Bản sắc trong hội nhập: Chiến thuật "nén lò xo" và sức bật kinh tế sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán

Đó là bài kiểm tra bản lĩnh về năng lực dự báo, quản trị rủi ro và khả năng tái tạo nguồn lực của cộng đồng doanh nghiệp trong kỷ nguyên số."

Phép tính nghiệt ngã của thời gian và câu chuyện Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán

Trong kỷ nguyên của chuỗi cung ứng "Just-in-time" (vừa vặn và kịp thời), mỗi giờ ngắt kết nối đều có thể quy đổi thành những con số thiệt hại triệu đô. Với Việt Nam — một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu từ điện tử đến dệt may — kỳ nghỉ Tết dài thường tạo ra một "vùng trũng" về dữ liệu kinh tế trong quý I.

Theo thống kê từ nhiều tổ chức kinh tế, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trong tháng có Tết thường có xu hướng sụt giảm so với tháng trước đó. Các đối tác tại Âu Mỹ hay Trung Đông, nơi không chia sẻ chung lịch âm, vẫn duy trì tốc độ giao dịch hối hả. Sự im lặng từ các đầu mối liên lạc tại Việt Nam trong 7 - 10 ngày có thể dẫn đến rủi ro "lỡ chuyến tàu" trong các hợp đồng ngắn hạn hoặc gây áp lực lên chi phí lưu kho tại các cảng trung chuyển quốc tế.

Nghịch lý của sự "Tạm dừng" để "Bứt phá"

Tuy nhiên, nếu nhìn Tết chỉ qua lăng kính của sự ngưng trệ, chúng ta đã bỏ lỡ một phần quan trọng của bức tranh quản trị: Tái tạo nội lực.

Kinh tế học hiện đại đã chứng minh rằng năng suất lao động không tỉ lệ thuận với số giờ làm việc không nghỉ. Đối với một quốc gia có tốc độ đô thị hóa nhanh và áp lực công việc cao như Việt Nam, Tết đóng vai trò như một cơ chế "reset" tâm lý quy mô toàn quốc.

• Giá trị nhân văn: Tết là sợi dây gắn kết gia đình, là dịp để hàng triệu lao động di cư trở về quê hương. Sự thỏa mãn về mặt tinh thần này chính là liều thuốc giảm thiểu hội chứng "nghỉ việc hàng loạt" sau kỳ nghỉ.

• Kích cầu nội địa: Một nghiên cứu chỉ ra rằng sức mua của người dân trong dịp Tết có thể tương đương với tổng sức mua của hai tháng bình thường cộng lại. Dòng tiền chảy mạnh vào ngành bán lẻ, dịch vụ và du lịch nội địa chính là "oxy" giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tích lũy vốn cho các kế hoạch kinh doanh sau đó.

"Hội nhập tâm thế" – Khi doanh nghiệp không còn "ngủ Tết"

"Tết là lúc chúng tôi 'ngắt điện' nhà máy nhưng 'sạc pin' cho con người. Một công nhân hạnh phúc sẽ tạo ra ít sản phẩm lỗi hơn một công nhân kiệt sức," – Nhận định từ một chuyên gia nhân sự.

Thực tế, các doanh nghiệp đầu tư (FDI) và các tập đoàn lớn của Việt Nam đã tìm thấy công thức để hài hòa hai giá trị này thông qua mô hình "Vận hành Hybrid".

Thay vì đóng cửa hoàn toàn, bộ máy quản trị hiện đại áp dụng chiến lược phân lớp:

• Lớp cứng (Sản xuất): Dừng dây chuyền nhưng tăng cường bảo trì máy móc định kỳ để chuẩn bị cho công suất tối đa ngay sau Tết.

• Lớp mềm (Giao dịch & Số hóa): Các bộ phận Sales, Customer Service và IT áp dụng chế độ trực chiến từ xa (Remote). Nhờ AI và các hệ thống ERP đám mây, một email từ New York gửi đến lúc 2 giờ chiều mùng 1 Tết vẫn có thể được phản hồi bởi một nhân viên đang ngồi tại Hà Nội.

• Chiến lược "Kho đệm": Để tránh đứt gãy cung ứng, các doanh nghiệp đã dịch chuyển sang mô hình "Just-in-case" (dự phòng), tăng lượng hàng tồn kho tại các trung tâm phân phối nước ngoài trước kỳ nghỉ ít nhất 2 tuần.

Theo lịch nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, đây là kỳ nghỉ dài nhất và được nhiều người mong chờ nhất trong năm với 9 ngày liên tiếp. Theo phương án được phê duyệt, cán bộ, công chức, viên chức được nghỉ 5 ngày theo quy định, gồm 1 ngày trước tết và 4 ngày sau tết. Cụ thể, kỳ nghỉ chính thức bắt đầu từ thứ hai, ngày 16.2.2026 (tức 29 tháng chạp năm Ất Tỵ) đến hết thứ sáu, ngày 20.2.2026 (tức mùng 4 tháng giêng năm Bính Ngọ). Do kỳ nghỉ này nằm trọn giữa 2 ngày cuối tuần, tổng số ngày nghỉ được kéo dài lên 9 ngày liên tục, từ 14.2 đến 22.2.2026 (tức từ 27 tháng chạp năm Ất Tỵ đến mùng 6 tháng giêng năm Bính Ngọ).

Bản sắc là lợi thế cạnh tranh

Chúng ta không thể và không nên biến Việt Nam thành một công xưởng khô khốc không có ngày nghỉ truyền thống để chạy theo những con số tăng trưởng cơ học. Bản sắc văn hóa, nếu được quản trị một cách chuyên nghiệp, chính là một phần của "thương hiệu quốc gia".

Thế giới nể trọng Việt Nam không chỉ vì năng lực sản xuất, mà còn vì cách chúng ta gìn giữ những giá trị cốt lõi giữa dòng xoáy toàn cầu hóa. Thách thức "lệch nhịp" vì thế không phải là một rào cản, mà là một bài toán kiểm tra năng lực thích ứng. Khi doanh nghiệp biết cách biến "nốt lặng" của ngày Tết thành "khoảng nghỉ chiến lược", họ không chỉ giữ được hồn cốt dân tộc mà còn tạo ra một đà nén mạnh mẽ để bật xa hơn trong guồng quay kinh tế của năm mới.