Loạt doanh nghiệp bất động sản là cổ đông tại ngân hàng MSB, OCB

Lộ diện loạt cổ đông là doanh nghiệp bất động sản tại các ngân hàng

Trước đây, các ngân hàng chỉ công khai thông tin cá nhân cổ đông nắm giữ từ 5% vốn hoặc thông tin của lãnh đạo cùng người có liên quan. Nhưng theo Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi có hiệu lực từ 1/7/2024, ngân hàng cũng phải công khai thông tin cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ. 

Theo Luật các tổ chức tín dụng 2024 được sửa đổi và bổ sung ngày 1/7 thì tỷ lệ sở hữu cổ phần tối đa của một cổ đông là tổ chức giảm từ 15% xuống còn 10%; tỷ lệ sở hữu cổ phần tối đa của cổ đông và người có liên quan của cổ đông đó giảm từ 20% xuống 15%. Tỷ lệ sở hữu tối đa của cá nhân được giữ nguyên là 5%. Tỷ lệ sở hữu của cổ đông ngước ngoài do Chính phủ quy định.

Bên cạnh đó, luật cũng bổ sung trách nhiệm công bố thông tin toàn diện về các cổ đông nắm giữ trên 1% vốn điều lệ của tổ chức tín dụng, bao gồm thông tin về cổ đông, người có liên quan và chi tiết sở hữu.

Để đáp ứng quy định mới, từ đầu tháng 7, các ngân hàng lần lượt công bố danh sách cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ trở lên. Cũng từ đây, hé lộ ra loạt doanh nghiệp bất động sản là cổ đông ngân hàng.

Theo đó, danh sách cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) được công bố đã "phát lộ" ra một công ty nằm trong hệ sinh thái của ROX Group (tiền thân là TNG Holdings Vietnam - doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực bất động sản). Cụ thể, Công ty CP ROX Key Holdings ( công ty quản lý, vận hành bất động sản, khách sạn - lưu trú thuộc ROX Group) hiện nắm 2,43% vốn điều lệ tại MSB.

Ngoài ra còn có, CTCP Đầu tư xây dựng ROX Cons Việt Nam (hoạt động trong lĩnh vực xây dựng dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật) cũng đang nắm 1,87% vốn MSB. CTCP Đầu tư và Cho thuê tài sản TNL nắm giữ 1,08% vốn MSB. ROX Cons và Công ty Cho thuê Tài sản TNL là thương hiệu kinh doanh mặt bằng cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại và mặt bằng bán lẻ.

Đặc biệt, Công ty TNHH Khu nghỉ dưỡng Bãi Dài cũng đang sở hữu 4,96% vốn tại ngân hàng MSB. Doanh nghiệp này được biết đến là chủ đầu tư Dự án Khu Nghỉ Dưỡng Cam Ranh Flowers được thành lập tháng 12/2012 với vốn điều lệ 83,5 tỷ đồng.

Danh sách cổ đông là doanh nghiệp bất động sản nắm trên 1% vốn tại MSB còn có sự xuất hiện của Công ty TNHH Thành phố Công nghệ xanh Hà Nội nắm 4,97% vốn. Công ty xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng KCN Hà Nội - Đài Tư nắm 4,98% vốn và Công ty CP Đầu tư Ricohomes nắm 2,64% vốn ngân hàng.

 

Danh sách cổ đông là doanh nghiệp bất động sản nắm trên 1% vốn Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) cũng khá đông. Trong đó có Tổng Công ty Bến Thành nắm 4,96% vốn của OCB. CTCP Đầu tư Bình An House nắm 4,74%; CTCP Greenwave Capital sở hữu 4,43%; CTCP Đầu Tư HVR nắm giữa 3,85%; CTCP Phát triển Hạ tầng Khu công nghiệp Tây Ninh nắm giữ 3,24% vốn OCB; Công ty Đầu tư và Xây lắp điện số 8 Bình Thuận nắm giữ 3,26% vốn ngân hàng.


Ngoài ra, CTCP Tập đoàn Gelex là cổ đông lớn nhất tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Eximbank, mã: EIB). Hiện Gelex đang sở hữu 174,7 triệu cổ phiếu EIB, tương đương 10% vốn ngân hàng. 

Tập đoàn Gelex là một trong những tập đoàn đa ngành quy mô lớn tại thị trường trong nước. Ngoài các ngành kinh doanh cốt lõi như điện, vật liệu xây dựng, Gelex cũng là tên tuổi lớn trên thị trường bất động sản khu công nghiệp sau thương vụ thâu tóm Viglacera. Hiện Gelex có hơn 50 công ty thành viên.

Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (mã: VIB) cũng có loạt doanh nghiệp bất động sản nắm giữ vốn như CTCP Beston nắm giữ 4,68% vốn; CTCP Uniben sở hữu 3,9% vốn và CTCP Cơ điện lạnh (REE) nắm giữ 1,99% vốn ngân hàng.

Theo tìm hiểu, CTCP Cơ điện lạnh (REE) nổi tiếng với cơ điện lạnh, đầu tư hạ tầng điện nước, nhưng trong những năm gần đây mảng kinh doanh bất động sản đang tỏ ra hết sức hiệu quả. Trong lĩnh vực phát triển bất động sản, REE sở hữu Công ty TNHH Bất động sản REE (REE Land), với VIID là công ty thành viên và Saigonres.

CTCP Beston có ngành nghề kinh doanh chính buôn bán thực phẩm. Ngoài ra còn kinh doanh bất động sản, quyền sử dụng đất thuộc chủ sở hữu;...

Đã có nhiều bài học từ mối quan hệ ngân hàng - Doanh nghiệp bất động sản 

Vụ án Ngân hàng SCB và bà Trương Mỹ Lan từng gây rúng động một thời khi trong vụ án xảy ra tại Ngân hàng SCB (giai đoạn I), Hội đồng xét xử xác định bà Trương Mỹ Lan đã thâu tóm, nắm giữ đến 91,5% cổ phần Ngân hàng SCB thông qua các cá nhân, pháp nhân đứng tên giùm. Bà Lan đã chỉ đạo lãnh đạo chủ chốt tại SCB và Vạn Thịnh Phát lập các hồ sơ khống, rút tiền SCB.

Hay tại Ngân hàng Xây dựng (CBBank) và Ngân hàng thương mại TNHH một thành viên Toàn Cầu (GP Bank) vào năm 2015. 

Sự liên quan mật thiết giữa Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế – một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về tình trạng sở hữu chéo trong hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam vốn đã nhức nhối trong hơn một thập kỷ qua.

Để lịch sử không lặp lại như đại án Vạn Thịnh Phát – SCB,... Luật Các Tổ chức tín dụng (TCTD) 2024 đã quy định chặt chẽ hơn về tỷ lệ sở hữu cổ phần nhằm ngăn chặn sở hữu chéo, chi phối, thao túng trong hoạt động ngân hàng.

Việc công khai thông tin cổ đông từ 1% vốn được giới chuyên gia nhận định là cần thiết để phòng ngừa chuyện đứng tên hộ, đầu tư núp bóng, hạn chế tình trạng sở hữu chéo, thậm chí là thao túng ngân hàng. Đây có thể được xem là giải pháp hỗ trợ các cơ quan liên quan giám sát, thanh kiểm tra để đánh giá mức độ rủi ro của các tổ chức tín dụng.