Phi-lip-pin bước đầu thành công trong việc đa dạng hóa thị trường cung cấp gạo

Theo Thương vụ Việt Nam tại Phi-lip-pin, gạo là mặt hàng thiết yếu quan trọng đảm bảo an ninh lương thực đối với Phi-lip-pin. Mặc dù có nền sản xuất lúa gạo nhưng sản lượng hàng năm không đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ nên Phi-lip-pin phải nhập khẩu gạo từ nhiều quốc gia. 

Tuy nhiên, cùng với những biến động địa chính trị và bất ổn trên thế giới, sự thay đổi chính sách của một số quốc gia sản xuất lúa gạo lớn trên thế giới, điển hình như lệnh cấm xuất khẩu gạo của Ấn Độ, làm cho vấn đề đảm bảo an ninh lương thực của Phi-lip-pin càng được chú trọng hơn.

Trong bối cảnh đó, nhận ra sự phụ thuộc khá lớn vào nguồn cung gạo từ Việt Nam nên Chính phủ Phi-lip-pin đang tìm cách giảm sự phụ thuộc này thông quan việc đa dạng hóa nguồn cung, tìm đến những nhà cung ứng gạo tiềm năng khác mà trước đây họ cho rằng không có lợi thế. 

Thông tin số liệu nhập khẩu gạo của Phi-lip-pin tính đến giữa tháng 3/2024 phần nào đã phản ánh sự thay đổi của Chính phủ Phi-lip-pin trong việc tìm cách đa dạng hóa nguồn cung gạo.

Theo thống kê của Cục Thực vật – Bộ Nông nghiệp Phi-lip-pin, tính từ ngày 1/1/2024 cho đến hết ngày 14/3/2024, tổng lượng gạo nhập khẩu của Phi-lip-pin đạt 886.963,11 tấn, cao hơn khoảng 10,6% so với tổng lượng gạo nhập khẩu của Phi-lip-pin trong quý I năm 2023.

Trong đó, gạo nhập khẩu từ Việt Nam vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt 493.962,72 tấn, chiếm 55,7%. Tiếp theo là gạo nhập khẩu từ Thái Lan với 230.559,43 tấn, chiếm 26%, trong khi gạo nhập khẩu từ Pa-ki-xtan là 109.803,5 tấn, chiếm 12,4%. Ngoài ra, Phi-lip-pin còn nhập khẩu gạo từ Mi-an-ma với số lượng 48.960 tấn, từ Căm-pu-chia 1.620 tấn, từ Nhật Bản 1.815,37 tấn, từ Ấn Độ 235,5 tấn và từ I-ta-li-a 6,6 tấn.

Số gạo nêu trên được nhập khẩu bởi 109 công ty được Cục Thực vật – Bộ Nông nghiệp Phi-lip-pin cấp giấy phép nhập khẩu, trong đó có doanh nghiệp nhập khẩu lớn nhất của Phi-lip-pin là Orison Free Enterprise Inc, với khối lượng 103.408,35 tấn, tiếp theo là BLY Agri Venture Trading với khối lượng nhập là 55.419,99 tấn. Trong khi đó, Cục Thực vật – Bộ Nông nghiệp Phi-lip-pin, từ ngày 01 đến ngày 14/3/2024 cũng đã cấp 424 giấy chứng nhận kiểm dịch thông quan cho 358.188,5 tấn gạo nhập khẩu. Và theo quy định, lượng gạo được cấp phép kiểm dịch thông quan nên trên phải được nhập vào Phi-lip-pin trong vòng 30 ngày kể từ ngày cấp phép.

Thương vụ Việt Nam tại Phi-lip-pin nhận định, việc Phi-lip-pin đạt được thành công bước đầu trong việc đa dạng hóa nguồn cung gạo làm cho gạo của Việt Nam ngày càng bị cạnh tranh hơn tại thị trường Phi-lip-pin, đòi hỏi các doanh nghiệp xuất khẩu gạo của Việt Nam phải có sự chuẩn bị và chiến lược cạnh tranh tốt, trước hết là hình ảnh, uy tín để tiếp tục duy trì quan hệ với các bạn hàng, đối tác truyền thống lâu năm, mở rộng tìm kiếm các đối tác, nhà nhập khẩu mới. 

Đồng thời, doanh nghiệp cần tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương, Thương vụ Việt Nam tại Phi-lip-pin triển khai các chương trình giới thiệu, quảng bá các sản phẩm, mặt hàng của Việt Nam, trong đó có mặt hàng gạo.

Theo quy định tại Lệnh số 50 do Tổng thống Ferdinard R. Marcos Jr. ký, gạo từ các nước nhập khẩu vào Phi-lip-pin hiện nay đều phải chịu mức thuế nhập khẩu 35% và mức này sẽ áp dụng cho đến cuối năm 2024 (sẽ xem xét lại vào tháng 12 năm 2024).

Bên cạnh đó, sản xuất lúa gạo trong nước của Phi-lip-pin tăng cũng sẽ tác động đến nhập khẩu gạo của nước này. Theo dự báo mới nhất của Cơ quan quản lý xuất khẩu nông sản - Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (US Department of Agriculture’s Foreign Argiculture Service), lượng gạo nhập khẩu của Phi-lip-pin năm 2024 sẽ ở mức 4 triệu tấn, thay vì mức dự báo 4,1 triệu tấn trước đây, do sản xuất lúa trong nước của Phi-lip-pin kỳ vọng sẽ đáp ứng được mức tăng nhẹ của nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ dự đoán sản xuất gạo của Phi-lip-pin sẽ đạt 12,125 triệu tấn do dự đoán El Niño sẽ giảm vào tháng 4 và tháng 5 năm 2024, cũng như Chương trình của Chính phủ hỗ trợ ngành sản xuất lúa gạo trong việc tăng cường sử dụng phân bón và giống tốt. Chính phủ Phi-lip-pin, thông qua Bộ Nông nghiệp, đã hỗ trợ 30,8 tỷ Pesos cho người trồng lúa trên cả nước, số tiền này cao hơn rất nhiều so với mức 15,8 tỷ Pesos mà Bộ Nông nghiệp đã nhận được và triển khai hỗ trợ người trồng lúa trong năm 2022. 

Cùng với sự gia tăng hỗ trợ từ Chính phủ, thì năng suất và sản lượng lúa gạo của Phi-lip-pin cũng sẽ tăng lên. Năm 2023, sản xuất lúa của Phi-lip-pin lần đầu cán mốc 20 triệu tấn (cụ thể 20,06 triệu tấn), tăng 1,5% so với năm 2022 và vượt qua mức đỉnh đạt được năm 2021 là 19,96 triệu tấn.