Kinh tế - xã hội 9 tháng năm 2025: Ổn định vĩ mô, tăng trưởng tích cực và những yêu cầu mới đặt ra

Ổn định vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng

Trong quý III và riêng tháng 9, nền kinh tế phải đối diện với nhiều khó khăn hơn so với giai đoạn đầu năm. Bên ngoài, kinh tế toàn cầu suy giảm, dòng vốn đầu tư quốc tế có dấu hiệu chững lại, nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn giảm sút; bên trong, thiên tai liên tiếp tác động nặng nề, đặc biệt là bão số 10 với sức gió mạnh, phạm vi ảnh hưởng rộng và mưa lớn kéo dài, gây thiệt hại nghiêm trọng ở nhiều địa phương. Tuy nhiên, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, sự chủ động điều hành của các bộ, ngành và địa phương, tình hình kinh tế - xã hội vẫn giữ được ổn định, tiếp tục ghi nhận kết quả khả quan trên nhiều lĩnh vực.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế được duy trì ở mức khá, trong đó động lực tăng trưởng từ công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ và xuất khẩu tiếp tục phát huy hiệu quả. Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 9 đạt 50,4 điểm, đánh dấu sự phục hồi trở lại của đơn hàng mới, phản ánh sự cải thiện về triển vọng sản xuất và xuất khẩu trong những tháng cuối năm. Việc triển khai ba đột phá chiến lược gồm: hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đã có nhiều chuyển biến rõ rệt, trong đó đầu tư công được thúc đẩy quyết liệt, giải ngân vốn đạt tiến độ tốt, trở thành một trong những động lực chính hỗ trợ tăng trưởng.

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong 9 tháng đã ban hành khối lượng văn bản điều hành rất lớn, gồm 261 Nghị định, 369 Nghị quyết, 2.353 Quyết định, 31 Chỉ thị và 175 Công điện, trong đó nhiều chỉ đạo trực tiếp liên quan đến việc ứng phó thiên tai, ổn định kinh tế vĩ mô, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công. Đây không chỉ là sự thể hiện tinh thần quản trị chủ động, phản ứng chính sách nhanh nhạy mà còn là nền tảng để tạo dựng niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân vào triển vọng phát triển.

Bên cạnh lĩnh vực kinh tế, các chính sách xã hội tiếp tục được quan tâm đúng mức. Y tế, giáo dục được ưu tiên, nhiều chương trình đột phá được triển khai như xây dựng 100 trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới, mở rộng chính sách miễn học phí, hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh, chú trọng công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội tiếp tục được bảo đảm, đối ngoại và hội nhập quốc tế có nhiều điểm sáng, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Những yêu cầu cấp thiết và nhiệm vụ trọng tâm

Dù đã đạt được những kết quả tích cực, Chính phủ cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng tình hình 9 tháng năm 2025 còn nhiều khó khăn, thách thức lớn cần tập trung xử lý. Áp lực từ bên ngoài như suy giảm kinh tế toàn cầu, biến động địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại, cùng với yếu tố trong nước như thiên tai phức tạp, nhu cầu tiêu dùng nội địa chưa phục hồi mạnh, tiến độ cải cách thể chế và chuyển đổi số còn chậm ở một số nơi, là những rào cản cho tăng trưởng.

Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh, trong quý IV và cả năm 2025, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là tiếp tục kiên định ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng hợp lý, bền vững. Để thực hiện, cần khai thác tối đa dư địa của chính sách tài khóa theo hướng mở rộng có trọng tâm, trọng điểm, đi đôi với điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, thận trọng, phối hợp nhịp nhàng để vừa hỗ trợ tăng trưởng vừa giữ vững an toàn hệ thống tài chính – ngân hàng.

Cùng với đó, việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí ưu tiên. Các bộ, ngành, địa phương cần rà soát, loại bỏ rào cản, thủ tục chồng chéo, tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất kinh doanh, đồng thời phát huy vai trò của các hiệp hội ngành hàng, cộng đồng doanh nghiệp trong việc phản ánh vướng mắc và tham gia xây dựng chính sách. Đặc biệt, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và chuyển đổi số cần được xem là động lực mới, có tính bứt phá để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn.

Trong bối cảnh thiên tai dự báo còn diễn biến phức tạp, yêu cầu về bảo đảm an toàn, khắc phục hậu quả, đồng thời duy trì sản xuất, đời sống nhân dân càng trở nên cấp thiết. Chính phủ đã chỉ đạo đẩy mạnh công tác phòng chống thiên tai, chủ động các phương án ứng phó, đồng thời gắn với phát triển bền vững, chú trọng bảo vệ môi trường sinh thái và thích ứng biến đổi khí hậu.

Ngoài ra, một số nhiệm vụ cụ thể khác cũng được Thủ tướng lưu ý, như tổ chức thành công các sự kiện lớn (Hội chợ mùa Thu tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam), tháo gỡ “thẻ vàng” IUU để bảo đảm xuất khẩu thủy sản, thúc đẩy các công trình hạ tầng chiến lược, đặc biệt là đường sắt và nhà ở xã hội, đồng thời phát triển mạnh mẽ hơn nữa lĩnh vực du lịch, ngành có dư địa lớn để đóng góp ngay cho tăng trưởng và tạo việc làm.

Trong 9 tháng qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã thể hiện rõ quyết tâm “xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái”, chủ động phản ứng nhanh trước những biến động bất lợi, duy trì đà tăng trưởng, kiểm soát rủi ro, đồng thời khởi tạo các động lực mới cho phát triển. Tuy nhiên, chặng đường phía trước còn không ít thách thức, đòi hỏi sự đồng bộ, quyết liệt và linh hoạt hơn nữa trong chỉ đạo, điều hành cũng như trong thực thi chính sách ở tất cả các cấp, ngành, địa phương.