Ngành Thuế 2025: Tăng tốc cải cách, bứt phá thu ngân sách và chuyển đổi số

Thu ngân sách bứt phá

Theo báo cáo tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2025 của Tổng cục Thuế, với việc triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp công tác thuế, tổng thu ngân sách 6 tháng đầu năm ước đạt 1.180.967 tỷ đồng, bằng 68,7% so với dự toán pháp lệnh, tăng 34% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, 16/19 khoản thu và toàn bộ 20 Chi cục Thuế khu vực đều tăng thu; trong đó thu từ thương mại điện tử và kinh tế số đạt 98.000 tỷ đồng, tăng 58%, phản ánh hiệu quả của việc siết quản lý kê khai, cải tiến hoàn thuế và sử dụng công nghệ mới trong phân tích rủi ro.

Thành công về số thu diễn ra song song với quá trình tinh gọn tổ chức, thực hiện nghiêm túc Nghị quyết 18-NQ/TW. Bộ máy ngành thuế đang chuyển dần sang mô hình 3 cấp, giảm trên 4.000 đầu mối trung gian, tăng cường phân quyền cho địa phương, đồng thời đảm bảo không gián đoạn hoạt động chuyên môn. Từ ngày 1/7/2025, mô hình tổ chức mới chính thức vận hành tại 34 tỉnh, thành theo hướng đơn giản, hiệu quả và kết nối tốt hơn với chính quyền địa phương.

Ngành Thuế xác định rõ, chuyển đổi số là trụ cột cải cách, không chỉ để hiện đại hóa quy trình mà còn tạo nền tảng cho tăng thu bền vững. Trong 6 tháng đầu năm, hàng loạt giải pháp công nghệ đã được triển khai đồng bộ: trợ lý ảo 24/7, hoàn thuế tự động, cưỡng chế nợ điện tử, tích hợp eTax Mobile với VNeID, kết nối CSDL dân cư và tài chính, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích rủi ro, quản lý nợ và lập kế hoạch thu.

Hệ thống một cửa liên thông, tờ khai quyết toán gợi ý thông minh và hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động đang giúp người dân tiết kiệm thời gian và chi phí đáng kể. Đặc biệt, Quyết định 108/QĐ-TCT về hoàn thuế tự động đã chính thức có hiệu lực, nâng tổng số tiền hoàn thuế giá trị gia tăng lên 74.084 tỷ đồng (tăng 17%), và hoàn thuế thu nhập cá nhân đạt 1.253 tỷ đồng, trong đó 92% đã được giải ngân qua Kho bạc.

Trong mảng hóa đơn điện tử, Nghị định 70/2025/NĐ-CP đã tháo gỡ nhiều rào cản kỹ thuật. Tính đến hết tháng 6/2025, đã có gần 239.000 cơ sở sử dụng hóa đơn từ máy tính tiền – riêng 6 tháng đầu năm tăng thêm hơn 145.000 cơ sở mới, chủ yếu là hộ kinh doanh theo phương pháp khoán có doanh thu trên 1 tỷ đồng. Đây là bước đệm quan trọng để xóa bỏ hình thức thuế khoán từ năm 2026, theo Nghị quyết 68/NQ-CP.

Siết chặt kỷ luật thuế, nâng cao hiệu quả thanh tra và thu hồi nợ

Cùng với chuyển đổi số, ngành Thuế đặc biệt chú trọng đến việc nâng cao kỷ cương thu – chi, minh bạch và công bằng thuế. Trong 6 tháng đầu năm, ngành đã thanh – kiểm tra 26.290 doanh nghiệp, bằng 39,1% kế hoạch năm và tăng hơn 9% so với cùng kỳ, tổng số kiến nghị xử lý hơn 28.400 tỷ đồng. Riêng kiểm tra giao dịch liên kết giúp truy thu thêm 600 tỷ đồng và điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế hơn 5.000 tỷ đồng.

Hệ thống cưỡng chế nợ thuế điện tử triển khai toàn quốc đã giúp ngành thuế thu hồi 43.109 tỷ đồng nợ thuế, trong đó gần 2.000 tỷ đồng qua cưỡng chế (phong tỏa tài khoản, tạm hoãn xuất cảnh…). Đây là kết quả của việc phối hợp hiệu quả giữa cơ quan thuế, Bộ Công an, ngân hàng và các đơn vị liên ngành.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn khẳng định: ngành Thuế không chỉ là đơn vị thực thi, mà còn đóng vai trò quan trọng trong kiến tạo chính sách tài chính quốc gia. Trong số 15 đề án trọng điểm được Chính phủ giao, ngành Thuế đã hoàn thành 10 đề án, trong đó có 7 nghị định và 3 thông tư. Đặc biệt, đề xuất sửa đổi Luật Quản lý thuế đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đưa vào chương trình xây dựng pháp luật, dự kiến trình thông qua cuối năm 2025.

Song song, ngành đang chủ động phối hợp xây dựng Luật Thuế TNCN, sửa đổi chính sách thuế doanh nghiệp, hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ để phù hợp với định hướng chuyển đổi số, chống thất thu, tạo công bằng giữa các thành phần kinh tế.

Hướng đến mục tiêu tăng trưởng GDP từ 8% trở lên trong năm 2025 theo Công điện 104/CĐ-TTg, ngành Thuế được giao nhiệm vụ bảo đảm tăng thu trên 20%, trong đó đóng vai trò chủ lực. Thứ trưởng Cao Anh Tuấn khẳng định: "Ngành Thuế phải phát huy vai trò trụ cột, gánh vác mục tiêu thu ngân sách, đổi mới toàn diện phương thức quản lý và phục vụ người dân, doanh nghiệp."

Cục trưởng Tổng cục Thuế Mai Xuân Thành cho biết, ngành đã xác định 9 nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm, trong đó nổi bật là: Hoàn thành vượt 25% dự toán thu ngân sách; Triển khai hiệu quả mô hình ba cấp, bảo đảm vận hành trơn tru; Thúc đẩy sửa đổi Luật Quản lý thuế, đồng bộ với các luật khác (TNCN, đất đai, giao dịch liên kết…); Triển khai hệ thống CNTT thế hệ mới, bảo đảm vận hành từ tháng 10/2026; Thực hiện xóa bỏ thuế khoán, chuyển toàn bộ hộ kinh doanh sang kê khai có hóa đơn; Thí điểm cơ chế đánh giá công chức thuế qua phản hồi của người nộp thuế; Rà soát, cắt giảm 45% thủ tục hành chính; Đổi mới cách dự báo và xây dựng dự toán ngân sách; Xây dựng 4 nền tảng quản lý: chỉ đạo điều hành, hỗ trợ người nộp thuế, phối hợp liên ngành, và nâng cao năng lực nội bộ.