Phúc lợi cho người lao động Việt Nam còn nhiều bất cập

Thực trạng thị trường lao động Việt Nam

Ngày 20/08, diễn ra Hội nghị "Phát triển thị trường lao động linh hoạt, hiện đại, bền vững và hội nhập" tại Trụ sở Chính phủ, bà Caitlin Wiesen, quyền Điều phối viên thường trú của Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, Trưởng Đại diện thường trú Chương trình Phát triển của LHQ (UNDP) tại Việt Nam bày tỏ: UNDP cảm ơn những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong bảo vệ sức khỏe của người lao động trong thời điểm đại dịch COVID-19. Đặc biệt, với việc triển khai tiêm vaccine nhanh chóng đã giúp cho các ngành nghề, du lịch sớm mở cửa trở lại và hồi phục kinh tế. Đây đều là những tín hiệu tích cực cho thị trường lao động Việt Nam.

Bên cạnh đó, đại diện phía LHQ cũng đề cập đến một số bất cập liên quan đến phúc lợi cho người lao động. Người lao động làm việc trong các doanh nghiệp không chính thức chiếm đến 80% và không tham gia tự nguyện vào cơ chế BHXH có thể do thiếu các thủ tục liên quan. Trong lĩnh vực nông nghiệp hay hộ kinh doanh nhỏ, người lao động không bị bắt buộc tham gia vào cơ chế BHXH. 

                     

Chính vì thế, khi xảy ra rủi ro, khủng hoảng lớn như đại dịch Covid-19, nhiều người dân làm việc tự do phải vật lộn với cuộc sống khi không có việc làm, không có thu nhập và cũng không nằm trong đối tượng được bảo hộ. 

Hiện nay, các phương án bảo vệ các nhóm người dễ bị tổn thương chưa có chức năng trung gian giúp người lao động tìm việc mới, tìm việc thay thế trong bối cảnh khủng hoảng. Những cơ chế tiếp cận các dịch vụ khi bị thất nghiệp như bảo hiểm thất nghiệp hay những trung tâm dịch vụ cộng đồng cũng chưa phát huy được hiệu quả.

UNDP đưa ra 5 khuyến nghị

- Về lao động: Có những chính sách tạo việc làm mới cũng như chuyển dịch lao động nhằm bảo vệ các nhóm bị tổn thương như người khuyết tật, dân tộc thiểu số, phụ nữ, trẻ em. Tạo thêm cơ hội cho lao động nữ, đặc biệt trong khu vực công vì phụ nữ hiện nay vẫn đang làm ở lĩnh vực có thu nhập thấp.

- Đối với đầu tư công, thúc đẩy và tạo ra việc làm mới, đầu tư ứng phó với biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo sẽ mang lại lợi ích trong ngắn hạn và dài hạn.

- Đào tạo nghề, đào tạo suốt đời mang lại lợi ích thiết thực cho xã hội. Nên xây dựng thêm các Trung tâm đào tạo nghề để đáp ứng những nhu cầu mới trong lĩnh vực công nghiệp, đồng thời nên mời gọi các doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo.

- Thu hẹp khoảng cách về giới, hỗ trợ thêm những chương trình bảo hiểm bởi đây là chương trình đóng vai trò quan trọng để hỗ trợ cho phụ nữ hoặc nam giới tạm thời nghỉ việc để chăm lo gia đình; có gói hỗ trợ cho người khuyết tật, dân tộc thiểu số…

- Cần hỗ trợ cho những hộ gia đình dễ bị tổn thương trong khủng hoảng kinh tế hoặc chịu những cú sốc từ bên ngoài trong trường hợp họ tạm thời giúp việc, giúp duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định và bền vững.