M&A Việt Nam đón sóng công nghệ và đổi mới sáng tạo

Công nghệ trở thành tâm điểm của M&A Việt Nam

Nếu như quy mô và giá trị tài sản từng là yếu tố quyết định sức hấp dẫn của doanh nghiệp, thì hiện nay công nghệ, dữ liệu và năng lực đổi mới sáng tạo đang ngày càng trở thành những tài sản chiến lược thu hút dòng vốn.

Những tín hiệu từ thị trường cho thấy hoạt động M&A đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, được hỗ trợ bởi sự phục hồi của nền kinh tế, sự gia tăng của dòng vốn trong nước và triển vọng nâng hạng thị trường chứng khoán. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến đáng chú ý của các nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội trong lĩnh vực công nghệ và hạ tầng số.

Theo số liệu được công bố tại Venture Forum 2026, năm 2025 thị trường ghi nhận 367 giao dịch M&A với tổng giá trị đạt 8,72 tỷ USD. Dù chưa trở lại mức đỉnh của giai đoạn bùng nổ trước đây, nhưng các chuyên gia đánh giá thị trường đang phục hồi theo hướng bền vững hơn, với chất lượng giao dịch và cơ cấu ngành nghề có nhiều thay đổi. Dự báo đến năm 2030, quy mô thị trường M&A Việt Nam có thể đạt từ 14-16 tỷ USD.

Điểm đáng chú ý là tỷ trọng dòng vốn nội địa đang gia tăng nhanh chóng. Nếu trước đây các thương vụ lớn chủ yếu được dẫn dắt bởi nhà đầu tư nước ngoài, hiện nay các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong nước đã tham gia sâu hơn vào thị trường, chiếm khoảng 35% tổng giá trị giao dịch. Không ít thương vụ có quy mô hàng trăm triệu USD đã được thực hiện bởi các nhà đầu tư Việt Nam.

Sự lớn mạnh của dòng vốn nội địa không chỉ giúp thị trường giảm phụ thuộc vào nguồn vốn ngoại mà còn phản ánh quá trình tích lũy năng lực tài chính của khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước.

Trong hơn một thập kỷ qua, bất động sản, hàng tiêu dùng và công nghiệp luôn là những lĩnh vực dẫn dắt hoạt động M&A tại Việt Nam. Tuy nhiên, bức tranh hiện nay đang dần thay đổi khi công nghệ nổi lên như một lĩnh vực giàu tiềm năng tăng trưởng.

Các chuyên gia cho rằng những ngành liên quan đến AI, Internet vạn vật (IoT), hạ tầng số và công nghiệp bán dẫn đang trở thành "làn gió mới" của thị trường. Mặc dù tỷ trọng giao dịch công nghệ hiện vẫn còn khiêm tốn so với các ngành truyền thống, nhưng tốc độ gia tăng sự quan tâm của các nhà đầu tư là rất rõ rệt.

Một trong những động lực quan trọng đến từ sự hiện diện ngày càng lớn của các tập đoàn công nghệ toàn cầu tại Việt Nam. Các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) của Qualcomm, Nvidia, Intel cùng nhiều doanh nghiệp công nghệ quốc tế khác đang góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có chiều sâu hơn.

Sự hiện diện của các trung tâm R&D không chỉ mang lại nguồn vốn đầu tư trực tiếp mà còn đóng vai trò như những "vườn ươm" công nghệ, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển sản phẩm có tính ứng dụng cao. Khi các startup trưởng thành hơn, đây sẽ là nguồn cung tiềm năng cho các thương vụ M&A trong tương lai.

Bên cạnh đó, dữ liệu và hạ tầng số đang được nhìn nhận như những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhà đầu tư không còn chỉ đánh giá doanh nghiệp qua doanh thu hay lợi nhuận ngắn hạn mà ngày càng quan tâm tới năng lực khai thác dữ liệu, khả năng đổi mới công nghệ và chất lượng quản trị.

Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận của dòng vốn đầu tư toàn cầu, khi tài sản vô hình ngày càng có vai trò lớn hơn so với tài sản hữu hình truyền thống.

Minh bạch và quản trị sẽ quyết định khả năng hút vốn

Bên cạnh cơ hội, thị trường M&A Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ hơn.

Nếu trước đây tốc độ tăng trưởng cao có thể là yếu tố đủ để thu hút nhà đầu tư, thì hiện nay các quỹ đầu tư quốc tế đặt yêu cầu ngày càng cao đối với tính minh bạch và năng lực quản trị doanh nghiệp. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường đang hướng tới các thương vụ có quy mô lớn hơn và thời gian nắm giữ dài hơn.

Các chuyên gia nhận định chất lượng quản trị sẽ là yếu tố quyết định khả năng tiếp cận dòng vốn quốc tế trong giai đoạn tới. Doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào các thương vụ M&A cần xây dựng hệ thống quản trị chuyên nghiệp, chuẩn hóa dữ liệu tài chính, nâng cao tính minh bạch và tối ưu hiệu quả vận hành.

Bà Lê Hàn Tuệ Lâm, Giám đốc điều hành VinVentures (Vingroup) cho rằng: “Đã đến lúc chúng ta không chỉ nhìn vào số lượng thương vụ M&A hay các con số bề nổi, mà cần quan tâm nhiều hơn đến chất lượng doanh nghiệp, chất lượng dòng tiền và chất lượng của thị trường. Để tiếp cận nguồn vốn hiệu quả hơn, doanh nghiệp cần tập trung nâng cao tính minh bạch, năng lực quản trị và khả năng phát triển bền vững. Đây cũng là những tiêu chí ngày càng được các nhà đầu tư coi trọng khi đánh giá cơ hội đầu tư tại Việt Nam”.

Cùng với đó, triển vọng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam đang được xem là một trong những yếu tố có thể tạo ra cú hích mới cho hoạt động M&A. Khi thị trường được nâng hạng, khả năng tiếp cận nguồn vốn tổ chức quốc tế sẽ rộng mở hơn, đồng thời gia tăng tính thanh khoản cho các hoạt động IPO và thoái vốn.

Nguồn cung cho thị trường trong những năm tới cũng được đánh giá khá dồi dào. Hoạt động thoái vốn nhà nước, các thương vụ thoái vốn của quỹ đầu tư tư nhân và sự trưởng thành của nhiều startup quy mô lớn sẽ tiếp tục tạo ra hàng tỷ USD cơ hội giao dịch.

Trong bức tranh đó, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang có thêm những tín hiệu tích cực. Việt Nam hiện sở hữu 4 doanh nghiệp kỳ lân và đặt mục tiêu có ít nhất 8 kỳ lân vào năm 2030. Đáng chú ý, TP.HCM đã lần đầu tiên lọt vào Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp năng động nhất thế giới, tạo thêm nền tảng cho việc hình thành thế hệ doanh nghiệp công nghệ mới.

Sự kết hợp giữa dòng vốn nội địa ngày càng lớn mạnh, làn sóng công nghệ mới và quá trình nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp đang mở ra cơ hội để thị trường M&A Việt Nam bước sang một giai đoạn phát triển mới. Nếu tận dụng tốt những điều kiện thuận lợi này, Việt Nam không chỉ thu hút thêm các thương vụ tỷ USD mà còn có cơ hội hình thành những doanh nghiệp công nghệ có sức cạnh tranh ở quy mô khu vực và toàn cầu.