Việc giá thực phẩm quốc tế thời gian gần đây tăng mạnh đã bắt đầu ảnh hưởng đến giá tiêu dùng trong nước ở một số khu vực do các nhà bán lẻ không thể hấp thụ chi phí tăng, và chuyển mức tăng này sang cho người tiêu dùng.
Theo các thống kê của VDSC, từ trước khi dịch COVID -19 xảy ra, tình trạng lạm phát giá lương thực toàn cầu đã xảy ra. Hè năm 2018, đợt bùng phát dịch tả lợn châu Phi xảy ra đã là Trung Quốc bị ảnh hưởng nặng nề. Phần lớn đàn lợn của Trung Quốc đã bị tiêu diệt. Trong khi đây là quốc gia chiếm giữ 50% đàn lợn của thế giới. Hậu quả của việc này đã đẩy giá thịt lợn ở quốc gia này lên mức cao nhất mọi thời đại vào giữa năm 2019, đồng thời tạo ra hiệu ứng lan truyền lên giá thịt lợn và các loại protein động vật khác ở nhiều khu vực trên thế giới.
Đại dịch COVID -19 hiện nay đã làm trầm trọng thêm sự gián đoạn chuỗi cung ứng thực phẩm. chỉ số giá lương thực thực phẩm ở nhiều nước cũng tăng cao khi đồng đô la Mỹ tăng giá. Từ đầu năm 2021, chỉ số lạm phát bắt đầu tăng cao. Nguyên nhân 1 phần là do giá lương thực không tăng ngay lập tức và sự phục hồi kinh tế toàn cầu đã đẩy lương lên.
Trong 12 tháng qua, giá cước vận tải biển, đo bằng chỉ số BDI, đã tăng khoảng 2-3 lần và đang ở mức cao nhất kể từ năm 2014. Tình trạng thiếu tài xế xe tải ở nhiều nơi và việc giá xăng dầu cao hơn đang đẩy chi phí dịch vụ vận tải đường bộ và chi phí vận chuyển cao hơn cuối cùng đã đẩy lạm phát lương thực lên.
Trái đất ngày càng nóng lên, sự thay đổi thời tiết hay thời tiết khô hạn ở các nước xuất khẩu lương thực chính là 1 phần nguyên nhân ảnh hưởng đến giá lương thực khi thu hoạch và triển vọng thu hoạch không như mong đợi. Khi cầu vượt cung, tỷ lệ sử dụng dự trữ trên nhu cầu của thế giới – một thước đo mức độ chặt chẽ của thị trường – đã đạt mức thấp nhất trong nhiều năm đối với một số mặt hàng tiêu dùng thiết yếu.
Trong thời gian tới, VDSC cho rằng vào cuối năm 2021 và 2022, việc lạm phát giá thực phẩm tiêu dùng sẽ tăng trở lại. Giá thực phẩm quốc tế thời gian gần đây tăng mạnh đã dần dần ảnh hưởng đến giá tiêu dùng trong nước ở một số khu vực do các nhà bán lẻ không thể hấp thụ chi phí tăng, và chuyển mức tăng này sang cho người tiêu dùng.
Tại các nước mới nổi như châu Phi và Trung Đông, người tiêu dùng có thể sẽ trải qua việc tăng giá thậm chí cao hơn do mức độ phụ thuộc nhiều hơn vào nhập khẩu lương thực. Cũng tại các thị trường mới nổi này, mức độ truyền dẫn chi phí từ giá sản xuất sang giá tiêu dùng cũng có xu hướng cao hơn. Đối với các quốc gia đang đấu tranh với đại dịch và có mức thu nhập thấp, tác động của lạm phát lương thực có thể rất nghiêm trọng và có nguy cơ phản tác dụng trong nỗ lực xóa bỏ nạn đói.
Các quốc gia có thu nhập thấp hay thị trường mới nỗi cũng dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc về giá lương thực vì người tiêu dùng ở các quốc gia này thường chi một tỷ lệ tương đối lớn trong thu nhập của họ cho thực phẩm. Một yếu tố rủi ro nữa là đồng tiền giảm giá so với đô la Mỹ – có thể do doanh thu từ xuất khẩu và du lịch giảm và sự rút vốn đầu tư.
Huy Nhật
