Ngành dệt may trước yêu cầu phát triển bền vững, xanh hoá chuỗi cung ứng

Nhu cầu thị trường sụt giảm

Tuy nhiên, theo số liệu của Bộ Công Thương thông tin, trong 6 tháng năm 2024 các sản phẩm da giày xuất khẩu sang thị trường Canada đạt 306 triệu USD, giảm 4,7%. Các sản phẩm bằng da đạt trên 100 triệu USD, giảm 5,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Bà Trần Thu Quỳnh, Tham tán thương mại Thương vụ Việt Nam tại Canada đưa ra 3 thách thức lớn cho các mặt dệt may, da giày, điện tử và các sản phẩm khác xuất khẩu sang Canada trong thời gian tới do những thay đổi về chính sách của nước này.

Thứ nhất là do nhu cầu của thị trường suy giảm. Suy thoái kinh tế, lãi suất cao và lạm phát cao hiện vẫn hạn chế các hộ gia đình và doanh nghiệp Canada chi tiêu, mua sắm.

Thứ hai là góc độ cạnh tranh, vì lợi thế thuế quan mà CPTPP mang lại cho hàng xuất khẩu Việt Nam đã dần mất đi trong khi Canada đang đẩy mạnh ký kết các Hiệp định thương mại tự do với một loạt các đối tác Nam Mỹ và trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Thách thức thứ ba, đến từ chính khả năng của doanh nghiệp đáp ứng với những tiêu chuẩn xuất khẩu mới, đặc biệt là các vấn đề về sản xuất xanh, tiêu chuẩn bao bì, thuế chuyển dịch carbon xuyên biên giới.

Dấu ấn carbon đối với ngành thời trang

Dự báo trong các năm tới, nhóm mặt hàng vẫn có khả năng tăng trưởng xuất khẩu tốt của Việt Nam là: da giày, sản phẩm từ da, sản phẩm mũ đội đầu. Dệt may có khả năng chậm lại. Các ngành hàng cơ khí hàng hải, ô tô, cơ khí chính xác và túi xách vẫn là những lĩnh vực duy trì được tăng trưởng và có lợi thế cạnh tranh. Trong khí đó, năm 2024 ngành dệt may Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu 44 tỷ USD. Mặc dù, ngành dệt may Việt Nam vẫn có những ưu thế so với các quốc gia cạnh tranh, song, ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) cho rằng: “Đây vốn là thách thức khi hàng loạt thị trường xuất khẩu chủ lực bị đình trệ, đơn hàng giảm, buộc doanh nghiệp phải tìm kiếm thị trường mới, như thị trường châu Phi, sản phẩm cho các nước đạo Hồi... Thí dụ, thị trường Nga trước đây không được quan tâm nhiều nhưng năm nay đã có sự cải thiện mạnh mẽ, hay như Bangladesh là nước sản xuất dệt may nhưng Việt Nam vẫn xuất khẩu được ở dòng sợi tổng hợp, sợi tái chế...”.

Cũng theo ông Giang, 2024 thách thức với DN dệt may Việt Nam chưa dừng lại khi cầu chưa tăng, nhiều thị trường lớn đưa ra những quy định mới về phát triển bền vững, xanh hoá chuỗi cung ứng… Đặc biệt, chiến lược phát triển ngành dệt may và da giầy Việt Nam đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2035 được Chính phủ phê duyệt mới đây sẽ là nền móng thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực sợi - dệt - nhuộm, tạo cơ hội cho ngành dệt may tận dụng ưu đãi từ các Hiệp định.

Cùng với đó, áp lực ngày càng tăng trong việc phải giảm dấu ấn carbon đối với ngành thời trang đã dẫn đến các loại chất liệu thay thế. Các vật liệu được gửi phải dựa trên tính chất sinh học hoặc được chế tạo bằng công nghệ sinh học, có thể phân hủy sinh học và/hoặc có thể tái chế, ít bị vón cục và đổ sợi sau khi dệt kim, đồng thời có khả năng sản xuất ở nhiều trọng lượng. Giống như vòng đời của bất kỳ sinh vật nào, thời trang cũng có thể sử dụng rồi tái tạo để tối đa tuổi thọ. Hiện cuộc cách mạng đang len lỏi vào từng công đoạn của chuỗi sản xuất. Evrnu, một công ty đã hồi sinh hàng chục triệu tấn chất thải dệt may mỗi năm, là một ví dụ tiêu biểu. Công nghệ đột phá của Evrnu biến những phế phẩm may mặc thành sợi nguyên sinh có chất lượng ngang bằng hoặc cao hơn cả nguyên bản ban đầu, chúng thậm chí vẫn có thể được tiếp tục tái chế nhiều lần. Công ty này đã bắt tay với Stella McCartney, Adidas, Levi’s, Target và hướng đến mục tiêu tái sinh thành công tất cả các mặt hàng dệt may vào năm 2030. Điều này sẽ thực sự thay đổi cuộc chơi vì hiện tại 85% quần áo của chúng ta vẫn được xử lý ở các bãi chôn lấp hoặc lò đốt.

Tại Việt Nam TCM Dệt may Thành Công đã và đang đẩy mạnh đa dạng hóa sản phẩm, đặc biệt những sản phẩm thân thiện với môi trường, những sản phẩm tái chế và những sản phẩm có giá trị cao có quy trình sản xuất khép kín từ Sợi -Dệt- Nhuộm - May, phát triển bền vững (ESG), 3 loại vật liệu Polyester, Viscose, Cotton tái chế. Recycle Polyester Về nguồn gốc polyester là một loại sợi tổng hợp từ dầu mỏ – gây cạn kiệt tài nguyên và mất rất nhiều thời gian để phân hủy trong môi trường sinh thái. Nguyên liệu Polyester tái chế có 3 sản phẩm từ: chai nhựa, mía và ngô, hay quần áo cũ chứa thành phần Polyester giảm thải khí CO2 ra môi trường bên ngoài, sản phẩm này khi được vùi trong đất khả năng phân hủy đến 68.8% sau 180 ngày. Trong khi, Polyester thông thường phải mất đến 500-1000 năm mới phân hủy hoàn toàn, tiết kiệm năng lượng sử dụng nguồn nước hiệu quả và tiết kiệm nhất bằng cách tái sử dụng nguồn nước thông qua hệ thống tuần hoàn nước, dự kiến lò hơi từ than đá sang nguyên liệu sinh khối Bio-mass hướng đến ZDHC “Chương trình không xả hóa chất nguy hiểm (ZDHC)” kiểm soát hóa chất đầu vào bằng BVE3 “Công cụ quản lý tồn kho hóa chất trực tuyến” và thực hiện hướng đến đạt ZDHC.