Nghệ An tăng tốc dự án trọng điểm, mở đường cho chu kỳ đầu tư mới

Trọng tâm của quá trình này là tháo gỡ “nút thắt” giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tái định cư và đồng bộ các khâu chuẩn bị, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng dài hạn và thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Đồng loạt tháo gỡ điểm nghẽn các dự án quốc gia

Dự án đường bộ cao tốc Vinh – Thanh Thủy nổi lên như một trụ cột trong bức tranh hạ tầng của Nghệ An. Với tổng chiều dài 60 km, quy mô 4–6 làn xe và tổng mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng, tuyến cao tốc này kết nối trực tiếp trung tâm tỉnh với Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy, mở ra trục phát triển mới cho khu vực phía Tây.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, các bước chuẩn bị đầu tư đang được triển khai khẩn trương, từ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, đánh giá tác động môi trường đến thẩm định hồ sơ và chuẩn bị lựa chọn nhà thầu. Mốc khởi công trước ngày 30/4/2026 được xác định rõ, thể hiện áp lực tiến độ rất lớn đối với cả hệ thống chính trị và các địa phương liên quan.

Song hành với công tác chuẩn bị đầu tư, 9 dự án thành phần về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại các xã có tuyến cao tốc đi qua cũng đang được triển khai gấp rút. Các mốc thời gian được “chốt cứng”, từ phê duyệt phương án, hoàn thành trích đo đến bàn giao mặt bằng đất nông nghiệp và đất rừng trước cuối tháng 4/2026. Cách làm này cho thấy tư duy quản trị dự án theo tiến độ ngược, trong đó giải phóng mặt bằng không đi sau mà song hành với các thủ tục đầu tư.

Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh đây là công trình trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, cùng với công tác tuyên truyền, vận động nhằm tạo sự đồng thuận trong Nhân dân – yếu tố then chốt quyết định thành công của giải phóng mặt bằng.

Không chỉ tập trung cho cao tốc Vinh – Thanh Thủy, Nghệ An đồng thời tăng tốc nhiều dự án hạ tầng khác với yêu cầu tiến độ rất cụ thể.

Đối với Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh – Nam Đàn, dù đã bàn giao gần 90% chiều dài tuyến, phần còn lại vẫn gặp khó khăn do vướng mắc hạ tầng kỹ thuật và một số trường hợp chưa thống nhất phương án bồi thường. Tỉnh yêu cầu hoàn thành toàn bộ giải phóng mặt bằng trước ngày 15/1/2026, nhằm sớm hoàn thiện tuyến đường có ý nghĩa lớn đối với giao thông và sinh hoạt của người dân.

Với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đoạn qua Nghệ An, dù chưa xác định hướng tuyến chính thức, tỉnh đã chủ động chuẩn bị trước về tổ chức bộ máy và hạ tầng tái định cư. Toàn bộ 18 xã, phường liên quan đã thành lập Ban Chỉ đạo và Hội đồng giải phóng mặt bằng, đồng thời tập trung xây dựng các khu tái định cư, với cam kết hoàn thành 41 khu trước ngày 30/6/2026. Đây là bước đi cho thấy tinh thần “đi trước một bước” nhằm sẵn sàng khi Trung ương triển khai các giai đoạn tiếp theo.

Đối với Dự án kéo dài đường cất hạ cánh Cảng hàng không quốc tế Vinh, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 30/4/2026, bảo đảm tiến độ thi công và đưa dự án về đích trong năm 2026. Khi hoàn thành, dự án sẽ góp phần nâng cao năng lực khai thác và củng cố vai trò đầu mối giao thông hàng không của Nghệ An và khu vực Bắc Trung Bộ.

Từ cao tốc, quốc lộ, đường sắt tốc độ cao đến hàng không, có thể nhận thấy một điểm chung trong chỉ đạo điều hành là rõ người, rõ việc, rõ thời hạn. Các Phó Chủ tịch UBND tỉnh được phân công trực tiếp bám sát từng dự án, từng địa bàn, trong khi các sở, ngành có trách nhiệm chủ động tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, nguồn vốn, quy hoạch và hạ tầng kỹ thuật.

Hạ tầng mở đường cho dòng vốn công nghiệp và FDI

Song song với đẩy mạnh hạ tầng, Nghệ An tiếp tục củng cố vị thế là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư công nghiệp, đặc biệt thông qua hệ sinh thái các khu công nghiệp VSIP.

Hiện nay, VSIP Nghệ An là chủ đầu tư 3 khu công nghiệp. Khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ VSIP Nghệ An có tổng diện tích 750 ha, trong đó đất khu công nghiệp chiếm 368 ha. Tỷ lệ lấp đầy đất công nghiệp đã đạt trên 91%, với 60 dự án thứ cấp và tổng vốn đầu tư hơn 2,7 tỷ USD. Giá trị xuất khẩu năm 2025 của các nhà đầu tư thứ cấp ước đạt gần 52.000 tỷ đồng, phản ánh hiệu quả khai thác hạ tầng và sức hút của môi trường đầu tư.

Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 2 có quy mô 500 ha, công tác giải phóng mặt bằng gần như hoàn tất, đã thu hút 5 dự án với tổng vốn đầu tư thứ cấp hơn 960 triệu USD. Trong khi đó, VSIP Nghệ An 3 đang hoàn thiện thủ tục điều chỉnh sang loại hình khu công nghiệp hỗ trợ, tạo dư địa phát triển mới.

Lãnh đạo tỉnh thống nhất chủ trương nghiên cứu và triển khai VSIP Nghệ An 4, phấn đấu chấp thuận chủ trương đầu tư và cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư vào dịp 30/6/2026. Đây không chỉ là bước mở rộng không gian công nghiệp mà còn mang ý nghĩa biểu tượng trong tiến trình hợp tác và thu hút đầu tư dài hạn.

Thực tế hoạt động của các doanh nghiệp FDI lớn như Everwin Precision, JTEC hay Luxshare cho thấy hạ tầng công nghiệp của Nghệ An đang vận hành hiệu quả. Các dự án có quy mô vốn lớn, sử dụng hàng nghìn đến hàng chục nghìn lao động, doanh thu và kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh, tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng công nghiệp và xuất khẩu của tỉnh.

Việc trực tiếp lắng nghe kiến nghị và chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc cho thấy thông điệp nhất quán về tinh thần đồng hành cùng nhà đầu tư, từ hạ tầng giao thông, hạ tầng khu công nghiệp đến công tác giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư, qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái phát triển đồng bộ tại Nghệ An.