Nguồn cung chịu sức ép, lúa mì và cà phê cùng tăng giá

Lúa mì tăng giá khi nguồn cung Biển Đen gián đoạn

Giá lúa mì tiếp tục đi lên trong phiên 5/10, nối dài đà tăng sang phiên thứ ba. Lúa mì Chicago kỳ hạn tháng 12 trên CBOT tăng 1,4%, lên 254,4 USD/tấn; lúa mì Kansas kỳ hạn tháng 12 tăng 1%, lên 272,6 USD/tấn.

Động lực tăng giá chủ yếu đến từ lo ngại gián đoạn nguồn cung tại khu vực Biển Đen, trong bối cảnh hoạt động tại một số cảng biển và tuyến vận tải gặp trở ngại. Nhu cầu nhập khẩu từ Trung Đông và châu Á cũng gia tăng, tạo thêm sức ép lên nguồn cung trên thị trường quốc tế.

Sự cố tại cảng Odessa của Ukraine ảnh hưởng đến một tàu chở ngũ cốc, trong khi một tàu vận tải ngũ cốc của Thổ Nhĩ Kỳ gặp sự cố tại vùng lãnh hải Romania. Theo Sở Giao dịch Ngũ cốc Rosario (BCR), tình trạng mất an ninh hàng hải kéo dài khiến tổng lượng xuất khẩu lúa mì của Nga và Ukraine trong tháng 9 giảm 80% so với mức bình quân cùng kỳ các năm trước.

Lũy kế từ đầu niên vụ 2026-2027 đến ngày 5/10, xuất khẩu lúa mì của Ukraine đạt 2,9 triệu tấn, giảm 43% so với cùng kỳ niên vụ trước. Tại Nga, SovEcon hạ dự báo xuất khẩu lúa mì niên vụ 2026-2027 thêm 4,7 triệu tấn, xuống 44,7 triệu tấn. Việc chuyển hướng hàng hóa từ Biển Đen sang các cảng Baltic và Murmansk cũng làm phát sinh thêm chi phí vận tải 18-25 USD/tấn.

Nguồn cung suy giảm thúc đẩy các nhà nhập khẩu Trung Đông và châu Á tăng mua hàng thay thế. Cơ quan An ninh Lương thực tổng hợp Ả Rập Xê Út vừa hoàn tất đấu thầu mua 683.000 tấn lúa mì giao trong tháng 11 và 12, với giá trung bình 339,2 USD/tấn.

Argentina đang trở thành một trong những nguồn cung thay thế đáng chú ý. Xuất khẩu lúa mì nước này trong tháng 9 vượt 1,05 triệu tấn, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn gấp hai lần mức bình quân 5 năm. Trong đó, 43% lượng xuất khẩu được vận chuyển tới châu Á, chủ yếu là Indonesia.

Ở chiều ngược lại, tiến độ gieo trồng tại Bắc Bán Cầu thuận lợi và tốc độ giao hàng của Mỹ còn chậm đang phần nào hạn chế đà tăng. Tại Mỹ, gieo trồng lúa mì vụ Đông niên vụ 2026-2027 đã hoàn thành 36% diện tích. Tuy nhiên, người trồng vẫn chịu áp lực từ chi phí đầu vào. Giá dầu diesel bán lẻ tại Mỹ ở mức 1,48 USD/lít, trong khi giá amoniac khan và urê lần lượt tăng 25% và 9% so với cùng kỳ.

Tại thị trường trong nước, giá lúa mì giao ngay tại các cảng nhìn chung ổn định trong những ngày đầu tháng 10. Giá chào bán tại cảng miền Bắc khoảng 8.600 đồng/kg, trong khi khu vực miền Nam khoảng 8.260 đồng/kg.

Cà phê tiếp tục được hỗ trợ bởi rủi ro nguồn cung

Cà phê cũng tăng phiên thứ ba liên tiếp trong ngày 5/10. Giá Arabica tăng 1,32%, lên 6.449 USD/tấn, trong khi Robusta tăng 1,7%, lên 3.528 USD/tấn.

Brazil, quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất thế giới, tiếp tục là tâm điểm của thị trường. Mưa lớn kéo dài tại phía Nam Minas Gerais làm gia tăng lo ngại về năng suất và chất lượng vụ mùa. Một số lô cà phê có độ ẩm cao đã bị hợp tác xã Cooxupé từ chối tiếp nhận.

Theo Agno Café, sản lượng thực tế của Brazil có thể xuống dưới 60 triệu bao, thấp hơn đáng kể so với dự báo 77 triệu bao trước đó. Khoảng 7 triệu bao có thể bị ảnh hưởng về chất lượng, làm gia tăng sức ép lên nguồn cung xuất khẩu.

Colombia cũng chưa thể bù đắp phần thiếu hụt từ Brazil. Xuất khẩu Arabica tháng 8 của nước này đạt 1,049 triệu bao, giảm 10,1% so với cùng kỳ. Trong khi đó, tồn kho Arabica đạt chuẩn tại Sở ICE New York đến ngày 5/10 còn 259.989 bao, giảm hơn một nửa so với cùng kỳ năm trước.

Dòng tiền đầu cơ cũng đang hỗ trợ giá. Đến ngày 29/9, vị thế mua ròng của các quỹ đầu cơ tăng 10,4% so với tuần trước, lên 16.206 hợp đồng. Trong ngắn hạn, thị trường tiếp tục theo dõi diễn biến thời tiết tại Brazil và tốc độ đưa nguồn cung vụ mới của Việt Nam ra thị trường.

Với Robusta, xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong tháng 9 đạt 2,07 triệu bao, tăng 53% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, thị trường đang quan tâm đến khả năng bổ sung nguồn cung khi Việt Nam bước vào niên vụ 2026-2027. Mưa tại Tây Nguyên nếu kéo dài có thể làm chậm thu hoạch, tăng hao hụt và ảnh hưởng chất lượng hạt.

Trong khi đó, MXV-Index tăng 0,8% trong phiên 5/10 cho thấy lực mua đã trở lại trên thị trường hàng hóa. Với lúa mì và cà phê, diễn biến giá hiện vẫn phụ thuộc lớn vào khả năng bảo đảm nguồn cung, tình hình logistics và nhu cầu nhập khẩu tại các thị trường lớn.