Kinh nghiệm quốc tế về tái chế pin năng lượng mặt trời đối với Việt Nam

Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Văn Hội – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Chính sách Công Thương cho biết, khối lượng chất thải từ pin năng lượng mặt trời hiện nay của Việt Nam khá nhỏ so với các nước khác, song để phát triển bền vững, Nhà nước cần sớm nghiên cứu về các chính sách phù hợp, liên quan đến công nhân và xử lý rác thải từ pin năng lượng mặt trời. 

“Nhìn ở góc độ kinh tế tuần hoàn, đây có thể là cơ hội để Việt Nam phát triển công nghiệp tái chế pin năng lượng mặt trời cho tương lai”, ông Nguyễn Văn Hội nhận định.

Ông Lê Hoàng Nam – Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, tổng công suất điện mặ trời vào khoảng 17.000 MW, tương đương khoảng 20.400 MWp. Như vậy, nếu lấy trung bình công suất 400 Wp/ tấm pin thì tổng số tấm pin cần tái chế là 51 triệu tấm.

Cũng trong khuôn khổ hội thảo, ông Đào Trần Nhân – đại diện Hiệp hội Thông tin Tư vấn Kinh tế Thương mại Việt Nam đã đưa ra một số giải pháp xử lý pin năng lượng mặt trời hiện hành trên thế giới mà Việt Nam có thể tham khảo.

Theo đó, đối với khu vực EU, ông Đào Trần Nhân cho biết, EU là khu vực duy nhất có khung pháp lý minh bạch và mạnh mẽ. Chỉ thị 2012/19/EU về Rác thải thiết bị điện tử và điện tử yêu cầu 27 nước thành viên EU phải áp dụng các Chương trình quản lý chất thải PV; quy định pháp lý rất rõ về thu gom, tái sử dụng, tái chế.

Ông Nhân cho biết thêm, từ năm 2014, tất cả các nước EU đều đã đưa ra các quy định riêng về thu gom, vận chuyển và xử lý rác điện tử trong đó có các tấm pin điện mặt trời.

Đối với Hoa Kỳ, các cơ quan kiểm soát ở các Bang không đưa pin điện mặt trời vào diện kiểm soát chất thải nguy hại, mà họ xem pin điện mặt trời là tài nguyên. Cách xử lý pin mặt trời của Hoa Kỳ chủ yếu là tách các thành phần vật liệu ra để tái sử dụng.

Về Thụy Sỹ, đất nước này lại nêu bật vai trò của Nhà đầu tư và Công ty chuyên xử lý môi trường. Ông Nhân cho biết, công nghệ tái chế của Thụy Sỹ là tận dụng những vật tư linh kiện còn giá trị sử dụng và tiêu hủy những vật tư không còn giá trị. Họ dùng những tấm oun điện mặt trời làm nguồn nguyên liệu chế tạo pin xe điện như ô tô, xe máy…

Việc sản xuất pin xe điện cần có Silicon có cấu trúc Nano siêu tinh khiết và có thể chiếm tới 33% đến 57% chi phí sản xuất toàn bộ xe. 

Đặc biệt, kinh nghiệm của Hàn Quốc được nhiều chuyên gia cho là Việt Nam có thể tham khảo. Theo đó, ông Nhân cho biết, trách nhiệm của Nhà sản xuất trong nước và Nhà nhập khẩu là phải thông qua đóng phí trên 1kg (phí tái chế), dự kiến phí tái chế là 1,04USD/kg.

Tại Hàn Quốc, Nhà nước sẽ bỏ tiền xây dựng các nhà máy tái chế, xử lý. Hiện tại Hàn Quốc đang xây dựng một nhà máy tái chế công suất 3.600 tấn/năm tại JinCheon và thêm 2 công ty đang xây dựng 2 nhà máy, đưa tổng công suất lên 9.700 tấn/năm.

Phó Cục trưởng Cục Điện lực và Năng Lượng tái tạo Phạm Nguyên Hùng đã đưa ra một số kiến nghị về chính sách. Theo đó, các dự án năng lượng tái tạo quy mô công suất lớn sẽ chuyển sang cơ chế mua bán điện trực tiếp và cơ chế đấu thầu cạnh tranh. Nhà đầu tư phát triển được lựa chọn sẽ là nhà đầu tư đưa ra giá bán điện từ dự án điện năng lượng tái tạo thấp nhất.

“Thực hiện cơ chế này tuy sẽ mất nhiều thời gian hơn nhưng sẽ công bằng, minh bạch hơn cho các nhà đầu tư, đảm bảo sự hài hòa, cân đối giữa phát triển dự án điện năng lượng tái tạo và lưới truyền tải”, Phó Cục trưởng Phạm Nguyên Hùng cho biết.

Bên cạnh đó, cần thúc đẩy phát triển các hệ thống năng lượng tái tạo phân tán phục vụ nhu cầu tiêu thụ tại chỗ như hộ tiêu thụ khu công nghiệp, hồ tiêu thụ thương mại, dịch vụ, nhà dân…

Ngoài ra, cần tăng cường đầu tư, nâng cấp, mở rộng hạ tầng truyền tải kết hợp với các hệ thống lưu trữ; tăng cường khả năng điều độ vận hành hệ thống điện, tăng cường kết nối lưới điện khu vực. 

“Nếu thực hiện được các điều trên, khả năng hấp thụ nguồn điện năng lượng tái tạo sẽ cao hơn, đảm bảo vận hành an toàn, hiệu quả hệ thống điện”, Phó Cục trưởng Phạm Nguyên Hùng nhấn mạnh. 

Trần Thùy