Phong trào phát triển kinh tế tư nhân đồng bộ và mạnh mẽ

Cú hích thể chế mang tính nền tảng

Nghị quyết số 68-NQ/TW do Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành giữa tháng 5/2025 đã được Chính phủ cụ thể hóa bằng Nghị quyết 138/NQ-CP và sau đó là Nghị quyết 139, thể hiện tinh thần hành động quyết liệt, không trì hoãn. Chỉ trong vòng hai tuần sau khi ban hành, loạt chính sách hành động đã được hình thành để tạo điều kiện cho khu vực kinh tế tư nhân bứt phá.

Điểm đặc biệt trong chuỗi hành động này không chỉ là tốc độ mà còn là sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành. Quốc hội cũng đã có động thái kịp thời khi ban hành Nghị quyết 198/2025/QH15, mở đường cho các chính sách đặc thù nhằm phát triển kinh tế tư nhân. Có thể nói, chưa bao giờ hành lang pháp lý cho khu vực này lại được xây dựng nhanh, rộng và quyết đoán đến vậy.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý tại phiên họp là sự thay đổi trong nhận thức xã hội và hệ thống chính trị về vai trò của kinh tế tư nhân. Báo cáo của Bộ Tài chính khẳng định, chỉ sau ba tháng triển khai Nghị quyết, nhận thức và tư duy về khu vực tư nhân đã có những chuyển biến sâu sắc. Nhiều bộ ngành đã xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, trong đó 21/34 bộ, cơ quan ngang bộ và hơn 50% các địa phương đã ban hành kế hoạch hành động triển khai Nghị quyết.

Không chỉ là tuyên bố chính trị, những con số cụ thể đã chứng minh hiệu quả rõ ràng của chuyển biến chính sách. Trong tháng 6/2025, số doanh nghiệp thành lập mới đạt mốc hơn 24.400, tăng tới 60,5% so với cùng kỳ năm trước, cao gấp đôi mức trung bình giai đoạn 2021 – 2024. Tháng 7/2025 tiếp tục ghi nhận thêm 16.500 doanh nghiệp thành lập mới, nâng tổng số doanh nghiệp mới trong 7 tháng đầu năm lên 107.700, tăng 10,6%. Số vốn tăng thêm của các doanh nghiệp hoạt động cũng tăng hơn 186% so với cùng kỳ năm trước, một chỉ dấu cho thấy niềm tin đang quay trở lại.

Làn sóng mới hộ kinh doanh và doanh nghiệp quay lại thị trường

Bên cạnh số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng kỷ lục, thị trường còn ghi nhận sự trở lại mạnh mẽ của hàng chục ngàn doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động trước đó. Trong 7 tháng đầu năm 2025, hơn 66.300 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng gần 50% so với cùng kỳ. Riêng tháng 7 có gần 15.000 doanh nghiệp tái gia nhập thị trường.

Cùng với đó, số lượng hộ kinh doanh thành lập mới cũng tăng đột biến. Tháng 7 ghi nhận hơn 61.000 hộ đăng ký mới với tổng vốn gần 12.400 tỷ đồng. Lũy kế 7 tháng đầu năm, gần 536.200 hộ kinh doanh mới được thành lập, tăng tới 165% so với cùng kỳ. Đặc biệt, gần 13.700 hộ kinh doanh đã chuyển đổi từ hình thức nộp thuế khoán sang kê khai, đây là bước đầu trong hành trình trở thành doanh nghiệp bài bản. Điều này không chỉ phản ánh tinh thần khởi nghiệp đang bùng lên mạnh mẽ, mà còn cho thấy chính sách đang đi đúng hướng.

Dù đã có nhiều tín hiệu tích cực, nhưng Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế còn tồn tại. Chuyển biến trong chính sách và hành động vẫn chưa đồng đều giữa các địa phương, thủ tục hành chính và phân cấp vẫn còn những điểm nghẽn cả ở trung ương và cơ sở. Cơ chế hỗ trợ, nhất là về tài chính, vẫn chưa đủ mạnh để tạo lực đẩy cho khối doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân còn đang bị cản trở bởi hệ thống pháp luật chưa thực sự thông thoáng. Cụ thể, các điều kiện kinh doanh còn rườm rà, thủ tục hành chính chưa cắt giảm thực chất. Theo báo cáo của các bộ ngành, dự kiến sẽ cắt giảm khoảng 56,5% số thủ tục hành chính và 22,7% điều kiện kinh doanh, tuy nhiên con số thực tế tính đến cuối tháng 6 mới chỉ đạt 872 thủ tục và 118 điều kiện được cắt giảm, đơn giản hóa. Đây là khoảng cách giữa cam kết và hành động cần được rút ngắn trong thời gian tới.

Nhằm phát huy tối đa vai trò của khu vực tư nhân, Thủ tướng đã chỉ đạo triển khai hàng loạt nhóm nhiệm vụ cụ thể, với mục tiêu xuyên suốt là “biến không thành có, biến khó thành dễ, biến không thể thành có thể”. Trong đó, đáng chú ý là yêu cầu xây dựng cơ chế huy động nguồn vốn ưu đãi cho doanh nghiệp tư nhân, nhất là trong các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Theo đó, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ xây dựng các chính sách thuế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cải thiện quy trình thuế và thúc đẩy sự chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ chi phí thuê đất, phí – lệ phí, hạ tầng điện – nước – logistics để giảm áp lực chi phí đầu vào cho doanh nghiệp.

Một hướng đi mới cũng được xác định rõ là thúc đẩy hợp tác công tư (PPP) một cách thực chất. Việc sửa đổi Luật Đầu tư theo phương thức PPP không chỉ để tạo điều kiện cho doanh nghiệp lớn tham gia vào các dự án hạ tầng chiến lược, mà còn mở lối cho doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể đầu tư vào lĩnh vực công cộng thông qua mô hình liên doanh – liên kết.

Định hướng xuyên suốt của Thủ tướng là tạo nên một phong trào phát triển kinh tế tư nhân mang tính toàn dân, toàn diện, trong đó mỗi doanh nghiệp, mỗi hộ kinh doanh là một “chiến sĩ”, mỗi địa phương là một “đơn vị chủ lực”, và cả nước cùng hành quân tới mục tiêu tăng trưởng. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, yêu cầu đặt ra là phải có hệ thống đánh giá hiệu quả thực chất, cụ thể, đo đếm được bằng đóng góp cho GDP, số lượng việc làm tạo ra, năng suất lao động và mức độ đổi mới sáng tạo.

Việc thiết lập hệ thống tiêu chí đánh giá sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp, theo chỉ đạo của Thủ tướng, là bước cần thiết để đo lường kết quả thực thi chính sách và phục vụ doanh nghiệp. Đây cũng là nền tảng để thiết kế các gói chính sách phù hợp hơn trong thời gian tới.

Với tinh thần "đã nói là làm, đã cam kết là thực hiện", Thủ tướng yêu cầu mọi cấp, mọi ngành thực hiện nhiệm vụ theo nguyên tắc "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ hiệu quả. Khu vực kinh tế tư nhân đang ở giai đoạn bản lề, nơi mà sự lan tỏa của niềm tin, sự đồng hành của thể chế, và sức mạnh nội sinh của doanh nghiệp có thể tạo nên một bước ngoặt phát triển mới cho nền kinh tế Việt Nam.