Ngành xây dựng gặp khó, vay nợ của doanh nghiệp xây dựng đang ra sao?

Trước bối cảnh đại dịch Covid-19 hoành hành, việc các doanh nghiệp đi vay là điều dễ hiểu. Có những doanh nghiệp vay để đảm bảo ổn định kinh doanh khi mà doanh thu liên tục lao dốc, các chi phí lại tăng một cách chóng mặt. Bên cạnh đó, cũng có một số doanh nghiệp huy động vốn vay để mở rộng hoạt động kinh doanh.

Vay nợ tại Fecon, Vinaconex ‘phình to’

Điển hình tại Công ty cổ phần FECON (HOSE: FCN), dù lợi nhuận tăng trưởng ấn tượng trong 6 tháng đầu năm. Tuy nhiên, dòng tiền kinh doanh và dòng tiền đầu tư lại liên tục âm.

6 tháng đầu năm 2021, dòng tiền kinh doanh tại Fecon đang âm hơn 399,5 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ 2020 chỉ âm hơn 99 tỷ đồng. Dòng tiền đầu tư cũng âm hơn 644 tỷ đồng, cùng kỳ 2020 chỉ âm hơn 75,6 tỷ đồng. Do đó, dòng tiền thuần trong kỳ âm hơn 33,4 tỷ đồng trong khi cùng kỳ 2020 dương 7,3 tỷ đồng.

Đáng chú ý, mức âm dòng tiền kinh doanh trong 6 tháng đầu năm 2021 tạ Fecon hiện đang cao nhất kể từ trước tới nay. Cả dòng tiền kinh doanh và đầu tư đều âm khiến doanh nghiệp phải tăng cường vay nợ.

Cụ thể, tại thời điểm 30/6/2021, nợ phải trả tại Fecon tăng vọt 124% so với đầu năm, lên gần 5.308 tỷ đồng, chiếm tới 68% tổng tài sản, lớn gấp 2,38 lần vốn chủ sở hữu (hơn 2.230 tỷ đồng).

Riêng vay nợ ngắn hạn tăng mạnh 138% so với đầu năm, lên gần 1.683 tỷ đồng; vay nợ dài hạn cũng tăng vọt 246% lên hơn 922 tỷ đồng.

Như vậy, tổng dư nợ vay tại Fecon tính đến 30/6/2021 tăng 63% so với đầu năm, ghi nhận hơn 2.605 tỷ đồng, chiếm tới 49% nợ phải trả và vượt qua vốn chủ sở hữu của Fecon.

Tăng cường vay nợ khiến chi phí lãi vay trong 6 tháng đầu năm 2021 tại Fecon tăng mạnh 146% so với cùng kỳ 2020, lên hơn 64 tỷ đồng. Ngoài ra, các chi phí khác liên quan đến hoạt động tài chính cũng tăng dẫn tới chi phí tài chính trong kỳ tăng 48%, lên hơn 68 tỷ đồng.

Trường hợp tiếp theo là Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex, HOSE: VCG).

Tương tự như Fecon, 6 tháng đầu năm 2021, dòng tiền hoạt động kinh doanh tại VCG âm hơn 2.676 tỷ đồng trong khi cùng kỳ 2020 chỉ âm hơn 58 tỷ đồng. Đồng thời, dòng tiền từ hoạt động đầu tư cũng âm hơn 1.393 tỷ đồng (cùng kỳ 2020 dương 807 tỷ đồng). Do đó, doanh nghiệp cần tăng cường vay nợ để hoạt động kinh doanh.

Cụ thể, nợ phải trả tại VCG tính đến 30/6/2021 tăng vọt 84% so với đầu năm, ghi nhận gần 22.955 tỷ đồng khiến tỷ lệ nợ phải trả/tổng tài sản ở mức 76% và tăng gấp 3,1 lần vốn chủ sở hữu.

Trong đó, tổng vay nợ tại VCG tăng 129% so với đầu năm, lên gần 9.807 tỷ đồng, chiếm tới 43% tổng nợ phải trả. Do đó, hệ số nợ/vốn chủ sở hữu gấp 1,3 lần. Trong đó, vay nợ ngắn hạn tăng 37% lên 2.931 tỷ đồng và đặc biệt, vay nợ dài hạn bất ngờ tăng 220% lên hơn 6.875 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong vay nợ ngắn hạn, nợ thuê tài chính dài hạn và vay dài hạn đã đến hạn trả.

Ngoài ra, một trong những lý do khiến vay nợ dài hạn tại VCG ‘phình lên’ là do doanh nghiệp đang dồn dập huy động vốn qua kênh trái phiếu.

Từ đầu năm nay, Vinaconex đã huy động 4.700 tỷ đồng qua kênh phát hành trái phiếu riêng lẻ. Do đó, vay nợ qua phát hành trái phiếu liên tục gia tăng.

Cụ thể, VCG vừa phát hành hành 2,5 triệu trái phiếu, tương ứng vốn huy động 2.500 tỷ đồng. Ngày phát hành là 25/6, đáo hạn vào 25/6/2024

Đây là lô trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và có tài sản đảm bảo. Theo đó, tài sản đảm bảo bao gồm cổ phiếu VCG thuộc sở hữu bên thứ ba và tài sản khác của công ty hoặc bên thứ ba.

Trái phiếu có kỳ hạn 36 tháng, trong đó lãi suất áp cho kỳ đầu tiên là 10,5%/năm và các kỳ tiếp theo bằng lãi tham chiếu + 4,93%/năm nhưng không thấp hơn 10,5%/năm trong mọi trường hợp.

Trước đó, Vinaconex cũng đã huy động thành công 10 lô trái phiếu với tổng giá trị 2.200 tỷ đồng, kỳ hạn từ 30 – 84 tháng. Trái phiếu chào bán đợt này là trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền, có tài sản bảo đảm. Lãi suất áp dụng cho năm đầu tiên chỉ là 8,5%/năm; các năm tiếp theo lãi suất bằng lãi suất tham chiếu cộng biên độ 3%/năm.

Ricons, Coteccons nói không với vay nợ

Nửa đầu năm 2021, kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Ricons tiếp tục lao dốc không phanh. Tình hình tài chính cũng ghi nhận nhiều biến động.

Cụ thể, tính đến cuối quý 2/2021, tổng tài sản của Ricons còn gần 5.598 tỷ đồng, giảm 6% so với đầu năm. Ngoài ra, nợ phải trả tại Ricons giảm nhẹ so với đầu năm, ghi nhận 3.279 tỷ đồng, chiếm tới 59% tổng tài sản. Đặc biệt, Ricons không có vay nợ tài chính do đó chi phí lãi vay tại doanh nghiệp không có biến động.

Đáng lưu ý, không chỉ lợi nhuận giảm, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh tại Ricons 6 tháng đầu năm đang âm 118 tỷ đồng. Trong khi cùng kỳ 2020 dương 303,6 tỷ đồng. Điều này cho thấy sức khỏe tài chính của doanh nghiệp không mấy ‘sáng sủa’.

Tương tự như Ricons, tại CTCP Xây dựng Coteccons (CTD) tiếp tục ghi nhận lợi nhuận lao dốc. Quý 2, Coteccons đạt 2.550 tỷ đồng doanh thu thuần, gần 45 tỷ lãi sau thuế; giảm lần lượt 36% và 71% so với cùng kỳ năm trước. Mức lợi nhuận này cũng ghi nhận con số thấp nhất kể từ quý 2/2013 tới nay.

Luỹ kế 6 tháng đầu năm, Coteccons đạt 5.119 tỷ đồng doanh thu thuần, 99 tỷ đồng lãi sau thuế; giảm lần lượt 32% và 65% so với cùng kỳ năm 2020.

Về tình hình tài chính, quy mô tổng tài sản cuối quý 2/2021 là 13.576 tỷ đồng, giảm 4% so với đầu năm.

Đáng chú ý, sau khoản đi vay gần 339 tỷ đồng đã được tất toán xuất hiện trong báo cáo lưu chuyển tiền tệ quý 2/2021 thì Coteccons không phát sinh thêm khoản vay nợ nào trong quý 2/2021.

Lưu ý, năm 2021 doanh nghiệp dự kiến huy động 1.000 tỷ đồng từ phát hành trái phiếu ra công chúng nhằm mở rộng kinh doanh.

Bộ Tài chính từng đưa ra quy định mới sau khi thị trường trái phiếu có dấu hiệu tăng nóng mất kiểm soát.

Theo đó, Bộ đã nhiều lần khuyến cáo nhà đầu tư không nên mua trái phiếu chỉ vì lãi suất cao, bởi lãi suất cao sẽ đi kèm với rủi ro cao. Chỉ khi nắm rõ thông tin về trái phiếu, về tình hình tài chính của doanh nghiệp để đánh giá được các rủi ro gặp phải, nhà đầu tư mới nên gom trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ.

Lê Tuấn