Phát triển đồng bộ giao thông tại Đồng bằng sông Cửu Long tạo đột phá về hạ tầng

Phát triển đồng bộ 5 loại hình giao thông tại Đồng bằng sông Cửu Long

Cuộc họp không chỉ đánh giá tiến độ thực hiện các dự án hạ tầng giao thông tại ĐBSCL mà còn đề ra định hướng lớn mang tính đột phá, trong đó nhấn mạnh yêu cầu “thần tốc, táo bạo” để phát triển đồng bộ cả 5 loại hình giao thông gồm: đường bộ, hàng không, đường biển, đường sông và đường sắt – tạo cú hích mạnh mẽ cho sự phát triển bền vững của khu vực còn nhiều tiềm năng nhưng cũng đang đối mặt không ít thách thức này.

Theo quy hoạch mạng lưới giao thông thời kỳ 2021–2030, ĐBSCL sẽ có tổng cộng 1.256 km đường cao tốc, gồm 3 tuyến trục dọc và 3 tuyến trục ngang. Đến nay, khu vực đã hoàn thành 121 km cao tốc trục dọc (Bến Lức – Trung Lương – Mỹ Thuận – Cần Thơ), và đang triển khai 10 dự án, đoạn tuyến với chiều dài 432 km, hướng tới mục tiêu đạt 600 km cao tốc vào cuối nhiệm kỳ.

Nhiều dự án trọng điểm đang được đẩy nhanh tiến độ như: Cần Thơ – Cà Mau (dài 110 km, hoàn thành năm 2025), Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng (191 km, phấn đấu hoàn thành tháng 7/2026), Mỹ An – Cao Lãnh (khởi công tháng 6/2025), cùng hàng loạt dự án khác như cầu Rạch Miễu 2, đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi – Bến Nhất… hứa hẹn hình thành trục kết nối liên hoàn cho toàn vùng.

Thủ tướng khẳng định, hạ tầng giao thông đường bộ chính là “mạch máu” quan trọng giúp ĐBSCL bứt phá, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tiến độ, chất lượng, tiết kiệm và phòng chống tham nhũng trong quá trình triển khai.

Hiện nay, ĐBSCL có 4 cảng hàng không gồm: Cần Thơ, Phú Quốc, Cà Mau và Rạch Giá. Trong thời gian tới, Chính phủ định hướng mở rộng các sân bay này nhằm đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa ngày càng tăng cao và góp phần vào phát triển du lịch, kinh tế vùng.

Thủ tướng yêu cầu các địa phương chủ động đẩy mạnh giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất phục vụ mở rộng sân bay, đồng thời giao Bộ Giao thông Vận tải phối hợp cùng các bộ ngành xây dựng kế hoạch đầu tư phù hợp, bảo đảm hiệu quả và đồng bộ.

Với 12 cảng biển được quy hoạch tại các tỉnh thành như Cần Thơ, Trà Vinh, Sóc Trăng, Cà Mau, Bạc Liêu…, ĐBSCL có tiềm năng rất lớn để phát triển vận tải biển. Đây là cơ hội lớn để vùng ĐBSCL hội nhập sâu rộng hơn vào chuỗi logistics toàn cầu.

Chính phủ đã xác định một số cảng biển trọng điểm như Cái Cui, Trần Đề, Hòn Khoai cần sớm được đầu tư, nâng cấp hiện đại. Thủ tướng yêu cầu các địa phương phối hợp chặt chẽ với Trung ương, khẩn trương hoàn thiện các thủ tục pháp lý, chuẩn bị nguồn lực để đẩy nhanh triển khai các dự án cảng biển chiến lược, tạo điều kiện để hàng hóa ĐBSCL có thể đi thẳng ra thị trường quốc tế mà không phải trung chuyển qua TP.HCM.

ĐBSCL là vùng sông nước, hệ thống kênh rạch dày đặc là lợi thế rất lớn để phát triển vận tải thủy. Nhiều dự án quan trọng đang được triển khai như hành lang logistics qua các tỉnh Tiền Giang, Vĩnh Long, Long An, tuyến Mương Khai – Đốc Phủ Hiền hay tuyến vận tải thủy Hà Tiên – Rạch Giá – Cà Mau.

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng phối hợp thiết kế mẫu cảng thủy nội địa chuẩn, để các tỉnh chủ động triển khai theo thẩm quyền. Tinh thần chung là, Trung ương đảm trách các dự án lớn có tính kết nối vùng, còn địa phương linh hoạt phát triển hạ tầng phù hợp thực tế từng địa phương.

Trong 5 loại hình giao thông, đường sắt là lĩnh vực chưa được phát triển tại ĐBSCL. Tuy nhiên, đây sẽ là mũi nhọn quan trọng trong chiến lược dài hạn. Dự kiến, tuyến đường sắt TP.HCM – Cần Thơ dài 174 km sẽ được khởi công vào năm 2027, và đoạn Cần Thơ – Cà Mau sẽ được triển khai năm 2028.

Đường sắt sẽ mở ra kỷ nguyên mới cho vận chuyển hành khách và hàng hóa giữa ĐBSCL và TP.HCM, giúp rút ngắn thời gian, giảm chi phí và bảo vệ môi trường.

Bài học kinh nghiệm và quyết tâm hành động

Tại cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh các bài học quý giá từ thực tiễn triển khai các dự án: sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; đoàn kết, thống nhất; cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể cùng chung tay; phát huy tinh thần tự lực, tự cường; kiểm tra, giám sát thường xuyên, tháo gỡ kịp thời các khó khăn.

Một thông điệp mạnh mẽ được Thủ tướng nhấn mạnh là tinh thần “biến không thành có, biến khó thành dễ, biến không thể thành có thể” – minh chứng cho sự chuyển mình mạnh mẽ của hạ tầng ĐBSCL sau nhiều năm bị coi là “vùng trũng” giao thông.

Thủ tướng khẳng định rõ: “Phải phát triển đồng bộ cả 5 loại hình giao thông. Nếu làm được điều đó thì ĐBSCL chắc chắn thoát nghèo, phát triển nhanh và bền vững. Mỗi thế hệ làm một phần, để tạo nên kỳ tích chung cho cả vùng và đất nước.”

Giai đoạn tới, Thủ tướng yêu cầu làm “nhiều hơn, tốt hơn, mạnh mẽ hơn”, với phương châm “thần tốc hơn nữa, táo bạo hơn nữa” – lấy cảm hứng từ tinh thần Đại thắng mùa Xuân 1975. Mỗi dự án đều phải "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ".

Đặc biệt, các địa phương phải tuân thủ nguyên tắc "3 có, 2 không": Có lợi ích của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp; không tham nhũng, không thất thoát.

Ngoài hạ tầng giao thông, Thủ tướng cũng cho biết sẽ tiếp tục tổ chức các cuộc làm việc khác để thúc đẩy triển khai các dự án ứng phó biến đổi khí hậu, sụt lún, sạt lở, hạn mặn, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển y tế – tất cả nhằm hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện, bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông tại ĐBSCL không chỉ là câu chuyện của hôm nay, mà là bước đệm chiến lược cho tương lai bền vững của cả vùng đất giàu tiềm năng này. Với sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ và sự đồng lòng của toàn dân, một diện mạo mới cho ĐBSCL đang dần hình thành – nơi những giấc mơ lớn đang từng bước được hiện thực hóa bằng hành động thiết thực và ý chí mạnh mẽ.

Nguồn: baochinhphu.vn