Giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô được xem là nhiệm vụ trọng tâm để Việt Nam bảo đảm các mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn mới.
Áp lực từ biến số chi phí đẩy và thách thức điều hành
Kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn thử thách khi áp lực lạm phát có dấu hiệu gia tăng rõ rệt từ các yếu tố chi phí đẩy. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4/2026 ghi nhận mức tăng 5,46% so với cùng kỳ, cao hơn mức 4,65% của tháng trước đó.
Nguyên nhân chủ chốt được xác định đến từ giá xăng dầu thế giới duy trì ở mức cao, bình quân trên 110 USD/thùng, tạo ra tác động dây chuyền lên giá dịch vụ giao thông, ăn uống và vật liệu xây dựng.
Ảnh minh họa
Dù Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo giảm các loại thuế xăng dầu về 0%, giúp giá trong nước thấp hơn so với khu vực, nhưng sức ép từ thị trường năng lượng toàn cầu vẫn cực lớn.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ chiều 4/5, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh áp lực lạm phát thời gian tới cần được theo dõi sát sao. Bên cạnh giá năng lượng, lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế, giáo dục và nhu cầu điện tăng cao trong mùa nắng nóng là những biến số có thể làm nóng chỉ số CPI.
Trước tình hình đó, Bộ Tài chính đã kiến nghị Bộ Công Thương bảo đảm nguồn cung xăng dầu với giá cạnh tranh và cung ứng đủ điện để phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đồng thời, việc chi tạm ứng ngân sách cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu cũng được xem là công cụ điều tiết quan trọng trong ngắn hạn.
Sự thận trọng của Việt Nam hoàn toàn có cơ sở khi nhìn vào động thái của các ngân hàng trung ương lớn. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hiện giữ lãi suất ở mức 3,5 - 3,75%, trong khi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng duy trì mức 2% trước lo ngại lạm phát và suy giảm tăng trưởng.
Việc cả bốn ngân hàng trung ương hàng đầu thế giới chưa vội hành động thắt chặt mạnh mẽ nhưng vẫn cảnh giác cao độ cho thấy một môi trường tiền tệ toàn cầu đầy bất định. Đối với Việt Nam, nguyên tắc lãi suất thực dương đang tạo ra một mức sàn cứng, khiến mặt bằng lãi suất khó có khả năng giảm sâu khi CPI đã vượt ngưỡng 5%.
Chiến lược phòng thủ cho dòng vốn
Áp lực lạm phát và thanh khoản chặt chẽ đang tạo ra một quá trình sàng lọc khắc nghiệt đối với các kênh đầu tư. Trên thị trường tiền tệ, quy định mới về việc tính toán tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) từ năm 2026 đã tạo sức ép không nhỏ lên hệ thống ngân hàng.
Tuy nhiên, đề xuất sửa đổi của Ngân hàng Nhà nước nhằm đưa một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước trở lại công thức LDR đang được kỳ vọng là yếu tố quan trọng giúp cải thiện thanh khoản, giảm bớt căng thẳng chi phí đầu vào cho hệ thống tài chính trong thời gian tới.
Áp lực lạm phát và thanh khoản chặt chẽ đang tạo ra một quá trình sàng lọc khắc nghiệt đối với các kênh đầu tư
Bộ Xây dựng đã được yêu cầu phải có hướng dẫn cụ thể trước ngày 10/5/2026 về điều chỉnh hợp đồng trong điều kiện giá vật liệu biến động, nhằm tháo gỡ khó khăn cho các công trình trọng điểm. Tại các địa phương, việc hoàn thành quy hoạch mỏ nguyên vật liệu ngay trong quý II là giải pháp cấp thiết để bảo đảm nguồn cung cho đầu tư công.
Đối với thị trường chứng khoán, rủi ro về chất lượng lợi nhuận của doanh nghiệp cần được quan sát thận trọng khi dòng tiền kinh doanh có xu hướng suy yếu. Trong bối cảnh này, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên ưu tiên chiến lược phòng thủ cho nửa cuối năm 2026.
Việc tăng tỷ trọng tiền mặt, hạn chế đầu tư vào các ngành thâm dụng vốn và chủ động phòng vệ rủi ro tỷ giá đối với các khoản vay ngoại tệ là những bước đi cần thiết. Riêng với thị trường vàng, diễn biến địa chính trị và sức mạnh của đồng USD (chỉ số DXY) sẽ tiếp tục là những tham số then chốt quyết định điểm đảo chiều của tài sản này.
Nhìn chung, để duy trì sự ổn định bền vững, sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ là điều kiện tiên quyết. Việc quản lý giá cả tại địa phương và bảo đảm cân đối các mặt hàng thiết yếu sẽ giúp củng cố niềm tin thị trường.
Khi lá chắn ổn định vĩ mô được gia cố vững chắc, kinh tế Việt Nam sẽ có đủ dư địa để hấp thụ các cú sốc bên ngoài và duy trì đà phục hồi mạnh mẽ trong dài hạn. Sự chủ động trong điều hành không chỉ giúp kiểm soát lạm phát mà còn tạo ra nền tảng minh bạch, an toàn cho các hoạt động sản xuất kinh doanh và đầu tư.
Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải kiên quyết thực hiện mục tiêu xuyên suốt từ nay đến cuối năm là ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, với kỳ vọng tăng trưởng GDP quý IV đạt trên 8,4%.
Thu ngân sách Nhà nước 5 tháng ước đạt 52,8% dự toán năm, tăng 14,8% so với cùng kỳ. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tính chung 5 tháng tăng 16,6% so với cùng kỳ; xuất siêu 8,01 tỷ USD. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 5 ước tăng 3,9% so với tháng trước và tăng 8,9% so với cùng kỳ.
- Văn phòng Chính phủ vừa ban hành văn bản số 225/TB-VPCP ngày 15/6/2023 thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp về những nhiệm vụ, giải pháp lớn ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế trong tình hình hiện nay.
- Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, trong bối cảnh lạm phát vẫn được kiểm soát trong mục tiêu Quốc hội giao và đang giảm dần qua các tháng, cần ưu tiên hơn cho tăng trưởng song vẫn nhất quán mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.
Một năm sau khi Nghị quyết 128/NQ-CP được ban hành, dịch bệnh được kiểm soát ngày càng vững chắc hơn, tình hình kinh tế - xã hội phục hồi nhanh và phát triển trên tất cả các lĩnh vực, đạt nhiều kết quả tích cực, ấn tượng, nổi bật so với thế giới trong bối cảnh thế giới tiếp tục có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường, chưa có tiền lệ.
