Ls Trương Thanh Đức: Luật Doanh nghiệp 2020 tạo bước tiến mới cho doanh nghiệp Việt

Ls. Trương Thanh Đức – Trọng tài viên VIAC, Chủ tịch Hội đồng Thành viên Công ty Luật BASICO cho rằng, các doanh nghiệp cần chú ý đến những điểm mới sau để thực hiện trách nhiệm và quyền lợi khi Luật Doanh nghiệp 2020 có hiệu lực vào đầu năm 2021.

Về người đại diện pháp luật, nếu trong điều lệ, Giám đốc và Chủ tịch không được phân chia rõ quyền và nghĩa vụ thì mỗi người đều là đại diện đủ thẩm quyền, và tất cả phải chịu trách nhiệm liên đới.

Với vấn đề con dấu doanh nghiệp, có 3 nội dung doanh nghiệp cần quan tâm gồm: hình thức, nội dung, sử dụng. Hình thức không có gì thay đổi so với luật cũ tuy nhiên về nội dung, ý tưởng xóa sổ con dấu vẫn chưa thực hiện được. Trước đây, con dấu cần có tên doanh nghiệp, mã số doanh nghiệp, tuy nhiên luật mới không còn quy định về 2 yếu tố này. Về thủ tục, trước đây cần thông báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh về thay đổi, sửa đổi… nhưng theo quy định của luật mới thì không cần nữa.

Về thời hạn góp vốn thành lập. Thời hạn góp vốn theo Luật Doanh nghiệp 2020 là trong vòng 90 ngày, tuy nhiên có một điểm lưu ý là: phần thủ tục hành chính không tính vào thời hạn 90 ngày trên. Như vậy, luật đặt ra một tình huống mở vô thời hạn, doanh nghiệp giờ đây sẽ không còn lo vi phạm về khoản thời gian góp vốn thành lập nữa.

Về ký biên bản họp của hội đồng thành viên đối với công ty TNHH 2 thành viên, của hội đồng quản trị và đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần, Luật Doanh nghiệp 2005 quy định tất cả những người họp phải ký; Luật 2014 sửa đơn giản và cởi mở hơn, chỉ cần chủ tọa và thư ký ký. Đến Luật 2020 quy định, nếu Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch không ký, Quốc hội cho phép tất cả những người tham gia họp ký thì biên bản được chấp nhận (6/7 người ký).

Về xác định doanh nghiệp nhà nước, nếu doanh nghiệp có 100% vốn từ Nhà nước thì Theo Luật 2020 quy định là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thay vì gọi là doanh nghiệp nhà nước như trước kia. Đối với doanh nghiệp có vốn của Nhà nước trên 50% thì sẽ là doanh nghiệp nhà nước thay vì gọi là doanh nghiệp có vốn nhà nước như trước kia.

Trước đây có 3 loại cổ phần ưu đãi, 1 loại cổ phần cổ đông. Luật Doanh nghiệp 2020 vẫn giữ nguyên các loại cổ phần ưu đãi, còn về cổ phần cổ đông thì được tách ra thêm cổ phần cổ đông cơ sở. Cổ phần này được dùng làm tài sản cơ sở để phát hành “Chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết”. Ngoài ra, nó còn có lợi ích kinh tế và nghĩa vụ tương ứng với cổ phần phổ thông, trừ quyền biểu quyết.

Với vấn đề chào bán cổ phần và trái phiếu riêng lẻ, Luật Doanh nghiệp 2020 đưa ra mức chào bán cho dưới 100 nhà đầu tư, không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp hoặc chỉ chào bán cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, không chào bán thông qua phương tiện thông tin đại chúng.

Chủ tịch Hội đồng Thành viên Công ty Luật BASICO đặc biệt nhấn mạnh quyền và nghĩa vụ của đại hội đồng cổ đông. Trước đây có 9 nhiệm vụ của đại hội đồng cổ đông, Luật 2020 thêm quyết định về ngân sách hoặc tổng mức thù lao, thưởng và lợi ích khác cho hội đồng quản trị, ban kiểm soát; phê duyệt quản trị nội bộ, quy chế hoạt động hội đồng quản trị và ban kiểm soát, danh sách và quyết định công ty kiểm toán độc lập. Một nghĩa vụ mới nữa là chấp thuận giao dịch vay, cho vay, bán tài sản trên 10% tổng giá trị tài sản ghi trong báo cáo tài chính  gần nhất giữa công ty với cổ đông sở hữu trên 51% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết hoặc người có liên quan của cổ đông đó.

Vấn đề quyền cổ đông cũng có thêm những quyền lợi mới. Luật mới quy định bỏ toàn bộ thời hạn, giới hạn sở hữu để gắn với quyền của cổ đông. Trước đây, có 2 loại thời hạn sở hữu tối thiểu trong 6 tháng thì mới được quyền họp cổ đông, giới thiệu ứng viên hội đồng…

Đến nay, chỉ 1% cổ đông cũng có thể khởi kiện thành viên hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc để yêu cầu bồi thường thiệt hại. 5% cổ đông có thể được xem xét và trích lục sổ sách báo cáo, yêu cầu triệu tập họp đại hội đồng cổ đông, yêu cầu ban kiểm soát kiểm tra. 10% cổ đông sẽ được đề cử ứng viên Hội đồng quản trị, ban kiểm soát.

Trần Thùy