Ngân hàng Nhà nước TP Hồ Chí Minh kiến nghị hạn chế mua bán vàng miếng bằng tiền mặt

Ngân hàng Nhà nước TP Hồ Chí Minh vừa đưa ra một loạt đề xuất, tham mưu liên quan việc sửa đổi các quy định liên quan đến thị trường vàng, nhằm ổn định giá mặt hàng này và kiến nghị hạn chế mua bán vàng miếng bằng tiền mặt, khi tham mưu sửa quy định quản lý thị trường này.

Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước TP Hồ Chí Minh đánh giá Nghị định 24/2012 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng đã mang lại những kết quả tích cực, quan trọng đối với thị trường tiền tệ, ngoại hối, góp phần chống tình trạng "đôla hóa", "vàng hóa" trong nền kinh tế.

Tuy nhiên, Nghị định này cũng bộc lộ hạn chế như chênh lệch ngày cao giữa giá thế giới và trong nước, nên cần được sửa đổi. Điều này gây yếu tố tâm lý nhất định đến thị trường, đặc biệt mỗi khi giá kim loại quý biến động mạnh. Do đó, Ngân hàng Nhà nước TP Hồ Chí Minh kiến nghị Ngân hàng Nhà nước là có chính sách hạn chế thanh toán, mua bán vàng miếng bằng tiền mặt. Điều này nhằm phòng rủi ro phát sinh trong kinh doanh của các nhà vàng và chống rửa tiền. Chi nhánh này cũng đề xuất có cơ chế quản lý phù hợp, tránh độc quyền, lợi ích nhóm với các doanh nghiệp kinh doanh vàng tự niêm yết giá.

Bên cạnh đó, cũng đề xuất quy định trách nhiệm của các đơn vị liên quan đến quản lý thị trường vàng (gồm cả vàng miếng và sản xuất, gia công vàng trang sức mỹ nghệ). Trong đó, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với thị trường, đảm bảo kỷ cương, kỷ luật thị trường cũng như kiểm soát tốt nguồn nguyên liệu đầu vào và chất lượng sản phẩm.

Trong khi đó, hiện tại diễn biến thị trường vàng trong nước đang diễn biến phức tạp, giá vàng trong nước biến động mạnh, có sự chênh lệch cao giữa giá vàng SIC và các thương hiệu khác đã tác động tiêu cực đến an toàn thị trường tài chính, tiền tệ và tâm lý xã hội. Điều này đòi hỏi cần sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý thị trường vàng theo hướng vừa đảm bảo quản lý thị trường vàng, vừa đảm bảo tính thị trường.

Hiện Nghị định 24/2012/NĐ-CP quy định Ngân hàng Nhà nước quản lý hoạt động xuất nhập khẩu vàng miếng, tuy nhiên từ năm 2014 lại không cấp phép nhập khẩu vàng về để sản xuất vàng miếng khiến nguồn cung vàng nguyên liệu bị hạn chế. Từ đó, đẩy giá vàng SJC có thời điểm cao hơn đến 20 triệu đồng/lượng so với các thương hiệu khác. Vì vậy, các chuyên gia cho rằng cần sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP theo hướng tăng nguồn cung và bỏ độc quyền thương hiệu vàng miếng SJC; cho phép nhập khẩu vàng nguyên liệu, nhất là cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nữ trang vàng trong nước khỏi thu gom hàng trôi nổi. 

Trước đó, kết luận phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước sớm trình sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Tại Chỉ thị số 06/CT-TTg ngày 15/2/2024 về việc đôn đốc thực hiện nhiệm vụ trọng tâm sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024, Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước khẩn trương tổng kết Nghị định 24/2012/NĐ-CP, đưa ra đề xuất về giải pháp quản lý hiệu quả thị trường vàng trong tình hình mới ngay trong quý I/2024.

Cuối năm 2023, Thủ tướng cũng đã có Công điện chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước cùng về nội dung này, yêu cầu Ngân hàng Nhà nước phải khẩn trương có giải pháp hiệu quả để quản lý, điều hành giá vàng miếng trong nước theo nguyên tắc thị trường; không để tình trạng chênh lệch giữa giá vàng miếng trong nước và vàng quốc tế ở mức cao.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, tất cả những vấn đề tồn tại sẽ được xử lý trong Nghị định 24/2012/NĐ-CP sửa đổi thời gian tới. Đồng thời, Nghị định 24/2012/NĐ-CP sẽ được sửa đổi theo hướng vừa đảm bảo quản lý giá vàng và vừa đảm bảo tính thị trường. Hiện, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường vàng, chuẩn bị sẵn sàng để triển khai phương án can thiệp bình ổn thị trường vàng./.