Kinh doanh khả quan nhưng nợ có khả năng mất vốn tại Vietinbank lên gần 12.000 tỷ đồng

Kinh doanh 6 tháng đầu năm khả quan

Báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2022 cho thấy, tại thời điểm 30/6/2022, tổng tài sản của VietinBank là 1,69 triệu tỷ đồng, tăng 10,4% so với cuối năm ngoái. Trong đó, cho vay khách hàng tăng 9,5% lên 1,23 triệu tỷ đồng. Số dư tiền gửi khách hàng tăng 3,8% lên 1,205 triệu tỷ đồng. VietinBank đã sử dụng gần hết room tín dụng (số lượng giới hạn cho vay) 10% được cấp, tiền gửi của khách hàng tăng trưởng 4% so với đầu năm.
 

Trong quý II/2022, thu nhập lãi thuần của ngân hàng đạt 11.972 tỷ đồng, tăng gần 1.100 tỷ đồng (10%) so với cùng kỳ năm trước. Lãi thuần từ dịch vụ đạt 1.560 tỷ đồng, tăng hơn 203 tỷ đồng (15%). Lãi thuần từ hoạt động kinh doanh ngoại hối đạt 813 tỷ đồng, tăng gần 298 tỷ đồng (57,5%).

Riêng Lãi thuần từ mua bán chứng khoán đầu tư đạt 238 tỷ đồng, tăng gần 217 tỷ đồng, mức tăng gần 11 lần so với cùng kỳ năm 2021. Nhưng mảng khiến Vietinbank chịu lỗ là hoạt động mua bán chứng khoán kinh doanh với mức lỗ 7,4 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lãi 72 tỷ đồng. Trong khi đó, Lãi thuần từ hoạt động khác đạt đạt 1.111 tỷ đồng, gần như đi ngang so với cùng kỳ.

Về Chi phí hoạt động cũng được Vietinbank kiểm soát tốt, chỉ tăng 0,18% tương đương tăng khoảng 85 tỷ đồng so với cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, trong quý, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của Vietinbank giảm 17,2% từ mức 7.106 tỷ đồng xuống còn 5.883 tỷ đồng do không còn chịu tác động từ việc tăng trích lập dự phòng theo Thông tư 03.

Từ những điều trên, Quý II/2022, Vietinbank thu về 5.785 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế tăng gần 2.995 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước, mức lợi nhuận này đã tăng 107%.

Lợi nhuận sau khi trừ thuế thu nhập doanh nghiệp cũng ghi nhận mức tăng tương ứng, đạt 4.681 tỷ đồng. Trước đó, trong quý II/2021, lợi nhuận VietinBank giảm mạnh do ngân hàng tăng gấp 3 chi phí trích lập dự phòng rủi ro.

Lũy kế 6 tháng đầu năm nay, thu nhập lãi thuần của VietinBank đạt 22.118 tỷ đồng, tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước.  

Lãi thuần từ dịch vụ đạt 2.838 tỷ đồng, tăng 6,9%. Lãi thuần từ hoạt động kinh doanh ngoại hối đạt 1.597 tỷ đồng, tăng gần 87%. Lãi thuần từ hoạt động khác đạt gần 3.000 tỷ đồng, tăng hơn 90% so với cùng kỳ năm ngoái.

Chính vì vậy, lợi nhuận trước thuế 6 tháng mà ngân hàng đạt được là 11.607 tỷ đồng, tăng 757 tỷ đồng, tương đương 7% so với cùng kỳ 2021. Dù lãi trước thuế quý II tăng gấp đôi cùng kỳ nhưng lãi nửa đầu năm chỉ tăng 7% là do trong quý I/2021 VietinBank đã ghi nhận mức lãi kỷ lục hơn 8.000 tỷ đồng nâng lợi nhuận trước thuế 6 tháng 2021 lên đến 10.850 tỷ đồng, dẫn tới kết quả lợi nhuận 6 tháng đầu năm 2022 chỉ tăng trưởng một chữ số so với cùng kỳ.

Chất lượng tài sản có khuynh hướng tiêu cực

Mặc dù nhìn chung, kết quả kinh doanh trong 6 tháng đầu năm 2022 của VietinBank đang có những thành quả khả quan nhất định khi các thông số báo cáo cho thấy lợi nhuận này đã tăng 107% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2022, thu nhập lãi thuần của VietinBank đạt 22.118 tỷ đồng, tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước.
 
Tuy nhiên, chất lượng tài sản của VietinBank có khuynh hướng xấu đi khi tỉ lệ nợ xấu tăng từ mức 1,26% hồi đầu năm lên 1,35%. Nguyên nhân do nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) tăng 6.656 tỷ đông so với đầu năm lên 11.858 tỷ đồng.

Theo đó, tại ngày 30/6/2022, nợ cần chú ý (nợ nhóm 2) là 15.448 tỷ đồng, tăng 3.546 tỷ so với đầu năm; nợ dưới tiêu chuẩn (nợ nhóm 3) là 3.331 tỷ đông so với đầu năm, giảm 4.574 tỷ đồng; nợ nghi ngờ (nợ nhóm 4) là 1.478 tỷ đồng, giảm 525 tỷ đồng so với đầu năm.

Trước đó, tại quý I/2022, tổng nợ xấu nội bảng của VietinBank cuối 31/3/2022 đã lên mức 15.321,5 tỷ đồng, tăng 71,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, Nợ nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn) tăng 248,3% so với cùng kỳ lên mức 6.232,4 tỷ đồng; Nợ nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) tăng 29,6% là 1.993,6 tỷ đồng; Nợ nhóm 5 (Nợ có khả năng) mất vốn tăng 26,1% ghi nhận 7.095,5 tỷ đồng. Ngay cả Nợ nhóm 2  (Nợ cần chú ý) của VietinBank cũng tăng 245,9% tương ứng 13.544 tỷ đồng. 
 
Ngoài ra, từ đầu năm đến nay, VietinBank phát đi hàng chục thông báo về việc bán đấu giá và lựa chọn tổ chức bán đấu giá tài sản, khoản nợ để thu hồi nợ xấu với các khoản nợ từ vài chục tỷ cho tới vài trăm tỷ đồng. VietinBank muốn chuyển nhượng toàn bộ khoản nợ (gốc, lãi, phí...) phát sinh với Công ty TNHH Thương mại và Vận tải dầu khí Đại Lộc tại chi nhánh Thủ Đức để xử lý thu hồi nợ. Tổng dư nợ của khoản vay này đến ngày 13/5 là hơn 119 tỷ đồng, bao gồm 80,4 tỷ đồng nợ gốc và 38,6 tỷ đồng nợ lãi. Khoản vay có tài sản đảm bảo là lô đất tại địa chỉ 336 Nguyễn Chí Thanh, phường 5, quận 10, TP. HCM cùng một số tài sản khác.

Hay việc VietinBank cũng thông báo lựa chọn đơn vị để định giá tài sản đảm bảo cho khoản nợ 1.364 tỷ đồng của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Thương mại Võ Thị Thu Hà. Trong đó, giá trị nợ gốc là 567,4 tỷ đồng, còn lại là nợ lãi. Khoản nợ này được đảm bảo bằng hàng loạt bất động sản như 4 lô đất tại xã Tân An (thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương); 5 lô đất tại thị xã Chơn Thành (tỉnh Bình Phước) và nhiều lô đất khác, nhà máy, kho gạo thuộc sở hữu của Công ty Võ Thị Thu Hà tại tỉnh Đồng Tháp…

Một số chuyên gia kinh tế cho rằng, việc VietinBank “ráo riết” phát mại các tài sản thế chấp bảo đảm khoản vay không có khả năng trả nợ với giá trị hàng nghìn tỷ và những khoản nợ vay tiêu dùng vài triệu đồng trong thời gian qua là một trong những động thái thể hiện rõ việc nợ xấu VietinBank có khuynh hướng gia tăng.