NIC - Nền tảng vững chắc cho làn sóng đổi mới sáng tạo

Mới đây, Quyết định số 2356/QĐ-BTC ngày 04/7/2025 của Bộ Tài chính về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) chính là một bước đi chiến lược, khẳng định cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc kiến tạo môi trường thuận lợi cho ĐMST tại Việt Nam.

Với tư cách là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Tài chính, NIC được kỳ vọng trở thành hạt nhân, đóng vai trò dẫn dắt trong việc phát triển hệ sinh thái ĐMST quốc gia. Nhiệm vụ trọng tâm của NIC không chỉ dừng lại ở việc thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và ĐMST, mà còn mở rộng sang các lĩnh vực thiết yếu khác như: Hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đổi mới sáng tạo. Đây là một trong những nhiệm vụ cốt lõi của NIC.

Trung tâm sẽ là cầu nối, giúp các chủ thể ĐMST, khởi nghiệp tiếp cận dễ dàng hơn với nguồn lực tài chính, khoa học công nghệ, nhân lực chất lượng cao, không gian làm việc hiện đại, thông tin thị trường chuyên sâu và các nguồn lực cần thiết khác.

Điều này đặc biệt quan trọng khi theo báo cáo của StartupBlink Global Startup Ecosystem Index 2024, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh tiếp tục lọt top 100 thành phố có hệ sinh thái khởi nghiệp tốt nhất thế giới, nhưng vẫn cần nhiều hỗ trợ hơn nữa để các startup có thể vươn ra toàn cầu. NIC sẽ phát huy vai trò trong việc lấp đầy những khoảng trống này.

NIC sẽ chủ động xây dựng các chương trình tìm kiếm, ươm tạo, đầu tư, góp vốn và hỗ trợ các doanh nghiệp ĐMST, khởi nghiệp trong các ngành, lĩnh vực ưu tiên của quốc gia như thành phố thông minh, nhà máy thông minh, nội dung số, an ninh mạng, công nghệ môi trường, công nghiệp bán dẫn, công nghệ y tế, hydrogen xanh, trí tuệ nhân tạo, và nhiều lĩnh vực tiềm năng khác.

Trung tâm cũng đóng vai trò cầu nối, thu hút các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu thế giới đầu tư xây dựng nhà máy, văn phòng, và phát triển các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam. Đây là yếu tố then chốt để Việt Nam có thể tận dụng làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, vốn đang tạo ra cơ hội chưa từng có.

Đổi mới sáng tạo đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ và kỹ năng chuyên sâu. NIC sẽ tập trung vào việc tổ chức, hỗ trợ đào tạo, liên kết và hợp tác với các cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, và doanh nghiệp để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho hệ sinh thái ĐMST. Mục tiêu là tạo ra đội ngũ chuyên gia, kỹ sư có khả năng làm chủ và ứng dụng công nghệ tiên tiến, đáp ứng yêu cầu của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0.

NIC sẽ vận hành và phát triển mạng lưới này, quy tụ các trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân trong và ngoài nước. Đồng thời, Trung tâm cũng sẽ kết nối mạng lưới các trung tâm ĐMST trong nước và quốc tế, tạo ra một không gian hợp tác và chia sẻ tri thức rộng lớn. Tính đến đầu năm 2025, cộng đồng trí thức Việt kiều tại các quốc gia phát triển như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc vẫn đang tích cực đóng góp vào các hoạt động chuyển giao công nghệ và hợp tác khoa học, và NIC sẽ là điểm tựa để tối đa hóa sự đóng góp này.

NIC có nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách ưu đãi nhằm thúc đẩy ĐMST, bao gồm chính sách cho Trung tâm, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hoạt động tại Trung tâm, cũng như cơ chế quản lý, vận hành tài sản công và quỹ hỗ trợ, đầu tư cho ĐMST. Đây là yếu tố nền tảng để tạo ra một khung pháp lý thuận lợi, khuyến khích các hoạt động ĐMST diễn ra hiệu quả.

Với tư cách pháp nhân, con dấu riêng và khả năng mở tài khoản tại Kho bạc nhà nước, ngân hàng thương mại, NIC có đầy đủ năng lực để triển khai các hoạt động theo nhiệm vụ được giao. Trụ sở chính của Trung tâm tại thành phố Hà Nội sẽ là trung tâm điều phối các hoạt động trên toàn quốc.

Bên cạnh các nhiệm vụ trọng tâm, NIC còn được giao trọng trách truyền thông về đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, tuyên truyền các hoạt động của Trung tâm, và tổ chức bình chọn, tôn vinh, khen thưởng các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân ĐMST, khởi nghiệp tiêu biểu. Điều này góp phần lan tỏa tinh thần ĐMST, tạo động lực và cảm hứng cho cộng đồng.

Việc NIC được phép thu hút, tiếp nhận, quản lý, sử dụng các nguồn hỗ trợ, viện trợ, tài trợ từ các đối tác quốc tế và trong nước, cùng với việc hợp tác quốc tế trong ĐMST, khởi nghiệp, sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho Việt Nam trong việc tiếp cận công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản lý quốc tế.

Nhìn về phía trước, sự ra đời và vận hành hiệu quả của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia theo Quyết định 2356/QĐ-BTC là một bước tiến quan trọng, đặt nền móng vững chắc cho Việt Nam trong hành trình trở thành một quốc gia đổi mới sáng tạo.

Với sự hỗ trợ toàn diện từ NIC, các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân sẽ có thêm động lực và điều kiện để biến những ý tưởng sáng tạo thành hiện thực, góp phần vào sự phát triển chung của đất nước.