Doanh nghiệp triển khai dự án năng lượng tái tạo cần cẩn trọng và quản lý nghiêm khắc hơn

Chiều ngày 10/5/2023, tại TP. HCM, đã diễn ra hội thảo của ngành năng lượng với chủ đề “Quản lý rủi ro pháp lý và tranh chấp trong các dự án năng lượng trọng điểm – Hướng tới mục tiêu năng lượng bền vững tại Việt Nam” do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế Việt Nam (VBLC), Tòa Trọng tài thường trực (PCA) tổ chức.

Tại hội thảo có sự tham dự của ông Trương Trọng Nghĩa, Đại biểu Quốc hội, Luật sư Thành viên tại YKVN, cùng các diễn giả là Bà Vũ Thị Châu Quỳnh, Phó Vụ trưởng, Vụ Pháp chế - Bộ Kế hoạch và Đầu tư; ông Nguyễn Anh Sơn, Vụ trưởng, Vụ pháp chế – Bộ Công Thương, ông Châu Việt Bắc, Phó Tổng Thư ký VIAC, ông Neil Nucup, Phụ trách Văn phòng đại diện Tòa Trọng tài Thường trực (tại Việt Nam).

Theo chuyên gia chia sẻ tại hội thảo, kinh tế toàn cầu năm 2022 đối mặt với những thách thức lớn, gồm xung đột địa chính trị, áp lực lạm phát kéo dài, lan rộng có tác động lớn, kéo dài tới tăng trưởng kinh tế và phản ứng chính sách của phần lớn các nền kinh tế trên thế giới. Bối cảnh kinh tế toàn cầu năm 2023 dự kiến sẽ còn nhiều khó khăn.

Trong bối cảnh vòng xoáy lạm phát và thiểu hụt nguồn cung do các đứt gãy về chuỗi cung ứng toàn cầu có thể khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái trong năm 2023, để duy trì được tăng trưởng, Việt Nam cần tiếp tục kiên trì các biện pháp nhằm ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát, việc ổn định nguồn cung năng lượng là một trong những mối quan tâm hàng đầu cho sự phát triển của Việt Nam.

Với việc nhu cầu tiêu thụ điện ngày càng gia tăng và dự báo 5 năm tới, nhu cầu điện năng vẫn tiếp tục tăng trưởng, việc đảm bảo cung cấp điện phát triển kinh tế, ổn định đời sống người dân trong giai đoạn này sẽ gặp nhiều khó khăn và thách thức. Cùng với đó, hiện Việt Nam cũng đang phải chịu nhiều áp lực và hứng chịu trực tiếp thiệt hại từ vấn đề biến đổi khí hậu.

Qua đó, việc chuyển đổi từ năng lượng truyền thống sang năng lượng tái tạo hiện đang là xu hướng và được Nhà nước khuyến khích. Song song đó, đi cùng với sự ủng hộ này, các yêu cầu về tuân thủ biện pháp bảo vệ môi trường cũng tăng lên, đòi hỏi doanh nghiệp phải triển khai dự án cẩn trọng và quản lý nghiêm khắc hơn.

Cũng tại hội thảo ông Châu Việt Bắc, Phó Tổng Thư ký VIAC cho biết, trong những năm gần đây, các tranh chấp liên quan đến dự án năng lượng cũng tăng dần lên với nguyên nhân phần lớn bắt nguồn từ việc đáp ứng yêu cầu về môi trường.

“Thực tế VIAC cho thấy, các tranh chấp có thể phát sinh ở cả giai đoạn xây dựng và giai đoạn vận hành, với tính chất ngày cảng phức tạp, trị giả lớn, thời gian tranh chấp kéo dài, gây ra những thiệt hại đáng kể cho các bên trong dự án. Ngoài ra, vì là các dự án lớn, các tranh chấp có thể ảnh hưởng đến cả cộng đồng dân cư, và rộng hơn là ảnh hưởng đến tính ổn định, bền vững của năng lượng chung quốc gia” – ông Châu Việt Bắc chia sẻ thêm.

Ngoài ra, qua quá trình quan sát và kinh nghiệm thực tế, các chuyên gia khẳng định, các dự án về năng lượng ngày càng chiếm tỷ lệ lớn và việc giải quyết các tranh chấp này theo hình thức trọng tài là phù hợp không chỉ với thông lệ quốc tế, mà còn phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp.

Hầu hết, các tranh chấp liên quan đến dự án năng lượng đều có yếu tổ nước ngoài, chính vì vậy, tính quốc tế trong thủ tục là yêu cầu luôn được đặt ra và là một trong những điểm mà doanh nghiệp cân nhắc khi lựa chọn phương thức giải quyết.

Đồng thời, các chuyên gia cũng khuyến nghị rằng, để đạt được hiệu quả, doanh nghiệp cần có sự tìm hiểu và cân nhắc kỹ lưỡng về các thủ tục áp dụng, cần thiết, có thể xem xét yếu tố hỗ trợ của luật sư hoặc các chuyên gia trong quá trình giải quyết tranh chấp.