Mexico là cánh cửa vàng để hàng Việt tiến vào Bắc Mỹ
Phúc Minh
Giữa bối cảnh toàn cầu dịch chuyển chuỗi cung ứng và xu hướng bảo hộ thương mại ngày càng rõ rệt, Mexico nổi lên như một điểm đến thay thế quan trọng khi nước này áp dụng mức thuế cao với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, trong khi hàng Việt Nam lại được hưởng ưu đãi thuế quan sâu nhờ CPTPP. Chính sự tương phản này đã tạo nên “thời điểm vàng”
Chìa khóa mở rộng thị phần tại thị trường 134 triệu dân
Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – Mexico đã đạt hơn 7,7 tỷ USD, tăng tới 32,31% so với cùng kỳ năm trước. Con số này không chỉ cho thấy sức bật mạnh mẽ của thương mại song phương, mà còn minh chứng cho khả năng tận dụng linh hoạt ưu đãi CPTPP của doanh nghiệp Việt.
Các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực đều ghi nhận tăng trưởng ấn tượng: máy móc, thiết bị điện tăng 46,2%, sản phẩm nhựa tăng 64,2%, giày dép tăng gần 45%, trong khi dệt may dù giảm nhẹ nhưng vẫn duy trì vai trò dẫn dắt kim ngạch. Đặc biệt, nhiều mặt hàng nông – công nghiệp có mức tăng vượt bậc: cà phê tăng hơn 8 lần, gỗ và sản phẩm gỗ tăng 50%, cao su tăng 65%, phương tiện vận tải và phụ tùng tăng trên 51%, phản ánh năng lực mở rộng sản xuất và khả năng thích ứng nhanh của doanh nghiệp Việt.
Thương vụ Việt Nam tại Mexico khuyến nghị, doanh nghiệp mạnh dạn đẩy mạnh xuất khẩu sang Mexico
Theo ông Lưu Vạn Khang, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Mexico, chính sách thuế mới của Mexico đã vô tình tạo cú hích lớn cho hàng Việt. Từ tháng 4/2024, Mexico áp mức thuế nhập khẩu tới 50% đối với gần 1.400 mặt hàng Trung Quốc và hàng nghìn sản phẩm khác từ các nước không có FTA. Nhờ CPTPP, hàng Việt Nam được hưởng mức thuế thấp hoặc miễn thuế hoàn toàn, trở thành nguồn cung thay thế chiến lược cho nhiều tập đoàn và chuỗi phân phối lớn tại Mexico.
Nhiều doanh nghiệp Mexico đã chủ động tìm đến Việt Nam để ký kết hợp đồng dài hạn, đặc biệt trong các lĩnh vực giày dép, dệt may, điện tử, nội thất và thực phẩm chế biến. Cùng với đó, Thương vụ Việt Nam tại Mexico đóng vai trò như một “cầu nối mềm” giúp doanh nghiệp trong nước thâm nhập thị trường: hỗ trợ kết nối đối tác, cung cấp tư vấn pháp lý, xử lý các vụ việc phòng vệ thương mại, và tháo gỡ vướng mắc thông quan. Điển hình, gần 100.000 tấn thép Việt Nam đã được thông quan thành công sau khi phía Mexico đột ngột áp thuế, nhờ sự can thiệp kịp thời của Thương vụ.
Không chỉ dừng lại ở thương mại, cơ hội còn mở rộng sang đầu tư và dịch vụ hậu cần. Các chuyên gia cho rằng, việc tận dụng CPTPP để đặt kho trung chuyển hoặc nhà máy sản xuất tại Mexico sẽ giúp doanh nghiệp Việt rút ngắn chi phí logistics, giảm rủi ro thuế và tận dụng mạng lưới thương mại tự do mà Mexico đã ký với Mỹ và Canada. Qua đó, hàng Việt không chỉ đến với người tiêu dùng Mexico mà còn len sâu vào toàn khu vực Bắc Mỹ – thị trường hơn 500 triệu dân có sức mua hàng đầu thế giới.
Thách thức mới và bài toán “cân bằng lợi ích”
Song song với cơ hội, thị trường Mexico cũng đang xuất hiện những thách thức mới khi chính phủ nước này ngày càng chịu sức ép từ các nhóm ngành sản xuất nội địa. Tháng 8/2025, Bộ Kinh tế Mexico đã ban hành sắc lệnh bảo hộ ngành giày dép, một lĩnh vực sử dụng hơn 130.000 lao động, nhằm hạn chế nhập khẩu miễn thuế từ châu Á, trong đó có Việt Nam.
Một số quan điểm trong giới chức Mexico cho rằng cán cân thương mại nghiêng quá mạnh về Việt Nam. Điều này buộc Việt Nam phải khéo léo hơn trong cách tiếp cận, không chỉ thúc đẩy xuất khẩu đơn thuần mà còn mở rộng cơ hội cho hàng hóa Mexico, nhất là nông sản, thâm nhập thị trường Việt Nam để đảm bảo quan hệ song phương hài hòa, bền vững.
Bộ Kinh tế Mexico đã ban hành sắc lệnh bảo hộ ngành giày dép, một lĩnh vực sử dụng hơn 130.000 lao động, nhằm hạn chế nhập khẩu miễn thuế từ châu Á, trong đó có Việt Nam. Nguồn: IT
Tham tán Lưu Vạn Khang cũng lưu ý về rủi ro pháp lý và các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng được áp dụng nghiêm ngặt. Với các ngành như thép, dệt may, hay nhựa, nếu không tuân thủ chặt chẽ quy tắc xuất xứ trong CPTPP, doanh nghiệp Việt có thể đối mặt với các vụ kiện chống bán phá giá. “Để phát triển bền vững, doanh nghiệp phải minh bạch hóa chuỗi cung ứng, chứng minh nguồn gốc rõ ràng, và chủ động thích ứng với tiêu chuẩn quốc tế. CPTPP chỉ thực sự là lợi thế khi chúng ta biết ‘chơi đúng luật’,” ông nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, năng lực logistics và truyền thông thương hiệu vẫn là điểm yếu cố hữu của nhiều doanh nghiệp Việt. Trong khi người tiêu dùng Mexico ngày càng ưa chuộng sản phẩm có câu chuyện nguồn gốc, thiết kế thân thiện và tiêu chuẩn bền vững, thì hàng Việt vẫn chủ yếu cạnh tranh bằng giá. Nếu không sớm chuyển dịch sang chiến lược giá trị gia tăng như đầu tư bao bì, tiếp thị, và phân phối bản địa hóa – lợi thế CPTPP có thể chỉ mang tính ngắn hạn.
Dù vậy, một số tín hiệu tích cực đang xuất hiện. Tập đoàn Coppel, sở hữu hơn 1.800 điểm bán tại Mexico, đã mở văn phòng đại diện tại Việt Nam để tìm kiếm nguồn cung trực tiếp, cắt giảm khâu trung gian. Tập đoàn Charly, nhà nhập khẩu hơn 10 triệu đôi giày thể thao mỗi năm, cũng đang lên kế hoạch chuyển toàn bộ nhà máy gia công từ Trung Quốc sang Việt Nam. Những bước đi này không chỉ minh chứng cho năng lực sản xuất của Việt Nam, mà còn thể hiện niềm tin ngày càng lớn của doanh nghiệp Mexico vào thị trường và con người Việt Nam.
Trong thời gian tới, Việt Nam và Mexico dự kiến sẽ tổ chức Kỳ họp lần thứ 4 của Ủy ban hỗn hợp về Kinh tế – Thương mại và Đầu tư, do Bộ Công Thương Việt Nam chủ trì. Đây sẽ là diễn đàn quan trọng để hai bên rà soát việc thực thi CPTPP, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới như khoa học – công nghệ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số – những lĩnh vực mà Mexico đang đặc biệt quan tâm, còn Việt Nam có nhiều thế mạnh.
