khối lượng hoàn thành.

Trong hệ thống các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh được xem là một trong những đơn vị nòng cốt. Kế thừa kết quả giải ngân tích cực của năm 2025, Ban đã xây dựng kế hoạch chi tiết cho từng dự án ngay từ đầu năm 2026, phân công cụ thể lãnh đạo phụ trách theo lĩnh vực và địa bàn.

Cách làm được nhấn mạnh là quản trị tiến độ theo tuần. Các cuộc giao ban định kỳ giúp kịp thời phát hiện vướng mắc và báo cáo trực tiếp lãnh đạo để xử lý. Đồng thời, việc phối hợp với chính quyền cơ sở và Trung tâm Phát triển quỹ đất được tăng cường nhằm tháo gỡ nút thắt lớn nhất là bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Một điểm đáng chú ý là cơ chế điều chuyển vốn linh hoạt giữa các dự án. Những công trình có khả năng hấp thụ vốn tốt, thi công đúng tiến độ sẽ được ưu tiên bố trí đủ nguồn lực; ngược lại, dự án chậm triển khai sẽ bị rà soát, điều chỉnh. Đây là giải pháp quan trọng để bảo đảm dòng vốn không bị “đọng” ở những khâu chưa sẵn sàng, đồng thời tối ưu hiệu quả sử dụng ngân sách.

Về phía nhà thầu, yêu cầu ký cam kết tiến độ được xem là bước đi nhằm nâng cao trách nhiệm thực thi. Các đơn vị thi công phải có phương án đảm bảo nhân lực, thiết bị, kể cả trong dịp lễ, Tết nếu cần thiết, để không làm gián đoạn tiến độ chung. Những trường hợp vi phạm tiến độ, chất lượng hoặc chậm hoàn thiện hồ sơ thanh toán sẽ bị xử lý nghiêm theo hợp đồng đã ký.

Kiểm soát mốc giải ngân, xử lý dứt điểm dự án tồn đọng

Để bảo đảm mục tiêu giải ngân trên 95%, UBND tỉnh đã ban hành chỉ thị chuyên đề về các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026. Điểm mới là đưa ra các mốc giải ngân cụ thể theo từng giai đoạn, gắn với trách nhiệm của từng chủ đầu tư.

Theo đó, đến hết tháng 6 phải đạt tối thiểu 40% kế hoạch; đến cuối tháng 9 đạt ít nhất 70%; hết tháng 12 đạt 90%; và đến hết tháng 1 năm sau đạt tối thiểu 95% kế hoạch vốn năm 2026. Cách tiếp cận theo “mốc cứng” này tạo áp lực thường xuyên, tránh dồn khối lượng vào cuối năm như nhiều năm trước.

Định hướng điều hành của tỉnh cũng nhấn mạnh xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, dự án dừng thi công kéo dài. Những công trình đã bố trí vốn nhưng chậm triển khai phải được rà soát nguyên nhân, xác định rõ trách nhiệm cá nhân và tập thể liên quan. Quan điểm xuyên suốt là không để vốn đầu tư công trở thành gánh nặng chi phí cơ hội, gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Bên cạnh đó, vai trò của cơ quan tài chính được đặt ở vị trí trung tâm trong điều phối dòng vốn. Sở Tài chính được giao nhiệm vụ khẩn trương nhập dự toán vào hệ thống TABMIS, kịp thời thông báo vốn bổ sung có mục tiêu cho các đơn vị ngay khi được cấp có thẩm quyền giao hoặc điều chỉnh. Việc nhập dự toán từ nguồn thu tiền sử dụng đất và thu xổ số kiến thiết phải bám sát tiến độ thu thực tế, tránh chậm trễ trong cấp phát vốn.

Song song với đó, công tác tạo nguồn thu cho đầu tư công cũng được tăng cường. Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh được giao tổ chức đấu giá đất kịp thời, hiệu quả, nhằm bảo đảm nguồn thu tiền sử dụng đất theo kế hoạch. Đây là yếu tố có tính quyết định trong bối cảnh nguồn vốn địa phương chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kế hoạch năm 2026.

Với doanh nghiệp, việc Quảng Ngãi siết tiến độ và nâng cao kỷ luật giải ngân mang lại nhiều tín hiệu tích cực. Trước hết, tiến độ giải ngân ổn định giúp nhà thầu chủ động kế hoạch tài chính, giảm áp lực dòng tiền và chi phí vốn. Thứ hai, môi trường đầu tư minh bạch, kỷ luật cao sẽ tạo niềm tin cho các doanh nghiệp tham gia đấu thầu, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng, xây dựng và cung ứng vật liệu.

Quan trọng hơn, khi các dự án hạ tầng được triển khai đúng tiến độ, hiệu ứng lan tỏa đến khu vực tư nhân sẽ rõ nét hơn. Hạ tầng giao thông, công nghiệp, đô thị hoàn thiện là điều kiện tiên quyết để thu hút thêm vốn đầu tư ngoài ngân sách, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh địa phương.

Trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm động lực tăng trưởng, đầu tư công tiếp tục được xem là “vốn mồi” quan trọng. Với kế hoạch vốn lớn và mục tiêu giải ngân trên 95%, Quảng Ngãi đang đặt mình vào quỹ đạo điều hành quyết liệt, lấy tiến độ và hiệu quả làm thước đo. Nếu các giải pháp được thực thi đồng bộ, kỷ cương được giữ vững và các điểm nghẽn mặt bằng được tháo gỡ thực chất, năm 2026 có thể trở thành một năm bản lề, tạo nền tảng hạ tầng và niềm tin thị trường cho giai đoạn phát triển tiếp theo của tỉnh.