Nâng cao chất lượng, phát triển bền vững cà phê đặc sản Đắk Nông

Hiện nay, ngày càng nhiều hộ trồng cà phê trên địa bàn tỉnh Đắk Nông thực hiện chăm sóc, thu hoạch và chế biến hạt cà phê theo tiêu chuẩn và quy trình đánh giá của Hiệp hội Cà phê đặc sản thế giới (SCA) và Viện Chất lượng cà phê thế giới (CQI). Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Đắk Nông, từ năm 2019 đến nay, đã có hơn 12 sản phẩm cà phê Robusta của tỉnh được công nhận đạt tiêu chuẩn cà phê đặc sản.

Xây dựng vùng nguyên liệu cà phê đặc sản

Đắk Nông hiện có 135.000ha cà phê, sản lượng 332.000 tấn/năm. Hơn 10 năm nay, người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Nông bắt đầu tái canh cà phê quy mô lớn, đặc biệt chú trọng đến việc thay đổi lối canh tác để tối ưu hóa sản lượng cà phê hàng năm. Bên cạnh đó, tỉnh cũng tạo điều kiện để các hộ trồng cà phê tiếp cận với các biện pháp sơ chế, chế biến sau thu hoạch, chế biến tinh và chế biến sâu, sản xuất các sản phẩm cà phê chất lượng cao phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.

Về phía các cấp ngành trên địa bàn tỉnh Đắk Nông cũng đã tập trung xây dựng vùng cà phê đặc sản theo tiêu chuẩn và quy trình đánh giá của Hiệp hội Cà phê đặc sản thế giới và Viện Chất lượng cà phê thế giới. Người dân và các hợp tác xã đã chủ động sản xuất cà phê theo quy trình chất lượng cao, đặc sản với diện tích khoảng 225ha, sản lượng 251 tấn/năm. Việc sản xuất cà phê đặc sản tập trung nhiều tại huyện Đắk Mil, Đắk Song, Krông Nô, Tuy Đức…

Tỉnh Đắk Nông đặt mục tiêu đến năm 2025 phát triển được 1.000ha sản xuất cà phê đặc sản, với sản lượng cà phê nhân đạt 530 tấn trở lên. Đến năm 2030, toàn tỉnh có diện tích sản xuất cà phê đặc sản dự kiến đạt khoảng 2.000ha và sản lượng đạt 1.500 tấn trở lên (so với năm 2025 tăng gấp đôi về diện tích và tăng gần 2,83 lần về sản lượng).

Lợi thế tự nhiên phù hợp để phát triển chủ đạo cây cà phê

Đắk Nông có nhiều tiềm năng, thế mạnh về phát triển nông nghiệp. Đất đai, khí hậu thích hợp với nhiều cây trồng và cho năng suất, chất lượng cao. Một trong những lợi thế phát triển nông nghiệp hàng đầu của Đắk Nông là nguồn đất đỏ bazan với đặc tính màu mỡ, tơi xốp rất thích hợp cho các loại cây công nghiệp phát triển, nhất là cây cà phê. Cũng vì đặc tính đất đai thuận lợi mà người trồng đỡ chi phí mua phân bón hay tưới nước cho cây cà phê phát triển.

Cùng với những nỗ lực của người dân, các cấp ngành trên địa bàn tỉnh Đắk Nông cũng đã tập trung vào việc xây dựng vùng nguyên liệu cà phê đặc sản theo tiêu chuẩn quốc tế. Hiện nay, diện tích cà phê sản xuất theo các tiêu chuẩn chứng nhận của Đắk Nông đạt khoảng 23.000 ha, sản lượng khoảng 82.000 tấn/năm. Trong đó, diện tích cà phê có chứng nhận VietGAP là 220 ha, chứng nhận hữu cơ 90 ha, chứng nhận các tiêu chuẩn khác là 23.179,01 ha.

Đắk Nông xác định cà phê là một trong những ngành hàng mũi nhọn. Do đó, tỉnh triển khai nhiều giải pháp để phát triển loại cây trồng này theo hướng chất lượng cao, hướng tới xuất khẩu, đồng thời thúc đẩy canh tác sản xuất theo hướng bền vững, ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Trồng cà phê dưới tán rừng là hướng phát triển mới của Đắk Nông

Ngành cà phê của Việt Nam đang phải đối mặt với vấn đề biến đổi khí hậu, với sự nóng lên toàn cầu. Điều này khiến nhiều vùng trồng cà phê thiếu nước tưới, dẫn tới năng suất và chất lượng cà phê sụt giảm. Nhìn nhận rõ những khó khăn này, Đắk Nông cần định hướng nghiên cứu và xây dựng mô hình trồng cà phê dưới tán rừng. Cách làm này còn gọi là cà phê cảnh quan. Mục đích là cho năng suất, chất lượng cà phê ổn định, bền vững. 

Cà phê cảnh quan là một mô hình trồng canh tác thích ứng biến đổi khí hậu hiệu quả, mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Mô hình này đã khẳng định hiệu quả và có thể nhân rộng ra toàn Tây Nguyên. Mô hình cà phê cảnh quan được xây dựng với 3 tầng sinh thái, bao gồm: tầng cây cao gồm cây che nắng, che sương, gió để điều tiết nhiệt độ vườn; tầng trung trồng cà phê và tầng thấp nhất là nuôi thảm thực vật cỏ.

Lãnh đạo Sở NN-PTNT cho biết, Đắk Nông hiện đang đẩy mạnh tổ chức lại sản xuất cà phê theo chuỗi giá trị. Trong đó, tỉnh quy hoạch, phát triển vùng nguyên liệu cà phê quy mô lớn, sản xuất theo tiêu chuẩn, chất lượng cao. Tỉnh phấn đấu trong giai đoạn 2022-2025 nâng diện tích cây cà phê sản xuất theo các tiêu chuẩn đạt 6.750 ha.