Kinh tế số Indonesia mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt

Thị trường tăng trưởng nhanh, chính sách thúc đẩy chuyển đổi số

Theo nghiên cứu chung của Google, Temasek và Bain & Company, quy mô nền kinh tế số Indonesia đã vượt 130 tỷ USD năm 2025, chủ yếu nhờ thương mại điện tử và công nghệ tài chính (fintech). Dân số trẻ, thói quen sử dụng thiết bị di động, tỷ lệ tiếp cận internet ngày càng tăng và sự hỗ trợ của chính phủ đang tạo động lực cho thị trường phát triển. Đầu năm 2024, Indonesia có hơn 221 triệu người dùng internet, tương đương tỷ lệ sử dụng 79,5%.

Chính phủ Indonesia xác định kinh tế số là một trong những ưu tiên phát triển đất nước, thể hiện qua các chương trình như lộ trình “Xây dựng Indonesia 4.0”, Lộ trình số hóa Indonesia giai đoạn 2021-2024 và Chiến lược Quốc gia Phát triển Kinh tế Số giai đoạn 2023-2030. Indonesia đặt mục tiêu trở thành cường quốc kỹ thuật số toàn cầu vào năm 2030, đồng thời kỳ vọng giá trị kinh tế số có thể tăng gấp chín lần, tương đương khoảng 20% GDP vào năm 2045.

Các chương trình “100 Thành phố Thông minh” và Chiến lược Quốc gia về Trí tuệ Nhân tạo giai đoạn 2020-2045 cho thấy định hướng đầu tư vào hạ tầng và công nghệ số của nước này. Bộ Truyền thông và Kỹ thuật số Indonesia giữ vai trò thúc đẩy phát triển mạng 5G, xây dựng chính sách về trí tuệ nhân tạo, phát triển trung tâm dữ liệu và mở rộng dịch vụ công trực tuyến.

Hệ sinh thái số Indonesia có sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ toàn cầu như Amazon, Google, Microsoft, Meta và Apple, cùng những doanh nghiệp khu vực như GoTo, Shopee và Lazada. Hoạt động đầu tư đang mở rộng sang ngân hàng số, logistics, điện toán đám mây, công nghệ giáo dục, công nghệ y tế và công nghệ nông nghiệp. Nhu cầu từ người tiêu dùng cùng sự hợp tác giữa khu vực công và tư nhân tạo điều kiện cho các doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụ công nghệ tham gia thị trường.

Tuy nhiên, khung pháp lý về kinh tế số của Indonesia vẫn đang phát triển và thường xuyên có những điều chỉnh, tạo ra yêu cầu cao hơn đối với doanh nghiệp trong quá trình triển khai hoạt động kinh doanh. Luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân năm 2022 đặt ra các yêu cầu về thu thập, xử lý và chuyển giao dữ liệu. Những quy định hạn chế luồng dữ liệu xuyên biên giới, yêu cầu lưu trữ thông tin nhạy cảm trong nước, đặc biệt ở lĩnh vực tài chính và dịch vụ công, có thể làm tăng chi phí vận hành và ảnh hưởng đến phương án sử dụng dịch vụ đám mây.

Các quy định về trí tuệ nhân tạo cũng đặt ra vấn đề cần theo dõi. Khi khung pháp lý toàn diện chưa hoàn thiện, doanh nghiệp cần chú ý các văn bản hướng dẫn hiện hành, yêu cầu về đạo đức và tính minh bạch trong quá trình ra quyết định bằng thuật toán. Bên cạnh đó, cơ cấu quản trị phi tập trung khiến quy định giữa các địa phương có thể khác nhau, làm tăng độ phức tạp khi triển khai hoạt động trên phạm vi rộng.

Doanh nghiệp nước ngoài còn phải đáp ứng các yêu cầu về nội dung trong nước, chứng nhận sản phẩm công nghệ và nghĩa vụ thuế đối với giao dịch xuyên biên giới. Theo tài liệu, nhà cung cấp dịch vụ số nước ngoài phải kê khai thuế giá trị gia tăng 11% đối với các giao dịch tại Indonesia. Những yêu cầu này đòi hỏi doanh nghiệp tính toán đầy đủ chi phí tuân thủ trước khi quyết định đầu tư.

Công nghệ, fintech và an ninh mạng mở ra cơ hội hợp tác

Sự phát triển của kinh tế số Indonesia tạo ra nhu cầu đối với nhiều nhóm công nghệ, từ hạ tầng viễn thông, điện toán đám mây đến các giải pháp phục vụ quản trị doanh nghiệp và dịch vụ công. Đây là những lĩnh vực doanh nghiệp Việt Nam có thể nghiên cứu để tìm kiếm đối tác, cung cấp sản phẩm hoặc tham gia các dự án hợp tác.

Hạ tầng kết nối là một trong những lĩnh vực đáng chú ý. Indonesia có đặc điểm địa lý quần đảo, khiến nhu cầu mở rộng mạng viễn thông, phát triển 5G, mạng truy cập vô tuyến mở và cáp ngầm dưới biển trở nên quan trọng. Cùng với đó, điện toán hiệu năng cao, điện toán biên và dịch vụ đám mây đang được ứng dụng trong tài chính, y tế và quản lý nhà nước. Nhu cầu về hạ tầng số an toàn, có khả năng mở rộng tạo dư địa cho các nhà cung cấp giải pháp công nghệ tham gia thị trường.

Trí tuệ nhân tạo cũng có khả năng mở rộng ứng dụng trong nông nghiệp, sản xuất, phân tích bán lẻ, tài chính và dịch vụ công. Doanh nghiệp Việt Nam có thể tìm kiếm cơ hội cung cấp công cụ AI, hệ thống an ninh mạng, giải pháp thành phố thông minh và các nền tảng phục vụ quản lý hạ tầng công cộng. Các ứng dụng internet vạn vật (IoT) và hệ thống thông tin địa lý (GIS) cũng có thể đáp ứng nhu cầu trong quản lý giao thông, chất thải và năng lượng.

Fintech tiếp tục là lĩnh vực đáng quan tâm khi hệ sinh thái Indonesia phát triển các dịch vụ ví điện tử, cho vay ngang hàng và bảo hiểm công nghệ. Theo tài liệu, thanh toán số tăng 10% năm 2023 và được dự báo tăng 15% vào năm 2025. Diễn biến này cho thấy cơ hội đối với các giải pháp thanh toán, quản trị tài chính và dịch vụ số, dù doanh nghiệp cần đánh giá kỹ các quy định chuyên ngành trước khi triển khai.

An ninh mạng cũng là nhu cầu thiết yếu trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu và các hệ thống trực tuyến. Những giải pháp bảo vệ dữ liệu, bảo mật thiết bị đầu cuối và tăng khả năng phục hồi trước các sự cố mạng có thể trở thành hướng hợp tác phù hợp. Ngoài ra, phần mềm doanh nghiệp, mô hình phần mềm cung cấp dưới dạng dịch vụ (SaaS), nền tảng di động, công cụ quản trị quan hệ khách hàng và chính phủ điện tử cũng là những phân khúc có tiềm năng.

Để tiếp cận thị trường, doanh nghiệp có thể chủ động tham gia các sự kiện chuyên ngành được đề cập trong tài liệu như Indonesia Digital Innovation Conference & Expo (DTI-CX), Smart City Expo Indonesia (IISMEX), Fintech Festival Indonesia, Cybersecurity Indonesia và Indonesia ICT Expo (INTI). Đây là những diễn đàn để tìm hiểu nhu cầu thị trường, kết nối với doanh nghiệp sở tại và tiếp cận các cơ quan, tổ chức liên quan.

Cơ hội tại Indonesia phụ thuộc vào khả năng lựa chọn đúng phân khúc, xây dựng quan hệ đối tác và đáp ứng yêu cầu pháp lý. Doanh nghiệp Việt Nam cần nghiên cứu quy định về dữ liệu, thuế, cấp phép và chứng nhận sản phẩm trước khi triển khai hoạt động, đồng thời xác định rõ nhu cầu của khách hàng địa phương. Sự chuẩn bị này sẽ giúp doanh nghiệp đánh giá sát hơn chi phí, rủi ro và khả năng phát triển lâu dài tại một trong những thị trường kinh tế số đáng chú ý của Đông Nam Á.