Lan tỏa nghệ thuật truyền thống từ cách tiếp cận trải nghiệm

Nhân dịp kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, chương trình được triển khai như một hoạt động mang tính kết nối, giúp đoàn viên, thanh niên tiếp cận các giá trị văn hóa dân tộc theo cách gần gũi và thực chất hơn.

Năm 2026, trên cơ sở định hướng của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và tinh thần cụ thể hóa các chủ trương phát triển văn hóa, mô hình này tiếp tục được mở rộng với cách tổ chức linh hoạt, có sự phối hợp giữa nhiều cơ quan, đơn vị. Thay vì dừng lại ở các hoạt động mang tính hình thức, chương trình hướng đến việc tạo ra không gian tương tác, nơi người trẻ có thể trực tiếp cảm nhận, tham gia và hiểu sâu hơn về nghệ thuật truyền thống.

Điểm nhấn của chương trình là việc lựa chọn không gian tổ chức tại Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam với thiết chế văn hóa có tính biểu tượng. Tại đây, hơn 500 đoàn viên, thanh niên không chỉ tham dự các hoạt động kỷ niệm mà còn tham gia vào chuỗi trải nghiệm đa dạng, từ nghi lễ tưởng niệm, giáo dục truyền thống đến thưởng thức nghệ thuật và thực hành sáng tạo.

Việc kết hợp các hoạt động dâng hương, báo công với trải nghiệm văn hóa tạo nên một mạch liên kết tương đối rõ ràng giữa truyền thống lịch sử và giá trị nghệ thuật. Điều này góp phần định hình nhận thức của người trẻ theo hướng toàn diện hơn, không chỉ dừng lại ở việc “biết” mà còn hướng tới “hiểu” và “cảm”.

Trong phần trải nghiệm nghệ thuật, vở cải lương chính luận Nợ nước non được lựa chọn như một điểm nhấn nội dung. Tác phẩm không chỉ khai thác câu chuyện lịch sử mà còn sử dụng sự kết hợp của nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống như cải lương, ví giặm, ca Huế hay bài chòi, qua đó tạo ra một không gian biểu đạt đa tầng. Cách tiếp cận này giúp người xem, đặc biệt là khán giả trẻ, có cơ hội tiếp cận nghệ thuật truyền thống trong một cấu trúc gần gũi hơn với cảm nhận đương đại.

Bên cạnh hoạt động thưởng thức, chương trình mở rộng sang các trải nghiệm mang tính tương tác như viết thư pháp, làm tranh dân gian Đông Hồ, vẽ mặt nạ hay tham gia trò chơi dân gian. Đây là điểm khác biệt quan trọng, bởi việc trực tiếp tham gia vào quá trình sáng tạo giúp rút ngắn khoảng cách giữa người trẻ và di sản, đồng thời tạo ra sự ghi nhớ mang tính cá nhân thay vì tiếp nhận thụ động.

Mô hình này cũng cho thấy khả năng huy động và kết nối nguồn lực liên ngành. Sự tham gia của các đơn vị ngoài ngành văn hóa không chỉ mở rộng quy mô chương trình mà còn tạo điều kiện để các hoạt động văn hóa tiếp cận gần hơn với các nhóm đối tượng khác nhau. Đây là yếu tố quan trọng nếu xét trong bối cảnh văn hóa ngày càng cần được đặt trong mối quan hệ với phát triển kinh tế – xã hội.

Một khía cạnh đáng chú ý khác là việc tận dụng nguồn lực nội tại của ngành văn hóa, đặc biệt là đội ngũ nghệ sĩ trẻ. Thay vì chỉ biểu diễn, họ tham gia vào quá trình tương tác, hướng dẫn và truyền cảm hứng, qua đó tạo ra sự chuyển giao giá trị theo hướng trực tiếp và linh hoạt hơn. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả của hoạt động mà còn góp phần định vị lại vai trò của nghệ sĩ trong bối cảnh mới.

Mô hình “Đưa đoàn viên đến địa điểm văn hóa” được xem như một thử nghiệm trong cách tiếp cận công chúng đối với nghệ thuật truyền thống. Khi văn hóa không còn được truyền tải theo chiều một chiều mà trở thành một quá trình tương tác, khả năng lan tỏa và duy trì giá trị sẽ bền vững hơn.

Việc tiếp tục duy trì và hoàn thiện mô hình theo hướng chuyên nghiệp, có chiều sâu nội dung và mở rộng đối tượng tham gia có thể tạo ra tác động dài hạn, không chỉ trong việc bảo tồn nghệ thuật truyền thống mà còn trong việc hình thành thói quen tiếp cận văn hóa của thế hệ trẻ. Đây cũng là nền tảng quan trọng để các giá trị văn hóa được tích hợp vào đời sống hiện đại theo cách tự nhiên, thay vì tồn tại như một phần tách biệt.