Tiền mặt quý hơn vàng
Reuters dẫn nguồn tin từ người dân cho biết nếu bạn không nhận được mã thông báo, bạn có thể phải xếp hàng hàng giờ để được giao dịch với máy rút tiền (ATM) đang hoạt động bên ngoài hoặc đến các nhà môi giới chợ đen, nơi sẽ bị tính phí hoa hồng lớn.
Thiếu hụt tiền mặt tại Myanmar đang tiếp tục diễn ra khi các ngân hàng tăng cường cho người dân hạn chế rút tiền sau cuộc đảo chính gần đây. Ngân hàng trung ương, hiện được điều hành bởi một người được chính quyền quân đội bổ nhiệm đã không trả lại một lượng tiền dự trữ mà họ nắm giữ cho các ngân hàng tư nhân, mà không đưa ra bất kỳ lý do nào, khiến các ngân hàng thiếu tiền mặt.
Ngân hàng tư nhân lớn nhất tại đất nước này cho phép chủ tài khoản rút tối đa 200.000 kyat tiền mặt từ ATM mỗi tuần. Nhưng do chỉ có thể rút tiền tại một số ATM cố định nên người dân có nhu cầu phải xếp hàng rất lâu mới có thể rút được tiền.
Tại trụ sở ngân hàng Kanbawza ở Yangon, người gửi tiền có thể rút tiền với hạn mức tương đương 30.000 USD. Nhưng phí rút tiền đến 6,5%. Dịch vụ ngân hàng tại Myanmar đình trệ xuất phát từ việc các đơn vị này tham gia phong trào phản đối cuộc binh biến hồi tháng 2. Tình hình vẫn chưa có nhiều có dấu hiệu khả quan, dù các nhân viên ngân hàng đã trở lại làm việc từ giữa tháng 4.
Việc thiếu tiền mặt đã cản trở hoạt động của các doanh nghiệp. Tình trạng thiếu tiền mặt cũng diễn ra trong quân đội, dẫn đến tình trạng khó trả lương cho binh sĩ đúng ngày, đẩy mọi người vào cảnh túng quẫn, hôi của.
Người dân và các công ty doanh nghiệp lo ngại rằng một khi đã gửi tiền mặt vào ngân hàng, họ sẽ không thể rút ra. Do vậy dẫn đến tình trạng người dân đổ đi rút tiền.
Các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động ở Myanmar cho biết họ không thể đáp ứng yêu cầu trả lương bằng tiền mặt thay vì chuyển khoản như trước đó. Nhiều nhà hàng, hàng quán cũng đang chỉ nhận thanh toán bằng tiền mặt. Makro Myanmar – một công ty bán buôn lớn có trụ sở tại Thái Lan, đã ngừng các giao dịch bằng thẻ tín dụng và hiện chỉ chấp nhận thanh toán tiền mặt.
Giá cả hàng hóa tăng vọt
Theo Google cho biết, mức độ ra ngoài nơi công cộng của người dân ở Myanmar đã tăng lên gần với mức độ ra nơi công cộng từ trước khi các cuộc đảo chính diễn ra. Tuy nhiên, tỉ lệ tiêu dùng vẫn rất thấp do thiếu tiền mặt và giá cả tăng cao, đi cùng với đó là tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, đồng thời hoạt động của các công ty cũng đang dần chậm lại.
“Hiện tại mọi người đều không có nhu cầu mua rau vì để tiết kiệm một cách tối thiểu”, một nam bán hàng nói. Giá lương thực đã tăng lên đến 15% từ đầu tháng 5. Do giá tăng nhập khẩu tăng chóng mặt khiến các mặt hàng thịt gia cầm và thịt lợn tăng theo.
Số khách hàng giảm mạnh tại các siêu thị và các khu vui chơi. Nhưng gần đây, tỷ lệ khách hàng tại các địa điểm trên đã hồi phục lại một nửa so với trước dịch bệnh.
Tuy nhiên, giá trị tiêu dùng vẫn ở mức thấp, bởi thiếu tiền mặt và giá cả hàng hóa tăng vọt. Ngoài ra, tỷ lệ thất nghiệp cũng gia tăng do các hoạt động kinh tế đình trệ bởi dịch bệnh covid.
“Tôi thường thanh toán chuyển khoản qua ngân hàng, tuy nhiên hiện tại mọi người chỉ nhận thanh toán tiền mặt “, một người dân cho hay.
Chỉ số Quản trị Mua sắm trong lĩnh vực sản xuất đã tăng từ 33,0 vào tháng 4 lên 39,7 trong tháng 5. Tuy nhiên, vẫn còn khá xa với mức tối thiểu cho thấy hoạt động sản xuất có sự tăng trưởng. Dòng vốn bị đình trệ khiến việc mua sắm ác nguyên liệu và mặt hàng hóa thiết yếu khác bế tắc.
Trong bối cảnh lòng tin của người dân vào ngân hàng ít có khả năng sớm khôi phục, hỗn loạn trên thị trường tài chính cũng như đời sống của người dân Myanmar sẽ tiếp tục kéo dài trong thời gian tới.
Phan Huy – Phạm Nhi
