Ngành nội thất Việt đón đầu các tiêu chuẩn xanh

Khác biệt chiến lược từ chuỗi cung ứng tuần hoàn

Ngành công nghiệp nội thất Việt Nam đã ghi nhận những bước tăng trưởng vượt bậc trong thập kỷ qua để phục vụ hàng loạt dự án quy mô lớn trên khắp thế giới. Đánh giá về sự phát triển này, ông Alexander Ziehe, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đức tại Việt Nam (GBA) đồng thời là Phó Chủ tịch Đông Nam Á tập đoàn Hettich nhận định, sự dịch chuyển dòng đơn hàng hiện nay không còn dựa vào các yếu tố cạnh tranh truyền thống.

Xu hướng dịch chuyển đơn hàng từ Ấn Độ và Indonesia sang Việt Nam đang diễn ra mạnh mẽ nhờ những tiến bộ nhanh chóng trong việc áp dụng kinh tế tuần hoàn. Việt Nam đang gặt hái thành công lớn trên thị trường toàn cầu nhờ những hành động nhanh chóng và quyết liệt trong việc xanh hóa quy trình sản xuất.

Thực tế cho thấy, các rào cản từ thị trường quốc tế hiện nay mang tính bắt buộc thay vì dừng lại ở mức khuyến khích. Chứng nhận sản phẩm trung hòa carbon đã trở thành tấm vé thông hành bắt buộc đối với hàng nội thất xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Mỹ, châu Âu hay Úc.

Ngay tại thị trường nội địa, đồ nội thất cũng đóng vai trò then chốt giúp các nhà phát triển bất động sản hoàn thiện tiêu chí để đạt chứng chỉ LEED cho tòa nhà, từ đó thu hút các nhà đầu tư và phân khúc khách hàng lưu trú cao cấp. Lợi thế lớn của Việt Nam nằm ở hệ sinh thái chuỗi cung ứng tích hợp sâu.

Ông Erick Contreras, Tổng Giám đốc BASF Việt Nam, chỉ ra rằng các nhà cung cấp từ cấp 1, cấp 2 đến cấp 3 đều hiện diện ngay trong nước, cho phép doanh nghiệp khai thác toàn bộ chuỗi giá trị từ nguồn nguyên liệu thô đến khâu lắp ráp hoàn thiện. Chính khả năng mở rộng quy mô nhờ chuỗi cung ứng mạnh mẽ này đã thúc đẩy nhiều tập đoàn lớn của Đức chuyển toàn bộ dây chuyền sản xuất từ các quốc gia láng giềng về Việt Nam.

Vượt qua tư duy cũ để giữ vững vị thế

Mặc dù có nhiều cơ hội, lợi thế cạnh tranh dựa trên chi phí thấp của Việt Nam đang bộc lộ những điểm bất ổn trong tình hình kinh tế mới. Việc phụ thuộc vào nhân công giá rẻ và nguồn cung dễ tiếp cận không còn tạo ra sự khác biệt quá lớn khi so sánh với các đối thủ như Indonesia hay Campuchia. Thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở sự lạc hậu trong tư duy quản trị.

Ông Andre de Jong, Tổng Giám đốc Bosch Việt Nam, thẳng thắn chia sẻ, nhiều ban giám đốc doanh nghiệp vẫn coi việc đầu tư cho sản xuất bền vững là một khoản chi phí phát sinh thay vì hiểu rằng đó là điều kiện sinh tồn để đáp ứng các quy định khắt khe của châu Âu. Hệ quả của tư duy này là tình trạng nghèo nàn về dữ liệu tại các nhà móng, gây nghẽn quá trình truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Ngoài ra, việc xử lý rác thải và hạ tầng tái chế hiện tại vẫn còn khoảng cách lớn so với mục tiêu Net Zero, cùng các vướng mắc hành chính về mã HS đối với chất phụ gia mới có thể làm chậm bước tiến của doanh nghiệp Việt trước các đối thủ trong khu vực.

Để duy trì vị thế dẫn đầu, ngành nội thất cần thực hiện bước chuyển đổi mạnh mẽ từ sản xuất dựa trên chi phí sang sản xuất dựa trên giải pháp và hệ sinh thái. Ông Alexander Ziehe kiến nghị doanh nghiệp cần đồng bộ hóa tiêu chuẩn xanh cho toàn bộ mạng lưới bổ trợ, bao gồm cả các ngành phụ trợ như bao bì hay nhựa.

Ở góc độ kỹ thuật, ông Erick Contreras đề xuất giải pháp cốt lõi là thay đổi nhận thức, xem các phụ kiện như xốp hoặc nhựa sau vòng đời là nguồn nguyên liệu thô để tái sử dụng. Song song đó, các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần chủ động đầu tư vào số hóa, tự động hóa để tối ưu hóa chi phí cố định và nâng cao năng suất, đồng thời chuẩn hóa các chứng chỉ quốc tế như ISO để tạo lợi thế cạnh tranh độc nhất.

Cuối cùng, việc thiết lập một môi trường thử nghiệm thông thoáng cho các công nghệ xanh mới, giảm thiểu các quy trình phê duyệt phức tạp, sẽ là đòn bẩy thiết thực nhất giúp nội thất Việt bứt phá mạnh mẽ.