Kiên định bài toán vĩ mô thúc đẩy tăng trưởng đột phá

Áp lực từ mục tiêu kép

Nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với những kỳ vọng mang tính lịch sử được phản ánh rõ nét trong Nghị quyết số 244 của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế xã hội. Việc đặt ra mục tiêu tổng sản phẩm trong nước đạt tốc độ tăng trưởng đột phá từ 10% trở lên, đồng thời kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng bình quân ở mức khoảng 4,5% đang đặt cơ quan điều hành vào một bài toán quản trị đầy thách thức.

Bản chất của tăng trưởng cao luôn đi kèm với sự giãn nở của dòng vốn, kích thích đầu tư và tiêu dùng, điều này vô hình trung tạo ra áp lực tỷ lệ thuận lên mặt bằng giá cả toàn bộ nền kinh tế.

Sự kiên định trong việc giữ vững thành quả kiểm soát lạm phát dưới ngưỡng 4% suốt hơn một thập kỷ qua đang chịu thử thách lớn bởi các biến số vĩ mô nội tại và quốc tế. Báo cáo phân tích từ các chuyên gia tài chính cho thấy, dù kết thúc quý đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng bình quân chỉ tăng 3,51% và lạm phát cơ bản ở mức 3,63%, nhưng các tháng tiếp theo đã xuất hiện những nhịp đập mạnh hơn của giá cả.

Chỉ số giá tiêu dùng tính riêng tháng 4 đã ghi nhận mức tăng 0,84% so với tháng trước đó, đẩy mức tăng so với cùng kỳ năm ngoái chạm mốc 5,46%. Đây là mức tăng tương đối cao nếu đặt cạnh mục tiêu kiểm soát bình quân cả năm.

Phân tích sâu hơn về cấu trúc giá cả, ông Trần Ngọc Báu, Tổng Giám đốc Công ty Dữ liệu Kinh tế Tài chính WiGroup, chỉ ra một thực tế đáng lưu ý khi lạm phát cơ bản (chỉ số đã loại bỏ các mặt hàng do Nhà nước quản lý, năng lượng và lương thực) đã tiệm cận mức 4,46%.

Việc lạm phát lõi tăng sát mục tiêu của Chính phủ chứng tỏ áp lực tăng giá không còn mang tính cục bộ ở một vài nhóm hàng hóa đơn lẻ mà đang có xu hướng lan rộng ra toàn bộ rổ hàng hóa dịch vụ. Điều này trực tiếp gây sức ép lên mặt bằng lãi suất, khiến chi phí vốn của doanh nghiệp khó kéo giảm và tác động trực tiếp đến hành vi, tâm lý thắt chặt chi tiêu của người tiêu dùng trong ngắn hạn.

Khơi thông các dòng mạch kinh tế

Để hóa giải áp lực lạm phát nhằm tạo không gian cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc nhận diện chân thực các rủi ro từ bên ngoài là điều tối quan trọng. Nền kinh tế Việt Nam với độ mở lớn đang phải đối mặt với nhiều hệ quả từ sự bất định của thị trường quốc tế.

Ông Long Phan, Tổng Giám đốc AFA Group, nhận định áp lực trong những tháng gần đây chịu sự chi phối lớn từ đà tăng của giá dầu thế giới và sự biến động của tỷ giá. Chỉ số giá USD bình quân tăng hơn 2% trong những tháng đầu năm phản ánh áp lực mất giá nhất định của đồng nội tệ, từ đó trực tiếp đẩy chi phí nhập khẩu nguyên nhiên vật liệu đầu vào của các doanh nghiệp sản xuất lên cao.

Đồng quan điểm về những rủi ro địa chính trị, bà Hà Thị Kim Nga, Chuyên gia cao cấp tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế, đưa ra cảnh báo về những cơn gió ngược từ xung đột quốc tế, đặc biệt là nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa thiết yếu tại các eo biển chiến lược vùng Trung Đông.

Là một quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn, Việt Nam sẽ phải chịu sức ép kép khi giá năng lượng leo thang, vừa làm tăng chi phí sản xuất vừa làm chậm đà tăng trưởng vĩ mô. Ngoài ra, sự thay đổi mang tính bảo hộ trong chính sách thương mại và hàng rào thuế quan từ các thị trường xuất khẩu lớn như Mỹ cũng có thể khiến dòng tiền của khối doanh nghiệp nội địa bị thắt chặt, làm gia tăng rủi ro nợ xấu.

Trước những kịch bản lạm phát dao động từ 4,5% đến 5,5% do các bộ ngành và tổ chức quốc tế dự báo, vai trò điều hành của Ngân hàng Nhà nước trở thành chốt chặn quan trọng. Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà khẳng định cơ quan quản lý tiền tệ luôn kiên định mục tiêu ổn định vĩ mô, điều hành chính sách linh hoạt, có trọng tâm và phối hợp chặt chẽ với các chính sách tài khóa.

Kiểm soát lạm phát lúc này không đồng nghĩa với việc bóp nghẹt dòng vốn, mà là nghệ thuật điều tiết để dòng tín dụng đi trúng và đúng vào các khu vực sản xuất kinh doanh thực chất, các dự án hạ tầng trọng điểm có năng lực tạo ra nguồn cung mới cho nền kinh tế.

Khi dòng vốn đầu tư công và tư nhân được khơi thông hiệu quả, nguồn cung hàng hóa dồi dào sẽ là bộ giảm chấn tự nhiên tốt nhất để chế ngự áp lực tăng giá, biến sự ổn định vĩ mô thành một đòn bẩy vững chắc phục vụ cho khát vọng bứt phá tăng trưởng kinh tế.