Liên kết phát triển bền vững sản phẩm Rong Nho Khánh Hòa

Thủ phủ rong nho

Vùng ven biển Ninh Hải, Ninh Hòa đã từng bị bỏ hoang vì môi trường nước bị ô nhiễm nặng, do quá trình nuôi tôm tự phát kéo dài trong nhiều năm. Từ năm 2004, người dân phường Ninh Hải bắt đầu nuôi trồng rong nho với mục đích vừa thu bán sản phẩm giàu dinh dưỡng, vừa cải thiện môi trường biển địa phương. Đến nay, Ninh Hải đã hình thành được vùng chuyên canh nuôi trồng rong nho để xuất khẩu với quy mô hàng chục ha, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân trong vùng.

Theo các nhà khoa học Nhật Bản, rong nho bổ dưỡng vì trong rong nho chứa giá trị dinh dưỡng cao. Rong nho giúp bổ sung nhiều vitamin nhóm A, B, C cùng các khoáng chất vi lượng như canxi, sắt, magiê, kali, iốt... hỗ trợ tăng cường sức khỏe và hệ miễn dịch. Rong nho được dùng để ăn sống, vị ngọt nhẹ, mát, được ưa chuộng trong các món salad lạnh ở các nhà hàng cũng như bữa ăn gia đình.

Việc gieo trồng và phổ biến các đìa rong nho tại Ninh Hải, Ninh Hòa không chỉ mang đến sản phẩm nông nghiệp giá trị cao mà còn góp phần phát triển các ngành nghề đi kèm như nghề lặn hái rong nho. Các thợ vớt rong thường hình thành tổ đội, mỗi tổ khoảng 10 người. Họ có các dụng cụ chuyên dụng như: Áo lặn, kính lặn, ống thở để có thể dầm mình dưới nước hàng giờ liên tục. Vùng rong nho Ninh Hải có hàng trăm người làm nghề hái rong như vậy.

Thành lập nghiệp đoàn cơ sở nuôi trồng rong nho 

Qua khảo sát, tại phường Ninh Hải đã hình thành nên các đội thu vớt rong nho với khoảng 320 người, chưa kể hàng trăm công nhân, lao động làm việc trong các cơ sở chế biến rong nho. Sau một thời gian vận động, Công đoàn ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh đã thành lập Nghiệp đoàn cơ sở nuôi trồng rong nho Ninh Hải. Ông Phạm Huy Trường - Chủ tịch Công đoàn ngành Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh cho biết, nghiệp đoàn ra đời trước hết nhằm chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng cho các đoàn viên theo quy định pháp luật; đồng thời, từng bước chuẩn hóa đội ngũ lao động này. Công đoàn ngành sẽ hỗ trợ nghiệp đoàn tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trong thực hành sản xuất, các quy định liên quan đến an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo vệ môi trường, an toàn lao động...; giúp đỡ thành viên trong nghiệp đoàn thống nhất quy trình, kỹ thuật sản xuất, tạo ra chuỗi hàng hóa có uy tín, đảm bảo chất lượng, giúp thu hút đầu tư, tìm đối tác và đầu ra cho sản phẩm.

Cũng theo lãnh đạo Công đoàn ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh, trong quy hoạch phát triển thủy sản của tỉnh có ngành nghề trồng rong nho. Hiện nay, Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF) đang triển khai dự án chuỗi rong biển bền vững - Dự án GEF từ năm 2022 - 2026. Khánh Hòa là một trong những địa phương được lựa chọn để triển khai dự án. Cụ thể, tại Khánh Hòa, dự án tập trung tạo điều kiện môi trường để phát triển ngành sản xuất rong biển; phát triển chuỗi giá trị (triển khai mô hình trồng rong nho, xây dựng chuỗi liên kết rong nho, hỗ trợ cho vay vốn ưu đãi,..); xây dựng thí điểm mô hình nuôi trồng thủy sản bền vững có kết hợp trồng rong tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng tại địa phương. Việc hình thành nghiệp đoàn, trong đó có các hộ trồng, thu hái, chế biến và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực rong nho tại Ninh Hải sẽ tạo nên mối liên kết, hợp tác, thống nhất, từng bước giải quyết được những khó khăn về đầu ra sản phẩm, công đoạn bảo quản rong sau khi thu hoạch, hạn chế của người trồng rong trong nắm bắt thông tin thị trường, đồng thời từng bước chuẩn hóa, nâng cao hơn nữa tính chuyên nghiệp, hiện đại của nghề làm rong nho. 

Liên kết phát triển bền vững sản phẩm rong nho

Ghi nhận tại phường Ninh Hải (TX Ninh Hòa), công tác nuôi trồng rong nho tại đây đang phát triển khá mạnh, giúp nhiều người dân thu nhập ổn định so với các đối tượng nuôi trồng thủy sản khác. Đặc biệt, nhiều người dân tham gia chuỗi liên kết trồng rong nho với doanh nghiệp để có đầu ra ổn định hơn. Tuy nhiên yêu cầu rong nho cung cấp cho các doanh nghiệp phải đạt tiêu chuẩn như cọng rong dài từ 6cm trở lên, trái xanh, dày, không bị thưa. Để làm được điều đó, ban đầu người dân đã được phía các doanh nghiệp hỗ trợ vốn sản xuất, chuyển giao công nghệ trồng rong nho phù hợp.

Theo đó, về điều kiện phù hợp giúp rong nho sống và phát triển tốt là ở các vùng biển ấm, nhiệt độ dao động từ 25 - 28 độ C và độ mặn từ 30/1000 đến 35/1000. Vì vậy, mỗi ao nuôi rong nho đều được dùng lưới lan để che nắng. Cùng với nguồn nước biển nuôi rong nho thường xuyên kiểm tra và thay nước. Hiện nay, người dân trồng rong bằng phương pháp dưới đáy nước, tức dùng các nẹp bằng tre hoặc gỗ, sau đó ghim cố định các nhánh rong xuống đáy ao, khoảng cách giữa các nhánh là 40cm x 40cm, mật độ trồng khoảng 200 kg giống/sào.

Nuôi trồng rong nho là mô hình có kinh phí đầu tư thấp, giá trị kinh tế cao, đem lại hiệu quả lâu dài và bền vững, có tác động tốt đến môi trường biển địa phương. Rong trồng một lần có thể thu hoạch nhiều năm. Từ khi thả giống đến khi thu hoạch mất từ 1-2 tháng và mỗi lứa thu hoạch cách nhau khoảng 15-30 ngày. Tuy nhiên rong nho phát triển mạnh nhất từ tháng 2-10 hàng năm. Riêng các tháng còn lại do vào mùa mưa bão, lạnh nên rong nho kém phát triển hơn.

Theo UBND phường Ninh Hải, toàn phường có khoảng 30ha rong nho, trong đó nhiều diện tích được chuyển từ ao nuôi ốc hương, tôm, làm muối kém hiệu quả. Hàng năm, sản lượng bình quân rong nho thu hoạch gần 500 tấn, tạo công ăn việc làm cho hàng trăm lao động và nhiều doanh nghiệp thu mua rong nho.