Kinh tế số Việt Nam năm 2025 là trụ cột tăng trưởng mới

Kinh tế số là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới

Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn bản lề trong tiến trình tái cấu trúc nền kinh tế Việt Nam khi kinh tế số không còn được nhìn nhận như một lĩnh vực bổ trợ, mà đã thực sự trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng, gắn chặt với quá trình chuyển đổi số quốc gia và sự dịch chuyển mô hình phát triển theo hướng dựa nhiều hơn vào công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo.

So với năm 2020, quy mô giá trị tăng thêm của kinh tế số đã tăng 1,64 lần, phản ánh không chỉ sự mở rộng về quy mô thị trường mà còn là sự lan tỏa ngày càng sâu của các hoạt động số hóa trong toàn bộ nền kinh tế. Đáng chú ý, sự phát triển này không mang tính cục bộ hay nhất thời mà diễn ra đồng thời theo cả chiều rộng và chiều sâu, khi các ngành kinh tế số lõi chiếm trên 60% tổng giá trị, trong khi mức độ số hóa ở các ngành truyền thống ngày càng được mở rộng, đặc biệt trong các lĩnh vực thương mại, tài chính, dịch vụ hành chính công và hạ tầng năng lượng. Những kết quả này cho thấy kinh tế số đang từng bước trở thành cấu phần hữu cơ trong cấu trúc GDP, thay vì tồn tại như một khu vực tách biệt.

Những chuyển động tích cực của kinh tế số trong năm 2025 phản ánh hiệu quả bước đầu của Chiến lược chuyển đổi số quốc gia, trong đó vai trò dẫn dắt của Chính phủ số được thể hiện rõ nét thông qua việc xây dựng hạ tầng dữ liệu, thúc đẩy định danh điện tử, mở rộng dịch vụ công trực tuyến và chuẩn hóa các nền tảng dùng chung. Sự đồng bộ giữa thể chế, hạ tầng và thị trường đã tạo ra một môi trường thuận lợi để doanh nghiệp và người dân tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số, từ đó hình thành một hệ sinh thái phát triển có tính lan tỏa cao.

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ số và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, kinh tế số tại Việt Nam đã và đang đảm nhận vai trò động lực trung tâm cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử và các nền tảng số trong toàn bộ chuỗi giá trị từ sản xuất, phân phối đến quản trị và tiêu dùng, kinh tế số góp phần trực tiếp nâng cao năng suất lao động, tối ưu hóa nguồn lực và mở rộng không gian thị trường cho doanh nghiệp.

Thực tiễn giai đoạn 2021–2025 cho thấy sự phát triển của kinh tế số tại Việt Nam diễn ra tương đối đồng đều trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là các hoạt động gắn với dữ liệu và nền tảng. Thương mại điện tử, thanh toán số, logistics thông minh và các mô hình kinh doanh dựa trên dữ liệu đều ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, không chỉ ở khu vực doanh nghiệp lớn mà còn lan tỏa mạnh mẽ tới khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa. Song song với đó, sự phát triển của các dịch vụ trực tuyến trong khu vực công đã góp phần làm giảm chi phí giao dịch, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin số, yếu tố được xem là nền tảng quan trọng để kinh tế số phát triển bền vững.

Việc ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã tạo ra một khung định hướng chiến lược, giúp liên kết chặt chẽ giữa mục tiêu phát triển kinh tế số với yêu cầu tái cơ cấu nền kinh tế theo chiều sâu. Trong bối cảnh đó, kinh tế số không chỉ là công cụ thúc đẩy tăng trưởng mà còn là phương tiện để đổi mới mô hình phát triển, nâng cao chất lượng tăng trưởng và khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.

Kinh tế số từng bước len lỏi vào các ngành truyền thống

Xét về quy mô và tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP Việt Nam đã tăng liên tục trong giai đoạn 2021–2025, từ 12,87% lên 14,02%, với mức bình quân khoảng 13,2%. Trong cơ cấu đóng góp, các ngành kinh tế số lõi chiếm khoảng 8,13%, trong khi mức độ số hóa ở các ngành khác đóng góp khoảng 5,05%, cho thấy kinh tế số không chỉ phát triển dựa trên các ngành công nghệ thuần túy mà còn thông qua quá trình chuyển đổi số của các ngành truyền thống.

Năm 2025, tốc độ tăng quy mô giá trị tăng thêm của kinh tế số theo giá hiện hành đạt mức cao nhất trong giai đoạn, ước khoảng 18,4%, đưa tổng giá trị lên khoảng 72,1 tỷ USD. Theo giá so sánh, kinh tế số tăng trưởng khoảng 11,8% so với năm trước, phản ánh sự mở rộng thực chất của hoạt động kinh tế dựa trên nền tảng số. Xét theo khu vực kinh tế, khu vực dịch vụ tiếp tục giữ vai trò chủ đạo khi đóng góp hơn một nửa tổng giá trị tăng thêm của kinh tế số, tiếp đến là khu vực công nghiệp và xây dựng, trong khi khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ.

Ở góc độ ngành nghề, các ngành kinh tế số lõi tiếp tục chiếm ưu thế với hơn 60% tổng giá trị, trong đó các hoạt động gắn với công nghệ thông tin, truyền thông và nền tảng số giữ vai trò then chốt. Trong khi đó, nhóm ngành được số hóa, đặc biệt là thương mại bán buôn, bán lẻ ứng dụng công nghệ số, tài chính và năng lượng, đang từng bước mở rộng tỷ trọng đóng góp, phản ánh xu hướng số hóa ngày càng sâu trong các hoạt động kinh tế truyền thống. Ngược lại, một số ngành có mức độ số hóa rất thấp vẫn gần như đứng ngoài tiến trình này, cho thấy dư địa phát triển của kinh tế số vẫn còn lớn nếu có các chính sách thúc đẩy phù hợp.

Một điểm đáng chú ý khác là sự phân hóa rõ rệt về đóng góp của kinh tế số giữa các địa phương. Năm 2025, đã có một số tỉnh, thành phố đạt tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP trên 20%, cho thấy vai trò ngày càng rõ của kinh tế số như một nhân tố tạo khác biệt về tăng trưởng. Trong khi đó, hai trung tâm kinh tế lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vai trò cực tăng trưởng, dù tỷ trọng kinh tế số có sự khác biệt, phản ánh đặc thù cơ cấu kinh tế và mức độ phát triển công nghiệp, dịch vụ tại mỗi địa phương. Sự phân hóa này cho thấy kinh tế số không chỉ phụ thuộc vào quy mô đô thị mà còn gắn chặt với chiến lược phát triển công nghiệp, hạ tầng số và khả năng thu hút đầu tư của từng địa phương.

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu gia tăng, việc tiếp tục củng cố nền tảng kinh tế số, thúc đẩy số hóa toàn diện các ngành, lĩnh vực và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các địa phương sẽ là yếu tố then chốt để Việt Nam duy trì đà tăng trưởng bền vững, bao trùm và thích ứng hiệu quả với những biến động của kinh tế thế giới.