Phú Thọ: Chuẩn hóa, phát triển sản phẩm OCOP gắn với thị trường nhằm nâng tầm cả lượng và chất

Mục tiêu đặt ra đến năm 2025, phấn đấu có 368 sản phẩm đạt tiêu chuẩn từ 3 sao trở lên, trong đó ít nhất 40% sản phẩm đạt chứng nhận OCOP có sản lượng hàng hóa ổn định, được kết nối liên kết tiêu thụ với các siêu thị, trung tâm thương mại. 

Ứng dụng khoa học công nghệ - giải pháp quan trọng để phát triển sản phẩm OCOP

Chương trình OCOP được triển khai trên địa bàn tỉnh Phú Thọ từ năm 2019. Sau 5 năm thực hiện, Chương trình được khẳng định rõ nét bằng hàng trăm sản phẩm được cấp chứng nhận OCOP. Mục tiêu của Chương trình OCOP là phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát huy nội lực (trí tuệ, sự sáng tạo, lao động, nguyên liệu và văn hóa địa phương); gia tăng giá trị, nâng cao thu nhập của cư dân nông thôn, góp phần xây dựng nông thôn mới. 
Muốn nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm OCOP, điều quan trọng cần phải phát triển sản phẩm dựa trên chuỗi giá trị bền vững, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong chế biến, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn để nâng tầm giá trị, chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng trong nước, hướng đến thị trường xuất khẩu. Đồng thời, xây dựng các chuỗi giá trị OCOP khép kín, đồng bộ gắn với năng lực tổ chức, quản trị, phát triển thương mại bền vững.

 

Một trong những giải pháp quan trọng để phát triển sản phẩm OCOP chính là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong phát triển sản xuất, kinh doanh các sản phẩm, dịch vụ OCOP.

Hiện nay, Phú Thọ đang tiếp tục triển khai Chương trình phát triển tài sản trí tuệ giai đoạn 2021-2030, trong đó ưu tiên hỗ trợ các sản phẩm OCOP tham gia đánh giá hạng 5 sao, sản phẩm Quốc gia, hạng 4 sao sản phẩm cấp tỉnh; hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất và đời sống gắn với thực hiện Chương trình OCOP.

Qua đó, góp phần xây dựng, triển khai hỗ trợ các tổ chức kinh tế áp dụng khoa học, công nghệ trong phát triển sản phẩm OCOP theo hướng nghiên cứu ứng dụng, xây dựng tiêu chuẩn hóa sản phẩm, đổi mới công nghệ, xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu sản phẩm, phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị.

Trong chuẩn hóa sản phẩm OCOP cần sự vào cuộc tích cực của bản thân chủ thể. Các chủ thể cần phát triển về chất lượng sản phẩm và đẩy mạnh xây dựng thương hiệu, tạo lập các kênh tiêu thụ một cách bền vững; xác định rõ phân khúc khách hàng của sản phẩm, có tính sáng tạo trong từng sản phẩm để tạo ra giá trị riêng biệt. 

Giai đoạn 2021-2023, kinh phí hỗ trợ nâng cấp, tiêu chuẩn hóa, nâng tầm, phát triển sản phẩm OCOP (máy móc thiết bị, tem nhãn, bao bì...) trên 6,7 tỷ đồng. Để sản phẩm OCOP phát triển trọng tâm, trọng điểm, có sức cạnh tranh lớn, các địa phương chú trọng lựa chọn những nghề có sản phẩm đặc trưng nhất để hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở tập trung nguồn lực, đầu tư phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo ra sự khác biệt so với sản phẩm cùng loại của địa phương khác.

Chương trình OCOP đi vào cuộc sống và đạt hiệu quả cao

Sau 5 năm triển khai, đến nay chương trình OCOP đã nhanh chóng đi vào cuộc sống, tác động lan tỏa đến kinh tế nông thôn, góp phần chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ sang sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị theo tiêu chuẩn, quy chuẩn, có truy xuất nguồn gốc, theo nhu cầu của thị trường. 

Thông qua Chương trình đã thúc đẩy phát triển các loại hình dịch vụ và nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác nông nghiệp. Đến nay, toàn tỉnh đã có 237 sản phẩm được đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP, trong đó có 1 sản phẩm đạt hạng 5 sao, 54 sản phẩm đạt hạng 4 sao, 182 sản phẩm đạt hạng 3 sao. Chương trình OCOP đã thu hút được 172 chủ thể thuộc 126 xã, phường tham gia (bao gồm 57 hộ cá thể, 90 HTX và 25 doanh nghiệp).

Có thể khẳng định, Chương trình OCOP đã tạo nên hướng đi mới, hiện đại, hiệu quả hơn trong sản xuất, kinh doanh các sản phẩm truyền thống, thúc đẩy chuyển đổi phương thức sản xuất, tạo ra những sản phẩm đặc trưng mang thương hiệu địa phương. Sản phẩm OCOP đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm; có mẫu mã, bao bì đa dạng, thân thiện với môi trường, phù hợp yêu cầu của thị trường. 

Từ đó, góp phần gia tăng giá trị, giúp các chủ thể tăng quy mô sản xuất và doanh thu, tỷ lệ các chủ thể OCOP gia tăng về quy mô sản xuất, gia tăng sản lượng sản phẩm sau khi được công nhận là 55%, doanh thu bán hàng tăng bình quân 29%; tỷ lệ sản phẩm OCOP tăng giá bán sau khi được công nhận là 50%, mức tăng bình quân về giá 15,7%. 
Khi tham gia xây dựng và phát triển sản phẩm OCOP, hầu hết các chủ thể đều chủ động thay đổi tư duy sản xuất, đổi mới khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm. Từ tư duy sản xuất cái mình có trước kia nay chuyển dần sang tư duy sản xuất theo nhu cầu thị trường. 

Hiện nhiều chủ thể đã mạnh dạn đầu tư hàng tỷ đồng để áp dụng các tiến bộ kỹ thuật nhằm tiết giảm chi phí lao động, tăng doanh thu. Đặc biệt, nhiều hộ sản xuất đã liên kết hình thành nên các HTX, tổ hợp tác cùng phát triển sản phẩm theo quy mô hàng hóa, giúp sản phẩm vươn xa hơn trên thị trường. 

Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm thông qua các nền tảng số, các kênh bán hàng hiện đại. Đến nay, hơn 150 doanh nghiệp, trên 300 gian hàng của các cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh đã đăng ký cung cấp sản phẩm OCOP trên sàn giao dịch thương mại điện tử.