Mở rộng Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An: Tạo dư địa mới cho tăng trưởng vùng

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký ban hành Quyết định số 490/QĐ-TTg ngày 27/3/2026, phê duyệt mở rộng Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An với quy mô 104.269,94 ha, trong đó có 93.319,94 ha đất liền và 10.950 ha mặt biển. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển Nghệ An trở thành trung tâm kinh tế của khu vực Bắc Trung Bộ.

Theo quy hoạch mới, khu kinh tế sẽ phát triển theo mô hình tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, trong đó công nghiệp giữ vai trò nòng cốt. Các ngành ưu tiên gồm điện tử, sản xuất ô tô, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng tái tạo, luyện và cán thép chất lượng cao, cơ khí chế tạo, đóng mới và sửa chữa tàu biển, sản xuất vật liệu xây dựng, hàng tiêu dùng và chế biến nông, lâm, thủy sản phục vụ xuất khẩu.

Việc phát triển Khu kinh tế Đông Nam gắn chặt với khai thác hiệu quả hệ thống cảng biển, đặc biệt là Cảng Cửa Lò và Cảng Đông Hồi - những đầu mối quan trọng trong chuỗi logistics khu vực. Đây là lợi thế lớn giúp khu kinh tế nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn trong và ngoài nước.

Mở rộng không gian, định hình trung tâm công nghiệp - dịch vụ mới

Quyết định mở rộng lần này không chỉ đơn thuần gia tăng diện tích mà còn hướng đến tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng đồng bộ, hiện đại. Lộ trình phát triển khu kinh tế được chia thành 3 giai đoạn rõ ràng.

Giai đoạn từ nay đến năm 2027 sẽ tập trung hoàn thành Quy hoạch chung và các quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 đối với những khu vực trọng điểm, đồng thời đầu tư xây dựng một số công trình hạ tầng lớn, tạo nền tảng thu hút các dự án đầu tư trong và ngoài nước.

Từ năm 2028 đến 2030, các công trình, dự án đã xây dựng sẽ được đưa vào vận hành hiệu quả; hệ thống hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng đô thị, công nghiệp và dịch vụ tiếp tục được hoàn thiện đồng bộ. Đây cũng là giai đoạn tăng tốc thu hút đầu tư, chuẩn bị cho bước phát triển sau năm 2030, trong đó có việc nghiên cứu triển khai các mô hình khu công nghiệp mới, dự án sản xuất quy mô lớn.

Giai đoạn 2031 - 2050 hướng tới hoàn thiện toàn diện hệ thống kết cấu kinh tế - xã hội theo hướng hiện đại, đồng bộ; đẩy nhanh quá trình đô thị hóa, từng bước hình thành các đô thị xanh, thông minh với hệ thống dịch vụ chất lượng cao.

Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An hiện đang là một trong những khu kinh tế ven biển có tốc độ phát triển nhanh ở khu vực Bắc Trung Bộ, thu hút nhiều dự án FDI quy mô lớn trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng và hạ tầng. Việc mở rộng quy mô được kỳ vọng sẽ tạo quỹ đất sạch lớn hơn, đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư chiến lược trong giai đoạn tới.

Tăng sức hút đầu tư, thúc đẩy động lực tăng trưởng vùng

Thực tế cho thấy, Khu kinh tế Đông Nam đang giữ vai trò là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của tỉnh Nghệ An. Năm 2025, tổng doanh thu trong khu kinh tế ước đạt khoảng 107.419 tỷ đồng, tăng 39% so với cùng kỳ; kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 2,58 tỷ USD; thu ngân sách đạt 3.588 tỷ đồng, chiếm 13,5% tổng thu toàn tỉnh.

Không chỉ đóng góp lớn cho ngân sách, khu kinh tế còn tạo việc làm cho hơn 64.300 lao động, tăng gần 17.000 người so với năm 2024, với mức thu nhập bình quân đạt trên 9 triệu đồng/người/tháng. Những con số này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khu kinh tế trong cơ cấu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Đáng chú ý, trong thời gian gần đây, Nghệ An liên tục cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng giao thông kết nối như đường ven biển, cao tốc Bắc - Nam, tạo điều kiện thuận lợi cho Khu kinh tế Đông Nam phát huy lợi thế.

Theo quyết định số 490/QĐ-TTg, Phó Thủ tướng Chính phủ giao UBND tỉnh Nghệ An rà soát, tích hợp đầy đủ phương án phát triển khu kinh tế vào quy hoạch tỉnh điều chỉnh; đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng đất, bảo đảm phù hợp với các chỉ tiêu đã được phê duyệt. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm phát triển khu kinh tế theo đúng định hướng, tránh dàn trải, lãng phí nguồn lực.